Peperboompje

Hoe herken je een peperboompje?

Groeivorm

Rechtopgaande, weinig vertakte struik van ongeveer 1 m hoog en breed; de bladeren staan in kransen aan de toppen.

Blad

Lancetvormig tot omgekeerd eirond, 5–12 cm, leerachtig en glanzend donkergroen. Groenblijvend.

Bloem

Kleine, groengele buisbloempjes in korte trosjes in de bladoksels, onder de bladkransen, van februari tot april.

Geur

Licht en zoet, het best te ruiken op zachte, windstille dagen.

Vrucht

Eivormige, glanzend zwarte bessen van ongeveer 1 cm in de zomer; zeer giftig.

Wortels

Fijn en tamelijk ondiep; hij heeft een hekel aan verplanten.

Bloei: februari–april · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: mei

Waarom in je tuin?

• Groenblijvend: een glanzend donkergroene struik voor de schaduw, ook in de winter.
• Bloeit al vanaf februari, als er in de tuin nog weinig te beleven valt.
• De vroege bloemen zijn op zachte dagen een welkome nectarbron voor bijen en hommels.
• Doet het waar veel andere struiken het laten afweten: in de schaduw onder bomen en op kalkrijke grond.
• Blijft compact en heeft bijna geen snoei nodig.

Waar staat een peperboompje graag?

• Halfschaduw tot schaduw, bijvoorbeeld onder loofbomen of aan de noordkant van een haag; felle middagzon verbrandt het blad.
• Zand, leem of klei, neutraal tot kalkrijk: hij groeit ook goed op kalkgrond.
• Normaal vochtige, humusrijke grond die goed doorlaat: natte voeten verdraagt hij slecht.
• Kies meteen een blijvende plek: eens ingegroeid verplant hij moeilijk.
• Reken op ongeveer 1 m ruimte, in een groep op 70–80 cm. Niet naast een speelplek of een weide met dieren.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Normaal

Grootte

1 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Stinkend nieskruid: Ook groenblijvend, met groene bloemen in de late winter, op kalkrijke grond in de schaduw.
• Sneeuwklokje: Bloeit tegelijk en vult de grond onder de struik.
• Elfenbloem: Een groenblijvende bodembedekker voor dezelfde schaduw.
• Bosanemoon: Witte voorjaarsbloemen onder de struik.
• Varens: Fris blad in de zomer, als de struik niet bloeit.

Hoe en wanneer plant je een peperboompje?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Draag handschoenen: het sap kan de huid irriteren.
3. Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit en meng er bladaarde of compost door; op zware grond ook wat grof zand voor de afwatering.
4. Zet de plant even diep als in de pot, zonder de kluit los te trekken, en druk de grond voorzichtig aan.
5. Geef meteen ruim water.
6. Mulch met bladcompost om de wortels koel en vochtig te houden.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte, daarna enkel in lange droge periodes. Vermijd natte voeten.

Bemesten

In het voorjaar wat compost of bladaarde; extra mest is niet nodig.

Mulchen

Elk voorjaar een laag bladcompost houdt de wortels koel en de grond humusrijk.

Verplanten

Liever niet: oudere planten slaan na verplanten slecht aan.

Handschoenen

Werk altijd met handschoenen en was je handen na het knippen.

Tip: Kies meteen een blijvende plek in de schaduw, met goed doorlatende grond: een peperboompje heeft een hekel aan verplanten en natte voeten.

Wanneer snoei je een peperboompje?

Snoeimaanden: mei.

Wanneer: Snoeien is zelden nodig. Moet het toch, doe het dan vlak na de bloei, in mei.

Hoe:

• Knip enkel dode, beschadigde of storende takken weg, net boven een bladkrans.
• Kort hoogstens een paar takken in: zwaar terugsnoeien verdraagt hij slecht.
• Draag handschoenen en leg het snoeisel niet waar dieren grazen.

Let op: Snoei niet in de herfst of winter: dan knip je de bloemknoppen weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In de zomer rijpe bessen plukken met handschoenen, het vruchtvlees verwijderen en de zaden meteen in een pot buiten zaaien. Ze kiemen traag, vaak pas na de winter.

Halfrijpe stekken

In juli–augustus stekken van 8–10 cm van jonge zijscheuten, in luchtige stekgrond onder plastic. Ze wortelen traag en niet altijd.

Afleggen

In het voorjaar een lage tak in de grond vastpinnen en afdekken; na een jaar loskoppelen en voorzichtig verplanten.

Hoe komt een peperboompje de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in Belgische winters is geen bescherming nodig.
• Blad en bloemknoppen verdragen vorst; alleen koude, uitdrogende wind kan bladranden doen verbruinen.
• In een pot: zet hem beschut en houd de grond licht vochtig, maar niet nat.

Ziektes en plagen

• Plotse sterfte: Peperboompjes kunnen vrij plots afsterven, vaak door wortelrot in natte grond. Plant in goed doorlatende grond en verplant niet.
• Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Meestal ruimen natuurlijke vijanden ze op; anders afspuiten met water.
• Verbrand blad: Bruine vlekken of verbleekt blad door te veel zon. Kies een schaduwrijkere plek.
• Gele bladeren: Te natte of juist uitgedroogde grond. Controleer de vochtigheid en geef bladcompost.

Het jaar rond

• Februari: Begin van de bloei. Ruik de geur op zachte dagen.
• Maart: Bloei. Bijen en hommels bezoeken de bloemen.
• April: Laatste bloemen. Planten. Compost geven en mulchen.
• Mei: Zo nodig licht snoeien na de bloei. Planten.
• Juli: De zwarte bessen rijpen: met handschoenen plukken om te zaaien, of weghalen als er kinderen spelen. Halfrijpe stekken nemen.
• Augustus: Water geven bij lange droogte.
• September: Planten.
• Oktober: Planten.
• December: Rust. De bloemknoppen zijn al gevormd.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Peperboompjes zijn in al hun delen zeer giftig; de rode of zwarte bessen lokken kinderen, en een paar bessen kunnen al een ernstige vergiftiging geven. Het sap irriteert de huid: draag handschoenen bij het snoeien. Zet de plant niet waar kleine kinderen spelen. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Daphne is de Griekse naam voor laurier; laureola betekent ‘kleine laurier’, naar het laurierachtige blad.
• De Engelse naam spurge-laurel verwijst naar de groene bloemen, die wat op die van wolfsmelk lijken, en naar het laurierachtige blad.
• In de Pyreneeën groeit een lage vorm, subsp. philippi, die nauwelijks een halve meter hoog wordt.