Crocus sieberi

Hoe herken je een Crocus sieberi?

Knol

Kleine knol van 1–2 cm met een bruine, vezelige huid; plant hem in de herfst.

Blad

Smal en grasachtig, donkergroen met een witte middenstreep; het verschijnt tegelijk met de bloemen.

Bloem

Kelkvormig, 3–4 cm lang; bij zon opent hij tot een ster, ’s avonds en bij bewolkt weer sluit hij.

Kleur

Lila tot blauwpaars met een dottergele keel; er bestaan ook witte en driekleurige vormen.

Hoogte

Ongeveer 8 cm: een echte miniatuur.

Bloei: februari–maart · Planten: september–november

Waarom in je tuin?

• Een van de vroegste bloeiers van het jaar: kleur in februari en maart.
• Een belangrijke vroege bron van stuifmeel en nectar voor bijen en hommels.
• Blijft heel laag en klein: ideaal voor een rotstuin, een pot en de voorrand van een border.
• Breidt zich op een goede plek vanzelf uit tot een tapijtje.
• Makkelijk en winterhard: één keer planten en hij komt elk jaar terug.

Waar staat een Crocus sieberi graag?

• Volle zon: alleen in de zon gaan de bloemen helemaal open.
• Zandige of lemige, goed doorlatende grond, neutraal tot kalkrijk.
• Droog tot normaal; in de zomer, wanneer de knol rust, liever droog dan nat.
• Rotstuin, grindtuin, voorrand van een border, onder bladverliezende struiken of in een pot. In een gazon kan ook, als je pas maait wanneer het blad geel is.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,08 m hoog, 0,05 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Sneeuwklokje: Bloeit tegelijk en vult de plekken in de halfschaduw.
• Winterakoniet: Gele bloempjes met een groen kraagje in februari: een vrolijk contrast met het lila.
• Dwergiris: Blauwe en paarse bloemen rond dezelfde tijd, voor dezelfde zonnige rotstuin.
• Sneeuwroem: Blauwe sterretjes die net na de krokus bloeien.
• Tijm: Een lage, wintergroene mat waar de krokussen doorheen komen.

Hoe en wanneer plant je een Crocus sieberi?

Planten in september–november.

1. Plant de knolletjes in september–november.
2. Plant 5–8 cm diep, met de punt naar boven.
3. Zet ze 5–8 cm uit elkaar, in groepjes van minstens tien voor een mooi effect.
4. Werk op zware grond wat grof zand door de plantplek.
5. In een pot mag je ze dichter bij elkaar zetten, in potgrond met wat zand en een afvoergat.
6. Geef na het planten water als de herfst droog is.

Verzorgen

Water

In de tuin meestal niet nodig. Potten in de groei licht vochtig houden, in de zomer droog.

Bemesten

Niet nodig; op arme grond na de bloei wat compost.

Bladeren

Laat het blad na de bloei zo’n zes weken staan tot het geel wordt: zo laadt de knol zich op voor volgend jaar.

Uitgebloeide bloemen

Hoeven niet weg: ze verwelken onopvallend. Laat ze staan als je wilt dat hij zich uitzaait.

Potten

Laat de pot na de bloei buiten staan tot het blad afsterft en zet hem dan droog weg tot de herfst, of plant de knolletjes uit in de tuin.

Tip: Plant hem op de zonnigste plek die je hebt, liefst waar je hem vanuit huis ziet: alleen bij zon klappen de bloemen helemaal open. Plant in groepjes van minstens tien.

Wanneer snoei je een Crocus sieberi?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Na de bloei laat je het blad gewoon afsterven.

Hoe:

• Laat de uitgebloeide bloemen zitten; ze verdwijnen vanzelf en vormen soms zaad.
• Knip of maai het blad pas weg als het helemaal geel is, meestal in mei.
• Haal verdord blad in de rotstuin weg om de plek netjes te houden.

Let op: Maai een gazon met krokussen niet te vroeg: zonder blad krijgt de knol te weinig reserves.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Broedknolletjes

Rond de knol vormen zich kleine knolletjes. Graaf dichte groepen in de zomer op, als het blad verdwenen is, en plant ze in de herfst weer uit.

Zaad

Op een goede plek zaait hij zichzelf uit. Zaailingen bloeien na twee à drie jaar.

Hoe komt een Crocus sieberi de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De bloemen verdragen vorst en sneeuw; na een koude nacht gaan ze bij zon gewoon weer open.
• Potten zet je buiten op een beschutte plek: de knollen hebben de winterkou nodig om te bloeien.

Ziektes en plagen

• Muizen en eekhoorns: Graven de knolletjes op en eten ze. Leg na het planten een stuk gaas over de plantplek of plant in een gaasmandje.
• Mussen: Pikken de bloemen kapot, vooral vroeg in het voorjaar. Een paar takjes of een draad boven de bloemen houdt ze weg.
• Bloemen gaan niet open: Te weinig zon. Verplaats de knollen naar een zonnige plek.
• Knolrot: In natte grond rotten de knollen. Zorg voor een goed doorlatende grond.

Het jaar rond

• Februari: Begin van de bloei. De eerste bijen op de bloemen.
• Maart: Bloei. Uitgebloeide bloemen laten staan.
• April: Blad laten staan en laten afsterven. Potten licht vochtig houden.
• Mei: Het blad wordt geel; pas nu wegknippen of maaien.
• Juni: Rustperiode. Dichte groepen opgraven en scheiden.
• September: Knollen planten, 5–8 cm diep.
• Oktober: Knollen planten. Gaas tegen muizen.
• November: Laatste knollen planten. Potten buiten zetten.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Krokussen zijn licht giftig: wie een knol of blad opeet, kan maag- en darmklachten krijgen, met braken en diarree, en ook honden en katten worden er ziek van. Honden graven pas geplante knollen soms op: plant ze waar je hond niet graaft, en bewaar losse knollen in een gelabeld zakje buiten het bereik van kinderen en huisdieren. De gele of oranje stempels in de bloem zijn geen saffraan: die komt enkel van de saffraankrokus (Crocus sativus), die in de herfst bloeit. Verwar krokussen ook niet met herfsttijloos (Colchicum), die soms herfstkrokus heet, maar geen krokus is en zeer giftig: een krokus heeft drie meeldraden, herfsttijloos zes. Koop of bewaar je ook knollen van herfsttijloos, houd ze dan apart en gelabeld. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Hij is genoemd naar Franz Wilhelm Sieber, een plantenverzamelaar uit Praag die begin 19de eeuw op Kreta planten verzamelde.
• De bloemen gaan open bij zon en warmte en sluiten weer ’s avonds of bij bewolkt weer.
• Saffraan komt niet van deze krokus, maar van de herfstbloeiende saffraankrokus (Crocus sativus).