Drie-urenbloem

Hoe herken je een drie-urenbloem?

Groeivorm

Eenjarig, losse, vertakte plant van ongeveer 50 cm hoog en 40 cm breed.

Blad

Diep driedelig ingesneden of gelobd, ruw behaard, frisgroen.

Bloem

Roomwit tot lichtgeel met een donkerpaars hart, 3–5 cm doorsnede; elke bloem is maar enkele uren open.

Vrucht

De kelk zwelt op tot een papierachtig, geaderd, bolvormig lampionnetje met zwart zaad.

Wortels

Dun en vertakt; zaailingen verdragen verplanten niet goed.

Bloei: juli–september · Zaaien: maart–mei · Planten: mei–juni

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juli tot september met steeds nieuwe bloemen, ook al duurt elke bloem maar enkele uren.
• Opvallende bloem: room tot lichtgeel met een donkerpaars hart, mooi bij zonlicht.
• De opgeblazen, papierachtige zaaddozen zijn zelf een sierwaarde.
• Bijen bezoeken de bloemen graag.
• Makkelijk uit zaad te kweken en tevreden met gewone, goed doorlatende grond.

Waar staat een drie-urenbloem graag?

• Volle zon en een warme, beschutte plek; op sombere dagen blijven de bloemen dicht.
• Gewone, goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk. Op arme grond bloeit hij nog goed.
• Normaal vochtig: geef bij droogte water, maar laat de grond niet drassig worden.
• Zet de planten op 30–40 cm van elkaar; ook geschikt voor grote bakken.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,5 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Cosmea: Luchtige, roze of witte bloemen op een zonnige plek, met dezelfde makkelijke teelt.
• Korenbloem: Blauwe bloemen die mooi afsteken tegen de room en het paars.
• Goudsbloem: Warme oranje en gele bloemen op dezelfde zonnige grond.
• Zinnia: Felle zomerbloeier die dezelfde warmte en zon waardeert.
• Slaapmutsje: Bloemen in oranje en geel voor een warme, zonnige combinatie.

Hoe en wanneer plant je een drie-urenbloem?

Planten in mei–juni.

1. Zaai in maart–april binnen bij 18–22 °C, of rechtstreeks buiten eind mei, als de grond warm is en er geen nachtvorst meer komt.
2. Het zaad heeft een harde schil: week het een nacht in lauw water, dan kiemt het sneller.
3. Zaai in aparte potjes of zaaiplaten en verstoor de wortels zo min mogelijk bij het verplanten.
4. Plant de jonge planten in mei–juni op 30–40 cm van elkaar, nadat je ze hebt laten wennen aan buiten.
5. Geef na het planten een flinke gietbeurt en houd de grond licht vochtig.
6. Zaai je buiten, dun dan uit tot 30–40 cm tussen de planten.

Verzorgen

Water

Regelmatig tijdens de groei en bij droogte; laat de grond nooit helemaal uitdrogen.

Bemesten

Weinig: een gift compost bij het planten volstaat. In bakken om de 3–4 weken een zwakke dosis bloemenmest.

Toppen

Knijp de top van jonge planten van 10–15 cm weg voor meer vertakking en meer bloemen.

Uitgebloeide bloemen

Je hoeft ze niet te verwijderen; laat de lampionnetjes staan voor hun sierwaarde, tenzij je geen zelfzaai wilt.

Steun

Meestal niet nodig; een steuntje helpt op winderige plekken.

Tip: Zaai in april binnen en plant uit na de ijsheiligen; zaai eventueel in mei opnieuw buiten voor late bloei. Laat de lampionnetjes staan: ze zijn mooi en leveren zaad voor volgend jaar.

Wanneer snoei je een drie-urenbloem?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Top jonge planten in juni en ruim ze aan het einde van het seizoen op.

Hoe:

• Knijp bij jonge planten van 10–15 cm de top weg voor een bossigere groei.
• Knip aan het einde van de zomer de zaaddozen weg vóór ze openspringen, als je geen zelfzaai wilt.
• Verwijder dode of beschadigde stengels.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

In maart–april binnen zaaien bij 18–22 °C of eind mei buiten. Week het zaad een nacht in lauw water, dan kiemt het sneller; de kieming duurt een paar weken.

Zaad verzamelen

In september, als de lampionnetjes bruin en droog zijn: schud het zwarte zaad eruit, bewaar het droog en koel en zaai het volgend voorjaar.

Hoe komt een drie-urenbloem de winter door?

Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.

• Eenjarig en niet winterhard: de plant verdraagt geen vorst (0 °C) en sterft bij de eerste nachtvorst.
• Het zaad kan in de grond overwinteren; in warme tuinen zaait de plant zich vaak zelf uit.
• Ruim de afgestorven planten in oktober op en bewaar eventueel zaad voor volgend jaar.

Ziektes en plagen

• Slakken: Jonge zaailingen worden snel opgegeten. Bescherm ze met een slakkenbarrière en verzamel slakken in de avond.
• Bladluis en spint: Luizen op jonge scheuten, spint bij droogte: fijne webjes en vergeelde blaadjes. Afspuiten met water en voor voldoende vocht zorgen.
• Omvallende zaailingen: Zaailingen vallen om aan de voet door schimmel. Zaai niet te dicht, gebruik schone zaaigrond en giet niet te veel.
• Gesloten bloemen: Op bewolkte of donkere dagen gaan de bloemen niet open. Dat is normaal; ze openen weer bij zon.

Het jaar rond

• Maart: Binnen zaaien bij 18–22 °C.
• April: Binnen zaaien en zaailingen apart oppotten.
• Mei: Eind mei buiten zaaien of uitplanten.
• Juni: Uitplanten. Jonge planten toppen.
• Juli: De bloei begint. Regelmatig water geven.
• Augustus: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• September: Laatste bloei. Zaaddozen laten rijpen of wegknippen.
• Oktober: Afgestorven planten opruimen. Zaad bewaren.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam drie-urenbloem verwijst naar de korte bloeitijd van elke bloem, die vaak maar enkele uren open is.
• Hij hoort bij de kaasjeskruidfamilie, net als de stokroos, het kaasjeskruid en de katoenplant.
• De opgeblazen, geaderde kelk lijkt op een klein papieren lampionnetje en blijft na de bloei staan.