
Foto: Eric in SF, CC BY-SA 3.0 · bron
Eenjarige plant · Onagraceae
Clarkia
Clarkia unguiculata
In andere talen: Clarkia élégante (Français) · Elegant clarkia (English)
Clarkia is een eenjarige uit de teunisbloemfamilie, afkomstig uit Californië. Hij vormt rechte, vaak roodachtige stengels tot 60 cm, waarlangs van juni tot augustus vele bloemen openen. Elk van de vier bloemblaadjes heeft onderaan een smalle steel en bovenaan een brede plaat, waardoor de bloem er speels en sierlijk uitziet. De kleuren gaan van roze en zalm tot paars, rood en wit; gekweekte vormen hebben vaak gevulde bloemen. Tuiniers houden van clarkia omdat hij makkelijk ter plaatse te zaaien is, bijen aantrekt en lang mooi blijft in de vaas. Vroeger heette hij Clarkia elegans.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
zuur tot neutraal
Winterhard
tot -5 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,6 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
juni–augustus
| Hoogte | 0,6 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een clarkia?
- Groeivorm
- Rechtopgaande, weinig vertakte plant van 40–60 cm hoog en 25–30 cm breed, met vaak roodachtige stengels.
- Blad
- Ovaal tot lancetvormig, 2–6 cm, grijsgroen, soms met een rode zweem.
- Bloem
- Bloemen van 2–4 cm in de bladoksels langs de stengel, met vier bloemblaadjes die onderaan in een smalle steel uitlopen, van juni tot augustus.
- Kleur
- Roze, zalm, lila, paars, rood en wit, enkel of gevuld.
- Vrucht
- Smalle, langwerpige zaaddozen met veel kleine zaadjes.
Bloei: juni–augustus · Zaaien: maart–mei
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een fijne snijbloem die lang in de vaas staat; de knoppen gaan in het water nog open.
- Bloeit van juni tot augustus.
- Bijen en hommels bezoeken de bloemen graag.
- Makkelijk: rechtstreeks zaaien en weinig verzorging.
- Groeit ook in lichte halfschaduw en in niet te rijke grond.
Waar staat een clarkia graag?
- Zon tot lichte halfschaduw.
- Lichte, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot neutraal en niet te rijk.
- Normaal vochtig; geen natte voeten.
- Zaai in rijen op 25–30 cm en dun uit tot 20–25 cm tussen de planten.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,6 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Verdraagt lichte vorst (tot -5 °C)
Mooi samen met
- Korenbloem: Blauwe bloemen naast het roze, in de border en in de vaas.
- Juffertje-in-het-groen: Fijn blad en blauwe bloemen in dezelfde niet te rijke grond.
- Doorwas: Geelgroen vulgroen in het snijbloemenbed.
- Akkerscherm: Witte, luchtige schermen tussen de rechte bloeistengels.
- Zomerazalea: Een naaste verwant met grotere, schaalvormige bloemen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een clarkia?
- Zaai in maart–mei rechtstreeks ter plaatse: verplanten verdraagt hij slecht.
- Hark de grond fijn en zaai dun in rijtjes op 25–30 cm; dek het zaad maar heel licht af.
- Hou de grond vochtig tot het zaad kiemt, meestal na 1–3 weken.
- Dun uit tot 20–25 cm tussen de planten.
- Zaai om de drie à vier weken een nieuw rijtje voor een langere bloei.
- Bemest niet: te veel mest geeft slappe stengels.
Verzorgen
- Water
- Bij droogte water geven aan de voet; verder weinig nodig.
- Bemesten
- Niet nodig. Rijke grond geeft veel blad en slappe stengels.
- Steun
- Op een winderige plek een paar takjes of een net tussen de planten zetten.
- Snijden
- Snijd stengels als de eerste bloemen opengaan en verwijder de onderste bladeren.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip uitgebloeide stengeldelen weg, dan gaat de bloei langer door.
Tip: Zaai in arme grond zonder mest en snijd de stengels voor de vaas als de eerste bloemen open zijn: de rest van de knoppen gaat in het water nog open.
Wanneer snoei je een clarkia?
Wanneer: Clarkia wordt niet gesnoeid. Door geregeld te snijden voor de vaas of uitgebloeide delen weg te knippen, bloeit hij langer.
Hoe:
- Snijd stengels voor de vaas als de onderste bloemen open zijn.
- Knip uitgebloeide stengeldelen weg tot boven een zijscheut.
- Laat aan het eind van de bloei een paar stengels zaad zetten als je zelf wilt zaaien.
- Trek de planten na de bloei uit.
Vermeerderen
- Zaad
- Zaai in maart–mei ter plaatse, heel licht afgedekt, en dun uit tot 20–25 cm.
- Zaad oogsten
- Pluk in de nazomer de zaaddozen zodra ze bruin en droog worden en bewaar het zaad droog en koel.
- Zelf uitzaaien
- Op kale grond zaait hij zich soms licht uit; de zaailingen kun je uitdunnen.
Hoe komt een clarkia de winter door?
Winterhard tot −5 °C: beschermen in strenge winters.
- Eenjarig: de plant sterft na de bloei af. Jonge plantjes verdragen lichte vorst tot ongeveer −5 °C.
- Ruim de planten na de bloei op.
- Bewaar zelf geoogst zaad droog en koel tot het voorjaar.
Ziektes en plagen
- Slakken: Vreten jonge kiemplantjes weg. Raap ze ’s avonds en hou jonge zaaisels in het oog.
- Voetrot: De plant valt om en rot aan de voet in natte, zware grond. Zaai op een goed doorlatende plek en giet niet te veel.
- Omvallende stengels: Te rijke grond of een winderige plek. Bemest niet en geef steun.
- Grauwe schimmel: Grijs pluis op bloemen en blad in natte zomers. Dun uit en knip aangetaste delen weg.
- Bladluis: Kleine luisjes op de toppen. Afspuiten met water.
Het jaar rond
- Maart: Ter plaatse zaaien in fijne, niet bemeste grond.
- April: Zaaien. Uitdunnen tot 20–25 cm.
- Mei: Laatste zaaironde. Steun plaatsen op winderige plekken.
- Juni: Begin van de bloei. Snijden voor de vaas.
- Juli: Volle bloei. Water geven bij droogte.
- Augustus: Laatste bloei. Zaad oogsten.
- September: Planten opruimen. Zaad droog bewaren.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Het geslacht is genoemd naar William Clark, die samen met Meriwether Lewis tussen 1804 en 1806 een beroemde expeditie door het westen van Noord-Amerika leidde.
- De soortnaam unguiculata komt van het Latijnse unguis (nagel, klauw), naar de smalle voet van de bloemblaadjes.
- De zomerazalea of godetia (Clarkia amoena) is een naaste verwant uit hetzelfde geslacht.