
Foto: Jean-Jacques MILAN 18:07, 29 May 2005 (UTC), CC BY-SA 3.0 · bron
Bol- of knolgewas · Asparagaceae
Ananaslelie
Eucomis bicolor
In andere talen: Lis ananas (Français) · Pineapple lily (English)
De ananaslelie (Eucomis bicolor) komt uit het oosten van Zuid-Afrika. Uit een rozet van golvend, glanzend groen blad groeit in juli–september een stevige, paars gespikkelde stengel van ongeveer 50 cm met een dichte tros lichtgroene bloemetjes. De bloemblaadjes hebben een paarse rand, vandaar de naam bicolor. Bovenop zit een kuifje van bladeren, als de top van een ananas. Hij is een prachtige, exotisch ogende bol voor een warme plek of een pot op het terras. Bij een dikke mulchlaag overleeft hij onze winters vaak.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
tot -10 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,5 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
juli–september
| Hoogte | 0,5 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juli–september |
Herkennen
Hoe herken je een ananaslelie?
- Groeivorm
- Bolplant, ongeveer 50 cm hoog en 30 cm breed, met een rozet van blad aan de grond.
- Blad
- Lang, riemvormig, golvend en glanzend groen; vergeelt in de herfst.
- Bloem
- Dichte aar van lichtgroene bloemetjes met een paarse rand, van juli tot september, met een bladkuif bovenaan.
- Stengel
- Stevig en paars gespikkeld, tot ongeveer 50 cm hoog.
- Bol
- Een stevige bol met dikke wortels; gevoelig voor rot in natte, koude grond.
Bloei: juli–september · Planten: april–mei
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een exotisch aandoende bloei in juli–september, op een moment dat veel borders op hun retour zijn.
- De lichtgroene bloemen met paarse randen en de paars gespikkelde stengel zijn een opvallend en ongewoon geheel.
- Bijen bezoeken de bloemen en de zaaddozen blijven decoratief tot in de herfst.
- Goede snijbloem: de trossen blijven lang mooi in de vaas.
- Prima in een pot, zodat je hem eenvoudig vorstvrij kunt zetten.
Waar staat een ananaslelie graag?
- Volle zon, op een warme, beschutte plek, bijvoorbeeld tegen een zuidmuur of op een terras.
- Humusrijke, goed doorlatende grond: zand of leem, neutraal tot kalkrijk. Hij verdraagt geen natte voeten in de winter.
- In het groeiseizoen vochtig houden: hij komt uit streken met zomerregen en wil in de zomer ruim water.
- Houd 25–30 cm afstand. In een pot gebruik je een ruime, diepe pot met gaten onderin.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,5 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters
Mooi samen met
- Siergrassen: Zachte pluimen die het lichtgroen van de bloemtros laten spreken.
- IJzerhard: Luchtige paarse bloemetjes boven en achter de compacte bol, passend bij het paars van de stengel.
- Salie: Violet en blauw naast het lichtgroen, in dezelfde zonnige grond.
- Dahlia: Bloeit in dezelfde periode en geeft meer kleur.
- Agapanthus: Ook Zuid-Afrikaans, houdt van dezelfde warme plek en geeft blauw.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een ananaslelie?
Planten in april–mei.
- Plant de bollen in april–mei, als de grootste vorst voorbij is.
- Graaf een plantgat van 15 cm diep en meng er wat compost en grof zand door voor een doorlatende bodem.
- Zet de bol met de punt omhoog, ongeveer 15 cm diep; in een pot gebruik je een ruime, diepe pot.
- Houd 25–30 cm afstand en plant ze liefst met enkele bij elkaar voor een volle groep.
- Geef na het planten een flinke gieter water; daarna pas weer als de scheuten boven komen.
- Leg een laag mulch van 5 cm rond de plek.
Verzorgen
- Water
- In het groeiseizoen regelmatig en ruim water geven, zeker in droge zomers. Als het blad afsterft, stop je met water geven.
- Bemesten
- Elke twee weken een kaliumrijke meststof vanaf de bladgroei tot augustus, bijvoorbeeld tomatenmeststof. Niet te veel stikstof.
- Mulchen
- Een laag compost of schors houdt de grond vochtig en beschermt de bol in de winter.
- Late uitloop
- De scheuten komen laat boven, soms pas in mei–juni. Geef de plek de tijd.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat de zaaddozen staan als decoratie of knip de stengel af als hij bruin is.
Tip: Plant de bol in april 15 cm diep op een warme plek of in een pot. Bedek hem in de winter met een dikke mulchlaag of zet de pot vorstvrij.
Wanneer snoei je een ananaslelie?
Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid; knip alleen de stengels af en laat het blad afsterven.
Hoe:
- Knip de stengel af als hij bruin en droog is, of laat hem staan tot de herfst.
- Laat het blad vergelen en afsterven; knip het pas weg als het volledig verdord is.
- Voor snijbloemen knip je de stengel af als de onderste bloemen open zijn.
Vermeerderen
- Dochterbollen
- In het voorjaar bij het rooien of oppotten de kleine bolletjes losmaken en apart planten. Ze bloeien na een paar jaar.
- Bladstekken
- In de zomer een volledig blad met een stukje bolbasis afsnijden en in zandige potgrond steken. Er vormen zich nieuwe bolletjes.
- Zaaien
- In het voorjaar zaaien in zaaigrond bij 18–20 °C. Het duurt enkele jaren voor de planten bloeien.
Hoe komt een ananaslelie de winter door?
Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.
- Tot ongeveer −10 °C winterhard, maar alleen op een droge, beschutte plek met een dikke mulchlaag van 10–15 cm.
- In zware of natte grond haal je de bollen na het afsterven van het blad uit de grond, laat ze drogen en bewaar ze droog bij 5–10 °C, vorstvrij.
- In een pot: zet de pot droog en vorstvrij weg, bijvoorbeeld in een koude kas of garage.
Ziektes en plagen
- Rotte bol: Komt door natte grond in de winter. Plant op een doorlatende plek en dek de bol in de winter af tegen regen.
- Slakken: Ze vreten aan het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg en bescherm jonge scheuten.
- Taxuskever: De larven vreten aan de bollen in potten. Controleer bij het verpotten en verwijder de witte larven met de hand.
- Geen scheut: De plant loopt laat uit. Wacht tot juni voor je hem opgeeft en laat de grond niet uitdrogen.
Het jaar rond
- Maart: Overwinterde bollen controleren en eventueel oppotten.
- April: Bollen planten, 15 cm diep. Mulch aanbrengen.
- Mei: Planten. Slakken weren. Laat uitloop afwachten.
- Juni: Water geven bij droogte. Beginnen met kalium-meststof.
- Juli: Start van de bloei. Ruim water geven.
- Augustus: Volle bloei. Bloemen snijden voor een boeket. Bemesten.
- September: Bloei. Zaaddozen laten staan. Minder water geven.
- Oktober: Blad vergeelt. Bollen rooien in zware grond.
- November: Dik mulchen of potten vorstvrij zetten.
- December: Rust. Bollen droog houden.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam Eucomis komt uit het Grieks en betekent mooie haren, naar de bladkuif; bicolor verwijst naar de twee kleuren van de bloem: groen met een paarse rand.
- De bloemen gaan van onder naar boven open, zodat de tros wekenlang bloeit.
- De plant komt uit gebieden met zomerregen, daarom wil hij in de zomer veel water en in de winter een droge rust.