
Foto: Eucomis_autumnalis_2.jpg: Ton Rulkens derivative work: Peter coxhead, CC BY-SA 2.0 · bron
Bol- of knolgewas · Asparagaceae
Eucomis autumnalis
In andere talen: Autumn pineapple lily (English)
Eucomis autumnalis is een bolplant uit het zuiden van Afrika en de compactste van de ananaslelies. Uit een rozet van golvend, helder groen blad komt laat in de zomer, in augustus–september, een dichte tros lichtgroene bloemetjes met bovenop een kuifje van bladeren, als de top van een ananas. De plant wordt maar ongeveer 40 cm hoog en is daardoor ideaal voor een pot op het terras of voor de voorkant van een border. Het is geen winterharde bol voor elke tuin, maar op een beschutte, goed doorlatende plek en met een dikke mulchlaag overleeft hij ons klimaat vaak.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
tot -10 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,4 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
augustus–september
| Hoogte | 0,4 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | augustus–september |
Herkennen
Hoe herken je een Eucomis autumnalis?
- Groeivorm
- Bolplant die ongeveer 40 cm hoog en 30 cm breed wordt, met een rozet van blad aan de grond.
- Blad
- Lang, riemvormig, met een golvende rand en helder groen; in de herfst vergeelt het.
- Bloem
- Dichte aar van lichtgroene tot groenwitte bloemetjes die van onder naar boven open gaan, in augustus–september, met bovenaan een bladkuif.
- Bol
- Een stevige bol met dikke wortels; de bol is gevoelig voor rot in natte, koude grond.
- Vrucht
- Driekantige zaaddozen met zwarte zaden, die nog lang aan de stengel blijven.
Bloei: augustus–september · Planten: april–mei
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit laat in de zomer, als veel andere planten al op hun retour zijn.
- Compact, dus ideaal voor potten en voor de voorkant van een border.
- De opvallende kuif en de lichtgroene bloemtros zijn een uniek silhouet.
- Bijen bezoeken de bloemen en de zaaddozen blijven decoratief tot in de herfst.
- Weinig werk: eenmaal aangeslagen komt hij elk jaar terug.
Waar staat een Eucomis autumnalis graag?
- Volle zon, op een warme, beschutte plek, bijvoorbeeld tegen een zuidmuur of op een terras.
- Humusrijke, goed doorlatende grond: zand of leem, neutraal tot kalkrijk. Hij verdraagt geen natte voeten.
- In het groeiseizoen vochtig houden: hij komt uit streken met zomerregen en wil in juni–augustus ruim water.
- Houd 25–30 cm afstand. In een pot geef je hem een pot van minstens 25–30 cm doorsnede.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,4 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters
Mooi samen met
- Siergrassen: Zachte pluimen die het lichtgroen van de bloemtros laten spreken.
- IJzerhard: Luchtige paarse bloemetjes boven en achter de compacte bol.
- Salie: Violet en blauw naast het lichtgroen, in dezelfde zonnige grond.
- Dahlia: Bloeit in dezelfde periode en geeft meer kleur.
- Hemelsleutel: Laat in het seizoen roze schermen naast de groene tros.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Eucomis autumnalis?
Planten in april–mei.
- Plant de bollen in april–mei, als de grootste vorst voorbij is.
- Graaf een plantgat van 10–15 cm diep en meng er wat compost en grof zand door voor een doorlatende bodem.
- Zet de bol met de punt omhoog, 10–15 cm diep in de grond. In een pot gebruik je een ruime, diepe pot met gaten en doorlatende potgrond.
- Houd 25–30 cm afstand en plant er liefst een paar bij elkaar voor een mooi effect.
- Geef na het planten een flinke gieter water; daarna pas weer als de scheuten boven komen.
- Leg een laag mulch van 5 cm rond de plek tegen uitdroging.
Verzorgen
- Water
- In het groeiseizoen regelmatig en ruim water geven, vooral in droge zomers. Na het afsterven van het blad niet meer.
- Bemesten
- Elke twee weken een kaliumrijke meststof vanaf de bladgroei tot augustus, bijvoorbeeld tomatenmeststof. Niet te veel stikstof.
- Mulchen
- Een laag compost of schors houdt de grond vochtig in de zomer en beschermt de bol in de winter.
- Late uitloop
- De scheuten komen laat boven, soms pas in mei–juni. Geef de plek de tijd en werk er niet in.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat de zaaddozen staan als decoratie; knip de stengel pas af als hij bruin is.
Tip: Gebruik hem in een pot op een zonnig terras: dan kun je hem in de winter eenvoudig vorstvrij zetten. Houd de pot in de groeitijd goed vochtig en bemest hem met kaliumrijke meststof.
Wanneer snoei je een Eucomis autumnalis?
Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid; knip alleen de stengels af en laat het blad afsterven.
Hoe:
- Knip de stengel af als hij bruin en droog is, of laat hem staan tot de herfst.
- Laat het blad vergelen en afsterven; knip het pas weg als het volledig verdord is.
- Verwijder geen groen blad: de bol heeft het nodig om voedsel voor het volgend jaar op te slaan.
Vermeerderen
- Dochterbollen
- Bij het rooien of oppotten in het voorjaar de kleine dochterbolletjes losmaken en apart planten. Na een paar jaar bloeien ze.
- Bladstekken
- In de zomer een volledig blad met een stukje bolbasis afsnijden en in zandige potgrond steken. Er vormen zich nieuwe bolletjes, die trager bloeien.
- Zaaien
- In het voorjaar zaaien in zaaigrond bij 18–20 °C. Het duurt enkele jaren voor de planten bloeien.
Hoe komt een Eucomis autumnalis de winter door?
Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.
- Tot ongeveer −10 °C winterhard, maar alleen bij een droge, beschutte plek en een dikke mulchlaag van 10–15 cm.
- In een natte of zware grond haal je de bollen na het afsterven van het blad uit de grond, laat ze drogen en bewaar ze droog bij 5–10 °C, vorstvrij.
- In een pot: houd de pot droog en zet hem vorstvrij weg, bijvoorbeeld in een koude kas of garage.
Ziektes en plagen
- Rotte bol: Komt door natte grond in de winter. Plant op een doorlatende plek en dek in de winter af tegen regen.
- Slakken: Ze vreten aan het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg en bescherm jonge scheuten.
- Taxuskever: De larven vreten aan de bollen in potten. Controleer bij het verpotten en verwijder de witte larven met de hand.
- Geen scheut: De plant loopt laat uit. Wacht tot juni voor je hem opgeeft en laat de grond niet uitdrogen.
Het jaar rond
- Maart: Overwinterde bollen controleren en eventueel oppotten.
- April: Bollen planten, 10–15 cm diep. Mulch aanbrengen.
- Mei: Planten. Slakken weren. Laat uitloop afwachten.
- Juni: Water geven bij droogte. Beginnen met kalium-meststof.
- Juli: Ruim water geven. Elke twee weken bemesten.
- Augustus: Start van de bloei.
- September: Bloei. Zaaddozen laten staan.
- Oktober: Blad vergeelt: minder water. Bollen rooien in zware grond.
- November: Dik mulchen of potten vorstvrij zetten.
- December: Rust. Bollen droog houden.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam Eucomis komt uit het Grieks en betekent mooie haren, naar de bladkuif; autumnalis betekent herfst-, naar de late bloei.
- De plant komt uit gebieden met zomerregen, daarom wil hij in de zomer veel water en in de winter droge rust.
- De oude soortnaam was Eucomis undulata, naar de golvende rand van het blad.