Middagbloem

Hoe herken je een middagbloem?

Groeivorm

Laag, kruipend tot overhangend vetplantje van ongeveer 10 cm hoog en 25 cm breed.

Blad

Dik, smal en vlezig, 3–6 cm lang, bedekt met glinsterende, kristalachtige puntjes die water vasthouden.

Bloem

Madeliefachtig, 3–4 cm, met veel smalle bloemblaadjes en vaak een donker hart. Ze gaan alleen in de zon open.

Kleur

Wit, roze, rood, oranje, geel en zalm, soms tweekleurig.

Wortels

Ondiep en fijn; ze rotten snel in natte of zware grond.

Bloei: juni–september · Zaaien: maart–mei · Planten: mei–juni

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juni tot september met fel gekleurde, madeliefachtige bloemen.
• Heel droogtebestendig: een goede keuze voor arme, droge grond en hete plekken.
• Blijft laag en breidt zich uit als een kleurig tapijt of bodembedekker in een rotstuin.
• Bijen en andere insecten bezoeken de bloemen op zonnige dagen.
• Weinig werk: nauwelijks water, geen bemesting en geen snoei nodig.

Waar staat een middagbloem graag?

• Volle zon: alleen dan gaan de bloemen goed open.
• Arme, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. In zware grond rot hij snel.
• Droog: hij verdraagt droogte, maar geen natte grond.
• Een warme, open plek, zoals een rotstuin, een grindtuin of een zonnige rand van een terras.
• Plant op 15–20 cm van elkaar; in potten en bakken iets dichter.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog

Grootte

0,1 m hoog, 0,25 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Vetkruid: Zelfde droge, zonnige standplaats en een mooi contrast in blad en vorm.
• Huislook: Stevige rozetten die goed samengaan met de glinsterende blaadjes.
• Zonneroosje: Een verwante, droogteminnende eenjarige met bloemen in felle kleuren.
• Gazania: Bloemen die ook alleen in de zon opengaan en dezelfde eisen stellen.
• Tijm: Een kruidige, lage plant voor dezelfde arme, zonnige grond.

Hoe en wanneer plant je een middagbloem?

Planten in mei–juni.

1. Plant in mei–juni uit, als de laatste nachtvorst voorbij is.
2. Hard zelfgezaaide plantjes eerst een week af: overdag buiten, ’s nachts binnen.
3. Maak de grond los en meng op zware grond flink wat grof zand of fijn grind door de bovenlaag.
4. Zet de plantjes even diep als in hun potje, op 15–20 cm afstand.
5. Geef één keer flink water bij het planten en daarna alleen nog bij langdurige droogte.

Verzorgen

Water

Spaarzaam: alleen bij langdurige droogte. Te veel water geeft rot en minder bloemen.

Bemesten

Niet nodig of heel weinig; in te rijke grond groeit hij vooral blad.

Mulchen

Een laagje fijn grind rond de planten houdt de bladeren droog en voorkomt rot.

Uitgebloeide bloemen

Niet nodig, maar wegknippen kan de bloei wat verlengen.

Zon

Zorg voor zoveel mogelijk zon: ’s avonds en bij regen sluiten de bloemen, dat is normaal.

Tip: Plant hem in arme, zanderige grond in volle zon, zoals een rotstuin of grindrand. Geef nauwelijks water: de bloemen gaan alleen open bij zonnig weer.

Wanneer snoei je een middagbloem?

Wanneer: Hij hoeft niet gesnoeid te worden.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen en verdorde stengels weg als je het netjes wil houden.
• Verwijder rotte of bruine delen meteen om verspreiding te voorkomen.
• Aan het einde van het seizoen ruim je de hele plant op.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai in maart–april binnen bij ongeveer 15–20 °C. Strooi het fijne zaad op zaaigrond, druk aan en bedek het nauwelijks. Verspeen als de plantjes groot genoeg zijn.

Buiten zaaien

In mei rechtstreeks op de plaats, dun uitgezaaid op een zonnige plek met doorlatende grond; dun daarna uit tot 15–20 cm.

Hoe komt een middagbloem de winter door?

Winterhard tot 2 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: hij kan niet tegen vorst en wordt bij ons als eenjarige gekweekt.
• Vang in het najaar zaad op van de uitgebloeide bloemen, bewaar het droog en zaai het volgend voorjaar opnieuw.
• Wil je hem toch bewaren, zet een pot vorstvrij en licht binnen en geef nauwelijks water.

Ziektes en plagen

• Rot: De plant wordt slap, de stengel bruin aan de voet. Meestal door te veel water of zware grond; zorg voor doorlatende grond en geef minder water.
• Slakken: Vreten jonge plantjes na het uitplanten. Rapen of een barrière tegen slakken plaatsen.
• Bladluis: Kleine beestjes op de toppen. Met water afspuiten of laten opruimen door lieveheersbeestjes.
• Zaailingen vallen om: Bij te natte zaaigrond rot de voet van de zaailingen. Zaai dun, gebruik verse zaaigrond en giet weinig.

Het jaar rond

• Maart: Zaaien binnen bij ongeveer 15–20 °C.
• April: Verder zaaien. Zaailingen verspenen.
• Mei: Uitplanten of buiten zaaien op een zonnige plek.
• Juni: Begin van de bloei. Spaarzaam water geven.
• Juli: Volle bloei. Alleen water bij langdurige droogte.
• Augustus: Bloei. Verdroogde delen verwijderen.
• September: Laatste bloemen. Zaad oogsten van uitgebloeide bloemen.
• Oktober: Planten opruimen na de eerste vorst.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De glinsterende puntjes op de bladeren zijn blaasachtige cellen die water opslaan; daardoor lijkt de plant bedekt met kleine ijskristallen.
• Vroeger heette hij Mesembryanthemum criniflorum; in het Frans heet hij nog steeds mésembryanthème.
• De bloemen gaan alleen open als de zon schijnt en sluiten bij somber weer en ’s avonds.