Grote wasbloem (Cerinthe major)

Foto: Zidat, CC BY-SA 4.0 · bron

Eenjarige plant · Boraginaceae

Grote wasbloem

Cerinthe major

In andere talen: Grand mélinet (Français) · Honeywort (English)

De grote wasbloem komt uit het Middellandse Zeegebied en hoort bij de ruwbladigenfamilie, net als bernagie en smeerwortel. Het is een eenjarige met dikke, blauwgroene, wasachtige bladeren die vaak wit gevlekt zijn en de stengel omvatten. Van mei tot augustus hangen aan de toppen trosjes buisvormige bloemen, omringd door schutblaadjes die naar blauw en paars kleuren. Het bekendste ras is ‘Purpurascens’, met diep paarsblauwe bloemen en schutbladen. Tuiniers houden van de ongewone kleuren, de lange bloei en de vele hommels die hij aantrekt. Hij is makkelijk uit zaad te kweken en zaait zich in een beschutte tuin vanzelf uit.

  • Licht

    Volle zon

    warm en licht

  • Vocht

    Droog tot normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand of leem

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    tot -5 °C

    beschermen in strenge winters

  • Grootte

    0,5 m

    hoog, 0,4 m breed

  • Bloei

    mei–augustus

Feiten op een rij
Snoeimaandenjuli
Hoogte0,5 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeimei–augustus

Herkennen

Hoe herken je een grote wasbloem?

Groeivorm
Losse, vertakte plant met opgaande tot wat liggende stengels, 40–50 cm hoog en zo’n 40 cm breed.
Blad
Dik, eirond tot spatelvormig, blauwgroen met een wasachtig laagje, vaak met witte vlekjes. De bovenste bladeren omvatten de stengel.
Bloem
Hangende, buisvormige bloemen van 2–3 cm, in trosjes aan de toppen, van mei tot augustus.
Kleur
Geel tot paars; bij ‘Purpurascens’ diep paarsblauw, met blauwpaarse schutbladen.
Zaad
Grote, zwarte zaden die makkelijk te verzamelen en te zaaien zijn.

Bloei: mei–augustus · Zaaien: maart–mei en september · Planten: april–mei · Snoeien: juli

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Ongewone kleuren: blauwgroen blad met paarsblauwe bloemen en schutbladen.
  • Lange bloei, van mei tot augustus.
  • Hommels en bijen zijn dol op de nectarrijke, hangende bloemen.
  • Ook mooi in de vaas, tussen andere zomerbloemen.
  • Makkelijk uit het grote zaad te kweken; zaait zich in een beschutte tuin vanzelf uit.

Waar staat een grote wasbloem graag?

  • Volle zon.
  • Goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. In arme grond blijft hij compacter.
  • Droog tot normaal vochtig; geen natte voeten, zeker niet in de winter.
  • Een beschutte plek voor najaarszaaisels. Plant of dun uit op 30–40 cm.
Licht
Zon
Grondsoort
Zand of leem
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Droog of normaal
Grootte
0,5 m hoog, 0,4 m breed
Winterhard
Verdraagt lichte vorst (tot -5 °C)

Mooi samen met

  • Goudsbloem: Oranje bloemen als warm contrast bij het paarsblauw.
  • Papaver: Losse, kleurige bloemen in dezelfde zonnige, droge border.
  • Juffertje-in-het-groen: Blauwe tinten en luchtig blad op dezelfde plek.
  • Wolfsmelk: Blauwgroen blad en geelgroene bloemen die mooi aansluiten.
  • Lavendel: Grijs blad en dezelfde voorkeur voor droge, zonnige grond.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een grote wasbloem?

Planten in april–mei.

