
Foto: Kurt Stüber [1], CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Asteraceae
Mexicaanse fijnstraal
Erigeron karvinskianus
In andere talen: Vergerette de Karvinski (Français) · Mexican fleabane (English)
De Mexicaanse fijnstraal is een kleine, uitbundige vaste plant uit Mexico en Midden-Amerika. Van mei tot de eerste vorst draagt hij talloze madeliefjesachtige bloempjes met een geel hart, die wit opengaan en daarna roze verkleuren. Daardoor lijkt één plant tegelijk wit en roze te bloeien. Hij voelt zich het best in muurspleten, tussen traptreden en stenen, in een rotstuin of in een pot, en zaait zich daar vanzelf uit. In de handel vind je vaak het ras ‘Profusion’.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -15 °C
jonge planten beschermen
Grootte
0,3 m
hoog, 0,6 m breed
Bloei
mei–oktober
| Snoeimaanden | april en juli |
|---|---|
| Hoogte | 0,3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een Mexicaanse fijnstraal?
- Groeivorm
- Losse, kussenvormige tot iets overhangende plant, ongeveer 30 cm hoog en 60 cm breed.
- Blad
- Klein en smal, soms met drie lobjes, op dunne, draadachtige stengels.
- Bloem
- Madeliefjes van 1,5–2 cm met fijne straalbloemen rond een geel hart, van mei tot oktober.
- Kleur
- Wit bij het opengaan, daarna roze tot paarsroze; beide kleuren tegelijk op één plant.
- Zaad
- Pluizig zaad dat met de wind meewaait en kiemt in spleten en voegen.
Bloei: mei–oktober · Zaaien: februari–april · Planten: april–juni · Snoeien: april en juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de langst bloeiende vaste planten: van mei tot de vorst.
- Groeit op plekken waar weinig anders wil: in muren, tussen stenen en in spleten van trappen.
- Bijen en vlinders bezoeken de bloemen de hele zomer.
- Droogtebestendig en zonder mest tevreden.
- Verzacht harde randen van terrassen, muren en potten met een luchtige wolk bloempjes.
Waar staat een Mexicaanse fijnstraal graag?
- Volle zon: daar bloeit hij het rijkst.
- Goed doorlatende zand- of leemgrond, ook schrale grond of een muurvoeg; zuur, neutraal of kalkrijk.
- Droog tot gewoon vochtig; natte grond, zeker in de winter, verdraagt hij slecht.
- Ideaal in een muur, tussen traptreden, in een rotstuin, aan de rand van een terras of in een pot of hangmand.
- Reken op 30–40 cm tussen de planten.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,3 m hoog, 0,6 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -15 °C)
Mooi samen met
- Tijm: Een lage, geurige bodembedekker voor dezelfde droge plek.
- Lavendel: Blauwe aren boven de wolk witte en roze bloempjes.
- Vetkruid: Lage vetplanten voor muren en rotstuinen.
- Kattenkruid: Een zachtblauwe begeleider die ook lang bloeit.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Mexicaanse fijnstraal?
Planten in april–juni.
- Plant in april, mei of juni, als de grond opwarmt.
- Graaf een klein plantgat en meng op zware grond wat grof zand door.
- In een muurspleet: haal wat oude voeg weg, duw een jong plantje met een beetje grond in de spleet en druk aan.
- Houd in een border 30–40 cm afstand.
- Geef goed water en houd de plant vochtig tot hij aangeslagen is; in een muur duurt dat wat langer.
- Mulch niet; een laagje grind rond de voet mag wel.
Verzorgen
- Water
- Na het aanslaan nauwelijks nodig, behalve in potten en hangmanden.
- Bemesten
- Niet nodig; in een pot in de zomer af en toe wat mest voor bloeiende planten.
- Terugknippen
- Wordt hij rommelig of houtig, knip hem in de zomer licht in: hij bloeit snel opnieuw.
- Uitzaaien
- Hij zaait zich vanzelf uit; trek zaailingen uit waar je ze niet wilt.
Tip: Zet hem één keer in een muurspleet of tussen traptreden en laat hem zijn gang gaan: hij zaait zich vanzelf uit en vult de voegen met bloemen van mei tot de vorst.
Wanneer snoei je een Mexicaanse fijnstraal?
Snoeimaanden: april en juli.
Wanneer: In april de oude, verdorde stengels wegknippen, en in juli licht terugknippen als hij rommelig wordt.
Hoe:
- Knip in april oude, verdorde en bevroren stengels weg tot op het nieuwe groen.
- Knip in de zomer de pol met een derde in als hij uit vorm raakt; na een paar weken bloeit hij opnieuw.
- Laat de stengels in de herfst staan: ze beschermen de plant in de winter.
Let op: Knip niet in de herfst terug: dan wordt hij gevoeliger voor vorst.
Vermeerderen
- Zaaien
- In februari–april binnen. Druk het fijne zaad op de grond en dek het nauwelijks af. De planten bloeien het eerste jaar al.
- Zaailingen
- Zelf uitgezaaide plantjes kun je in het voorjaar met een kluitje opgraven en verplanten.
- Scheuren
- Grote pollen kun je in het voorjaar scheuren.
Hoe komt een Mexicaanse fijnstraal de winter door?
Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.
- Matig winterhard, tot ongeveer −15 °C. Op een droge, beschutte plek overleeft hij de meeste Belgische winters.
- In natte grond of tijdens een strenge winter kan hij doodvriezen; zaailingen nemen het dan vaak over.
- Laat de oude stengels tot april staan als bescherming.
- Zet potten in de winter tegen een beschutte muur of in een koude, lichte serre.
Ziektes en plagen
- Wintersterfte: Na een natte of strenge winter komt hij niet terug. Plant op een droge plek en houd een paar zaailingen als reserve.
- Te veel zaailingen: Hij zaait zich makkelijk uit, ook in voegen. Trek ongewenste zaailingen jong uit.
- Rommelig of houtig: Na een paar maanden bloei ziet hij er moe uit. Knip hem licht in.
- Wegrotten: In natte, zware grond rot hij. Plant hem in een muur, tussen stenen of in grindrijke grond.
Het jaar rond
- Februari: Binnen zaaien.
- Maart: Binnen zaaien. Zaailingen verspenen.
- April: Oude stengels wegknippen. Planten.
- Mei: Begin van de bloei. Planten.
- Juni: Planten. Potten water geven bij droogte.
- Juli: Licht terugknippen als hij rommelig wordt.
- Augustus: Bloei. Ongewenste zaailingen uittrekken.
- September: Bloei.
- Oktober: Bloei tot de eerste vorst.
- November: Stengels laten staan. Potten beschut zetten.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Vlinders
- Nectar voor dagvlinders.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De bloemen gaan wit open en kleuren in de dagen daarna roze; daardoor lijkt één plant twee kleuren tegelijk te dragen.
- De soortnaam eert Wilhelm Karwinski, een plantenverzamelaar die in de 19e eeuw door Mexico reisde.
- In milde streken, zoals het zuidwesten van Engeland, is hij in oude muren en trappen verwilderd.