Toverhazelaar

Hoe herken je een toverhazelaar?

Groeivorm

Grote, wijd vaasvormige struik van 3–4 m hoog en breed; groeit traag.

Blad

Rond tot breed eirond, 8–15 cm, zacht behaard en hazelaarachtig; geel in de herfst.

Bloem

Vier smalle, gekrulde bloemblaadjes van 1,5–2 cm per bloem, in groepjes langs de kale takken, van januari tot maart.

Kleur

Goudgeel met een roodbruin hartje.

Geur

Sterk, zoet en kruidig, vooral op zachte, zonnige dagen.

Vrucht

Houtige doosvruchten die in de herfst openspringen en de zaden meters ver wegschieten.

Bloei: januari–maart · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: maart–april

Waarom in je tuin?

• Bloeit midden in de winter, als bijna niets anders bloeit.
• Een van de sterkst geurende struiken van de winter.
• Mooie gele herfstkleur.
• Vroeg voedsel voor bijen op zachte winterdagen.
• De bloemen verdragen vorst: bij kou krullen de lintjes op, bij zachter weer gaan ze weer open.

Waar staat een toverhazelaar graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Humusrijke, kalkarme grond: zand, leem of veen, zuur tot neutraal.
• Gelijkmatig vochtig maar goed doorlatend: hij houdt niet van droogte in de zomer, en ook niet van natte voeten.
• Geef hem ruimte: reken op 3–4 m. Plant hem waar je hem vanuit huis ziet.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of veen

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

4 m hoog, 4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Sneeuwklokje: Bloeit tegelijk aan de voet van de struik.
• Winterakoniet: Gele boterbloempjes als tapijt eronder in februari.
• Lenteroos: Groot, groenblijvend blad en bloemen in dezelfde periode.
• Rode kornoelje: Rode takken in de winter naast de gele bloemen.
• Winterheide: Lage roze of witte bloei in de winter.

Hoe en wanneer plant je een toverhazelaar?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er bladcompost of potgrond voor zuurminnende planten door.
3. Zet de plant even diep als in de pot; bij een geënte plant blijft de entplaats boven de grond.
4. Druk de grond aan en geef een flinke gieter water.
5. Mulch met bladcompost of houtsnippers en houd de grond het eerste jaar vochtig.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar bij droogte regelmatig; daarna in lange, droge zomers. Te droog in de zomer betekent minder bloemen.

Bemesten

In het voorjaar een laag bladcompost; meer is niet nodig.

Mulchen

Een jaarlijkse laag bladcompost houdt de grond koel, vochtig en kalkarm.

Wildscheuten

Haal scheuten van de onderstam onder de entplaats weg: ze groeien sterker en verdringen de toverhazelaar.

Verplanten

Liever niet: hij heeft er jaren last van. Kies meteen de definitieve plek.

Tip: Plant hem tegen een donkere achtergrond, zoals een taxushaag of een groenblijvende struik: de gele bloemen lichten dan op en je ziet ze vanuit huis.

Wanneer snoei je een toverhazelaar?

Snoeimaanden: maart–april.

Wanneer: Nauwelijks nodig. Als het moet, meteen na de bloei, in maart–april.

Hoe:

• Knip alleen dode, beschadigde of kruisende takken weg, tot op een zijtak.
• Haal wildscheuten van de onderstam weg, zo laag mogelijk.
• Snoei nooit hard: hij loopt slecht uit op oud hout en bloeit dan jaren minder.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Afleggen

In het voorjaar een lage tak licht inkerven, in de grond vastpinnen en afdekken; na 1–2 jaar loskoppelen. De makkelijkste methode voor de tuin.

Zaaien

Traag: vers zaad in de herfst buiten zaaien; het kiemt vaak pas na twee winters, en zaailingen bloeien pas na jaren.

Hoe komt een toverhazelaar de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De bloemen verdragen vorst: de lintjes krullen op en gaan bij zachter weer weer open.
• Jonge planten in een pot: wikkel de pot in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Wildscheuten: Sterke scheuten van onder de entplaats, met ander blad. Zo laag mogelijk wegknippen of afrukken.
• Weinig bloemen: Jonge plant, te veel schaduw of droogte in de zomer. Geduld, een zonnigere plek en water in droge zomers.
• Bladverbranding: Bruine, droge bladranden in hete, droge zomers. Water geven en mulchen.
• Groeistilstand: Na verplanten groeit hij jaren nauwelijks. Plant hem meteen op zijn definitieve plek.

Het jaar rond

• Januari: Bloei. Geniet van de geur op zachte dagen.
• Februari: Volle bloei.
• Maart: Laatste bloemen. Planten. Indien nodig licht snoeien na de bloei.
• April: Planten. Bladcompost geven. Takken afleggen.
• Juli: Water geven bij droogte: de bloemknoppen worden gevormd.
• Augustus: Water geven bij droogte. Wildscheuten wegnemen.
• Oktober: Gele herfstkleur. Planten.
• November: Planten. Mulchen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Bij vorst rollen de smalle bloemblaadjes zich op en bij zachter weer ontrollen ze zich weer: zo blijven de bloemen wekenlang mooi.
• De rijpe doosvruchten springen in de herfst open en schieten de zaden enkele meters ver weg.
• Samen met de Japanse toverhazelaar is hij een ouder van Hamamelis × intermedia, waartoe de meeste rassen in de tuincentra horen.