  1. Zaai in september of in april–mei ter plaatse, 1–2 cm diep: het grote zaad kiemt vlot.
  2. Wil je een vroegere bloei, zaai dan in maart binnen in losse potjes, zodat je de wortels later niet hoeft te storen.
  3. Laat de plantjes wennen aan buiten en plant ze uit in april–mei; jonge planten verdragen lichte vorst.
  4. Plant op 30–40 cm, even diep als in het potje.
  5. Giet aan en hou de grond vochtig tot de planten aangeslagen zijn.
  6. Geef geen mest: een beetje compost bij het planten is genoeg.

Verzorgen

Water
Na het aanslaan weinig nodig; enkel bij lange droogte gieten.
Bemesten
Niet nodig. Te veel mest geeft veel blad en slappe stengels.
Steun
De stengels gaan makkelijk liggen, vooral na regen. Zet er takjes of een lage steun bij.
Terugknippen
Na de eerste bloeigolf, in juli, kun je de plant met een derde inkorten voor een tweede bloei.
Snijden
Snijd stengels als de bovenste bloemen open zijn en dompel de stengelvoet enkele seconden in heet water; zo blijven ze langer goed.

Tip: Zaai een rijtje in september op een beschutte plek: de planten die de winter overleven, bloeien vroeger en rijker dan voorjaarszaaisels. Verzamel elk jaar wat zaad als reserve.

Wanneer snoei je een grote wasbloem?

Snoeimaanden: juli.

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Na de eerste bloeigolf, in juli, kun je de plant met een derde inkorten.

Hoe:

  • Knip uitgebloeide trosjes weg als je geen zaad wilt.
  • Kort lange, liggende stengels in juli met een derde in, net boven een blad.
  • Laat aan het eind van de zomer een paar stengels zaad zetten om zelf te zaaien.
  • Trek de afgestorven planten in de herfst uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad
Verzamel het grote, zwarte zaad in de nazomer zodra het loskomt. Zaai in september of april ter plaatse, 1–2 cm diep, of in maart binnen in losse potjes.
Zelf uitzaaien
In een beschutte tuin komen vanzelf zaailingen op. Verplant ze jong naar de juiste plek.

Hoe komt een grote wasbloem de winter door?

Winterhard tot −5 °C: beschermen in strenge winters.

  • Najaarszaaisels overwinteren als jonge plant tot ongeveer −5 °C, op een beschutte, goed doorlatende plek.
  • In strenge winters vriezen ze vaak dood: dek ze bij strenge vorst af met vliesdoek en zaai in april opnieuw.
  • Natte grond in de winter is gevaarlijker dan de kou.
  • De plant zelf sterft na de bloei en de zaadzetting af.

Ziektes en plagen

  • Slakken: Vreten aan jonge planten. Raap ze ’s avonds en bescherm jonge plantjes.
  • Liggende stengels: Te rijke grond of een winderige plek. Steun met takjes en bemest niet.
  • Meeldauw: Wit poeder op het blad in de nazomer, vooral bij droogte. Knip aangetaste delen weg; vaak is het dan het einde van het seizoen.
  • Bladluis: Kleine luisjes op de toppen. Afspuiten met water.

Het jaar rond

  • Maart: Binnen zaaien in losse potjes.
  • April: Ter plaatse zaaien of uitplanten. Najaarszaaisels uitdunnen.
  • Mei: Uitplanten of zaaien. Begin van de bloei.
  • Juni: Bloei. Liggende stengels steunen.
  • Juli: Bloei. Eventueel met een derde inkorten.
  • Augustus: Laatste bloei. Zaad verzamelen.
  • September: Ter plaatse zaaien voor volgend jaar.
  • Oktober: Afgestorven planten opruimen.
  • December: Jonge plantjes bij strenge vorst afdekken.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De naam Cerinthe komt van het Griekse keros (was) en anthos (bloem), naar het wasachtige blad.
  • De Engelse naam honeywort verwijst naar de nectarrijke bloemen, waar vooral hommels op afkomen.
  • Hij hoort bij dezelfde familie als bernagie, smeerwortel en het vergeet-mij-nietje.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…