
Foto: Eric in SF, CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Hydrangeaceae
Eikenbladhortensia
Hydrangea quercifolia
In andere talen: Hortensia à feuilles de chêne (Français) · Oakleaf hydrangea (English)
De eikenbladhortensia komt uit de bossen van het zuidoosten van de Verenigde Staten. Het is een brede, bladverliezende struik van 1,5–2 m met groot, diep ingesneden blad dat op eikenblad lijkt. Van juli tot september draagt hij rechtopstaande, kegelvormige pluimen met witte bloemen, die bij het uitbloeien roze kleuren. In de herfst kleurt het blad schitterend rood tot paars, en in de winter bladdert de schors van oudere takken kaneelbruin af. Bekende rassen zijn ‘Snow Queen’ met grote pluimen en het compacte ‘Pee Wee’.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
zuur tot neutraal
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
1,5 m
hoog, 2 m breed
Bloei
juli–september
| Snoeimaanden | augustus–september |
|---|---|
| Hoogte | 1,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juli–september |
Herkennen
Hoe herken je een eikenbladhortensia?
- Groeivorm
- Brede, ronde struik van 1,5–2 m hoog en vaak nog breder, met stevige takken.
- Blad
- Groot, diep gelobd zoals eikenblad, donkergroen met een viltige onderkant.
- Bloem
- Kegelvormige pluimen van 15–25 cm met witte bloemen, van juli tot september; bij het uitbloeien roze.
- Herfstkleur
- Rood, paars en brons; het blad blijft vaak lang aan de struik hangen.
- Schors
- Op oudere takken bladdert de schors af in dunne, kaneelbruine reepjes.
Bloei: juli–september · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: augustus–september
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Vier seizoenen sierwaarde: bloemen in de zomer, herfstkleur, afbladderende schors in de winter.
- Een van de mooiste herfstkleuren onder de struiken, vaak tot laat in november.
- De witte pluimen bloeien van juli tot september en worden langzaam roze.
- Bijen bezoeken de bloemen.
- Groeit in zon en halfschaduw en hoeft bijna niet gesnoeid te worden.
Waar staat een eikenbladhortensia graag?
- Zon of halfschaduw; ochtendzon en middagschaduw geven de rijkste bloei en de mooiste herfstkleur.
- Humusrijke, goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot neutraal. Op kalkrijke grond wordt het blad geel.
- Normaal vochtig: niet laten uitdrogen, maar ook geen natte voeten.
- Beschut tegen koude wind en late nachtvorst, die de jonge scheuten kunnen beschadigen.
- Reken op 1,5–2 m ruimte: hij wordt breder dan je denkt.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 1,5 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Varens: Fijn, groen blad naast het grove eikenblad, in dezelfde halfschaduw.
- Hosta: Grote bladeren aan de voet, op dezelfde vochtige, humusrijke grond.
- Elfenbloem: Een lage, groenblijvende bodembedekker die met droge schaduw overweg kan.
- Japans bergras: Overhangende, goudgroene halmen als zachte rand vooraan.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een eikenbladhortensia?
Planten in maart–april en oktober–november.
- Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er bladcompost door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Hou 1,5–2 m afstand tot andere struiken of een pad.
- Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
- Leg een laag mulch van bladcompost of schors rond de voet.
Verzorgen
- Water
- De eerste twee jaar regelmatig bij droogte. Daarna in droge zomers ruim water aan de voet.
- Bemesten
- In maart compost of een organische mest voor zuurminnende planten. Niet na juli bemesten.
- Mulchen
- Een laag bladcompost of schors houdt de grond koel, vochtig en licht zuur.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat de pluimen staan: ze drogen mooi op en zijn in de winter decoratief.
- Ruimte
- Kies meteen een plek waar hij breed kan uitgroeien, dan hoef je niet te snoeien.
Tip: Geef hem meteen 1,5–2 m ruimte, dan hoef je nooit te snoeien en blijven alle bloemknoppen gespaard. Een plek met ochtendzon en middagschaduw geeft zowel een rijke bloei als de mooiste herfstkleur.
Wanneer snoei je een eikenbladhortensia?
Snoeimaanden: augustus–september.
Wanneer: Zo weinig mogelijk, en alleen direct na de bloei, in augustus of begin september.
Hoe:
- Haal dode, beschadigde of kruisende takken weg aan de basis.
- Te groot? Neem na de bloei een of twee van de oudste takken aan de grond weg, in plaats van de hele struik in te korten.
- Wil je de uitgebloeide pluimen kwijt, knip ze dan direct na de bloei net onder de pluim af.
- Knip in de winter en het voorjaar nooit de toppen in: daar zitten de bloemknoppen voor volgend jaar.
Let op: Hij bloeit op het hout van vorig jaar: wie in de herfst, de winter of het voorjaar snoeit, knipt de bloemknoppen weg.
Vermeerderen
- Zachte stekken
- In juni: stekken van 10 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg en grote bladeren halveren, in vochtige stekgrond onder plastic.
- Afleggen
- Pin in de zomer een lage tak vast in de grond en bedek hem met aarde. Na een jaar loskoppelen en verplanten.
- Uitlopers
- Een oudere struik vormt soms uitlopers aan de rand. Steek ze in het voorjaar met wortels af.
Hoe komt een eikenbladhortensia de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Winterhard tot ongeveer −25 °C: de struik zelf heeft in België geen bescherming nodig.
- Late nachtvorst in april kan jonge scheuten en bloemknoppen beschadigen. Leg bij jonge planten dan een winterdoek over de struik.
- Laat de droge pluimen staan: met rijp erop zijn ze een wintersieraad.
- In een pot: zet hem tegen een beschutte muur en wikkel de pot in jute.
Ziektes en plagen
- Geen bloei: Verkeerd gesnoeid of bloemknoppen bevroren door late vorst. Snoei alleen na de bloei en kies een beschutte plek.
- Geel blad: Geel blad met groene nerven wijst op te kalkrijke grond. Mulch met bladcompost en geef mest voor zuurminnende planten.
- Hangend blad: Teken van droogte of te veel middagzon. Geef ruim water aan de voet en mulch.
- Wortelrot: De struik kwijnt in natte, slecht doorlatende grond. Verplant naar een hogere, luchtigere plek.
- Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met water.
Het jaar rond
- Maart: Compost of mest voor zuurminnende planten geven. Niet snoeien: de bloemknoppen zitten in de toppen.
- April: Planten. Mulch aanbrengen. Jonge scheuten beschermen bij nachtvorst.
- Mei: Letten op bladluis. Water geven bij droogte.
- Juni: De bloempluimen verschijnen. Zachte stekken nemen.
- Juli: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
- Augustus: Volle bloei; de pluimen kleuren roze. Eventueel licht snoeien na de bloei.
- September: Snoei uiterlijk begin september afronden. Pluimen laten drogen.
- Oktober: Rode tot paarse herfstkleur. Planten.
- November: Planten. Het blad blijft vaak lang hangen.
- December: Rust. De afbladderende schors en de droge pluimen sieren de tuin.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De Amerikaanse natuuronderzoeker William Bartram beschreef de soort in de 18e eeuw tijdens zijn reizen door het zuidoosten van de Verenigde Staten.
- In Alabama is de eikenbladhortensia de officiële staatswilde bloem.
- Anders dan bij de boerenhortensia worden de bloemen op zure grond niet blauw: ze blijven wit en kleuren bij het uitbloeien roze.