
Foto: S. Edwards, Sansum, Public domain · bron
Bol- of knolgewas · Asparagaceae
Eucomis comosa
Eucomis comosa komt uit het zuiden van Afrika en is een van de stevigste ananaslelies. Uit een rozet van brede, golvende bladeren komt in juli–september een paars gespikkelde stengel van ongeveer 60 cm met een dichte tros groenwitte tot roze bloemetjes en bovenaan een kuifje van bladeren, als de top van een ananas. Bekend is het ras ‘Sparkling Burgundy’, met purper blad en roze bloemen. Hij bloeit lang, trekt bijen aan en is een prachtige exotische blikvanger in een pot of op een warme plek in de tuin.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
tot -10 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,6 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
juli–september
| Hoogte | 0,6 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juli–september |
Herkennen
Hoe herken je een Eucomis comosa?
- Groeivorm
- Bolplant, ongeveer 60 cm hoog en 30 cm breed, met een rozet van blad aan de grond.
- Blad
- Breed en riemvormig met een golvende rand; groen, bij sommige rassen purper; vergeelt in de herfst.
- Bloem
- Dichte aar van groenwitte tot roze bloemetjes, van juli tot september, met een bladkuif bovenaan.
- Stengel
- Stevig, paars gespikkeld, tot ongeveer 60 cm hoog.
- Bol
- Een stevige bol met dikke wortels; gevoelig voor rot in natte, koude grond.
Bloei: juli–september · Planten: april–mei
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Lang bloeiende trossen van juli tot september, wanneer veel borders op hun retour zijn.
- Een exotisch silhouet met een bladkuif en een paars gespikkelde stengel.
- Bijen bezoeken de bloemen en de zaaddozen blijven decoratief tot in de herfst.
- Goede snijbloem: de trossen blijven lang mooi in de vaas.
- Er zijn rassen met purper blad en roze bloemen voor extra kleur.
Waar staat een Eucomis comosa graag?
- Volle zon, op een warme, beschutte plek, bijvoorbeeld tegen een zuidmuur of op een terras.
- Humusrijke, goed doorlatende grond: zand of leem, neutraal tot kalkrijk. Hij verdraagt geen natte voeten in de winter.
- In het groeiseizoen vochtig houden: hij komt uit streken met zomerregen en wil in de zomer ruim water.
- Houd 25–30 cm afstand. In een pot gebruik je een ruime, diepe pot met gaten onderin.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,6 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters
Mooi samen met
- Siergrassen: Zachte pluimen die de bloemtros laten spreken.
- IJzerhard: Luchtige paarse bloemetjes boven en achter de compacte bol.
- Dahlia: Bloeit in dezelfde periode en geeft meer kleur.
- Zonnehoed: Roze bloemen die passen bij de roze tinten van de bloemtros.
- Hemelsleutel: Laat in het seizoen roze schermen naast de groene tros.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Eucomis comosa?
Planten in april–mei.
- Plant de bollen in april–mei, als de grootste vorst voorbij is.
- Graaf een plantgat van 15 cm diep en meng er wat compost en grof zand door voor een doorlatende bodem.
- Zet de bol met de punt omhoog, ongeveer 15 cm diep; in een pot gebruik je een ruime, diepe pot.
- Houd 25–30 cm afstand en plant ze liefst met enkele bij elkaar voor een volle groep.
- Geef na het planten een flinke gieter water; daarna pas weer als de scheuten boven komen.
- Leg een laag mulch van 5 cm rond de plek.
Verzorgen
- Water
- In het groeiseizoen regelmatig en ruim water geven, zeker in droge zomers. Als het blad afsterft, stop je met water geven.
- Bemesten
- Elke twee weken een kaliumrijke meststof vanaf de bladgroei tot augustus, bijvoorbeeld tomatenmeststof. Niet te veel stikstof.
- Mulchen
- Een laag compost of schors houdt de grond vochtig en beschermt de bol in de winter.
- Late uitloop
- De scheuten komen laat boven, soms pas in mei–juni. Geef de plek de tijd.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat de zaaddozen staan als decoratie of knip de stengel af als hij bruin is.
Tip: Geef hem in de zomer voldoende water: bij droogte blijft de tros klein. In een pot overwintert hij het gemakkelijkst, droog en vorstvrij.
Wanneer snoei je een Eucomis comosa?
Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid; knip alleen de stengels af en laat het blad afsterven.
Hoe:
- Knip de stengel af als hij bruin en droog is, of laat hem staan tot de herfst.
- Laat het blad vergelen en afsterven; knip het pas weg als het volledig verdord is.
- Voor snijbloemen knip je de stengel af als de onderste bloemen open zijn.
Vermeerderen
- Dochterbollen
- In het voorjaar bij het rooien of oppotten de kleine bolletjes losmaken en apart planten. Ze bloeien na een paar jaar.
- Bladstekken
- In de zomer een volledig blad met een stukje bolbasis afsnijden en in zandige potgrond steken. Er vormen zich nieuwe bolletjes.
- Zaaien
- In het voorjaar zaaien in zaaigrond bij 18–20 °C. Het duurt enkele jaren voor de planten bloeien; rassen komen niet zuiver uit zaad.
Hoe komt een Eucomis comosa de winter door?
Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.
- Tot ongeveer −10 °C winterhard, maar alleen op een droge, beschutte plek met een dikke mulchlaag van 10–15 cm.
- In zware of natte grond haal je de bollen na het afsterven van het blad uit de grond, laat ze drogen en bewaar ze droog bij 5–10 °C, vorstvrij.
- In een pot: zet de pot droog en vorstvrij weg, bijvoorbeeld in een koude kas of garage.
Ziektes en plagen
- Rotte bol: Komt door natte grond in de winter. Plant op een doorlatende plek en dek de bol in de winter af tegen regen.
- Slakken: Ze vreten aan het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg en bescherm jonge scheuten.
- Taxuskever: De larven vreten aan de bollen in potten. Controleer bij het verpotten en verwijder de witte larven met de hand.
- Droog blad: Bruine bladtoppen door droogte in de zomer. Geef ruim water en mulch de grond.
Het jaar rond
- Maart: Overwinterde bollen controleren en eventueel oppotten.
- April: Bollen planten, 15 cm diep. Mulch aanbrengen.
- Mei: Planten. Slakken weren. Laat uitloop afwachten.
- Juni: Water geven bij droogte. Beginnen met kalium-meststof.
- Juli: Start van de bloei. Ruim water geven.
- Augustus: Volle bloei. Bloemen snijden voor een boeket. Bemesten.
- September: Bloei. Zaaddozen laten staan. Minder water geven.
- Oktober: Blad vergeelt. Bollen rooien in zware grond.
- November: Dik mulchen of potten vorstvrij zetten.
- December: Rust. Bollen droog houden.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam Eucomis komt uit het Grieks en betekent mooie haren; comosa betekent behaard of met een kuif, naar de bladkuif.
- De plant heette vroeger ook Eucomis punctata, naar de paarse vlekjes op de stengel.
- De bloemen gaan van onder naar boven open, zodat de tros wekenlang bloeit.