Foto: P.J.L Laurens, CC BY-SA 3.0 · bron
Struik · Hortensiafamilie (Hydrangeaceae)
Pluimhortensia
Hydrangea paniculata · ook: Hydrangea paniculata
De pluimhortensia is een stevige struik van 2–4 m uit Japan en China, met grote, kegelvormige witte pluimen van juli tot september. Bij het uitbloeien kleuren ze roze tot rood, en als droogbloem blijven ze tot in de winter staan. Anders dan de boerenhortensia bloeit hij op nieuw hout: je snoeit hem dus gewoon in maart, en late vorst kost geen bloei. Hij verdraagt meer zon, groeit op zure en kalkrijke grond, en zijn kleur hangt niet af van de bodem.
Let op: Zoals de andere hortensia’s is hij bij opeten licht giftig, vooral blad en knoppen: buikpijn, braken of diarree. Let op bij jonge kinderen en bij huisdieren die eraan knabbelen.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
2–4 m
hoog
Bloei
juli–september
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 2–4 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | juli–september |
Herkennen
Hoe herken je een pluimhortensia?
- Groeivorm
- Opgaande, later brede struik van 2–4 m met stevige, houtige takken; ook als stammetje te koop.
- Blad
- Tegenoverstaand of in kransen van drie, 7–15 cm, eirond met een spitse top, gezaagd, dof groen en wat ruw.
- Schors
- Bruine, houtige takken; oude stammen met afschilferende schors.
- Bloem
- Kegelvormige pluimen (15–30 cm) met kleine vruchtbare bloempjes en grote, steriele, witte randbloemen, van juli tot september; ze verkleuren naar roze of rood en blijven als droogbloem hangen.
- Vrucht
- Kleine doosvruchtjes; de droge pluimen blijven de winter over.
- Verschil met de hortensia
- De boerenhortensia heeft bolle of platte schermen in roze of blauw en glanzend blad, en bloeit op het hout van vorig jaar.
Bloei: juli–september · Snoeien: maart
Lijkt op, maar is het niet
- Hortensia Hydrangea macrophylla: bolle of platte schermen in roze of blauw en glanzend blad; bloeit op het hout van vorig jaar. Verschil met hortensia
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Betrouwbare bloei van juli tot september, elk jaar opnieuw.
- Makkelijker dan de boerenhortensia: snoeien in maart, en geen vorstschade aan de bloemknoppen.
- Groeit in zon en halfschaduw, op zure én kalkrijke grond.
- De pluimen verkleuren van wit naar roze en blijven als droogbloem tot in de winter mooi.
Waar staat een pluimhortensia graag?
- Zon tot halfschaduw; in volle zon bloeit hij het rijkst, als de grond niet uitdroogt.
- Elke goede tuingrond, zuur of kalkrijk, liefst humusrijk en vochthoudend.
- Reken op 2–2,5 m breed; compacte rassen blijven rond 1 m.
- Mooi als solitair, in een border, als losse haag of, bij compacte rassen, in een grote pot.
- Licht
- Zon of halfschaduw
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 3 m hoog, 2,5 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Hortensia: Bloeit al vanaf juni, de pluimhortensia vanaf juli: samen bloeien ze van juni tot in de herfst.
- Taxus: Een donkergroene haag als achtergrond laat de witte pluimen oplichten.
- Siergrassen: Luchtige halmen naast de zware pluimen, en allebei mooi tot in de winter.
- Vlinderstruik: Bloeit tegelijk, op een even zonnige plek, en lokt vlinders naar de border.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een pluimhortensia?
- Plant in de herfst of in het voorjaar, met kluit of uit pot.
- Graaf een ruim plantgat en meng er compost of bladaarde door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Geef meteen veel water en houd de grond het eerste jaar vochtig; een laag mulch helpt.
Verzorgen
- Water
- Bij droogte ruim water geven, zeker in volle zon en in een pot; slap blad is een teken van dorst.
- Bemesten
- In het voorjaar wat compost of een organische meststof; niet te veel stikstof, anders worden de takken slap.
- Uitgebloeide pluimen
- Laat ze tot het voorjaar staan: ze zijn mooi in de winter en verdwijnen bij de snoei in maart.
- Steun
- Grote pluimen kunnen na regen doorbuigen. Snoei niet te hard, of kies een ras met stevige takken.
Tip: Voor een kleine tuin of een pot kies je een compact ras zoals ‘Bobo’. ‘Limelight’ bloeit limoengroen, ‘Vanille Fraise’ kleurt van wit naar aardbeienrood en ‘Kyushu’ heeft luchtige pluimen met veel vruchtbare bloempjes voor insecten.
Wanneer snoei je een pluimhortensia?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: Eind van de winter (maart).
Hoe:
- Hij bloeit op nieuw hout: knip de stengels van vorig jaar terug tot op 2–3 paar knoppen.
- Hoe harder je snoeit, hoe groter maar minder talrijk de pluimen; snoei je minder kort, dan krijg je meer en kleinere pluimen op stevigere takken.
- Zaag op een oudere struik ook enkele zwakke of dode takken aan de voet weg.
Let op: Verwar hem niet met de boerenhortensia: die bloeit op het hout van vorig jaar en knip je alleen licht. De pluimhortensia mag in maart wel stevig terug.
Vermeerderen
- Zomerstekken
- Neem in juni–juli kopstekken van 10–15 cm van niet-bloeiende scheuten, haal de onderste bladeren weg en laat ze wortelen in vochtige stekgrond.
- Afleggen
- Buig in de zomer een lage tak naar de grond, dek hem af met aarde en maak hem het volgende voorjaar los.
Hoe komt een pluimhortensia de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Zeer winterhard; omdat hij op nieuw hout bloeit, kost ook late vorst geen bloei.
- Laat de droge pluimen staan: met rijp of sneeuw zijn ze een mooi winterbeeld.
Ziektes en plagen
- Doorbuigende takken: Na zware regen hangen de grote pluimen soms tot op de grond. Snoei minder hard, zodat de takken steviger worden, of bind de struik losjes op.
- Slap of verbrand blad: Te droog, vooral in volle zon of in een pot. Geef ruim water en bedek de grond met mulch.
- Weinig bloei: Meestal te veel schaduw, of geen snoei, waardoor de struik veel dunne takjes maakt. Geef hem meer licht en snoei elk jaar in maart.
- Bladluis: Luizen op de jonge scheuten in het voorjaar; natuurlijke vijanden ruimen ze meestal op.
Het jaar rond
- Maart: Snoeien: stengels van vorig jaar terug tot op 2–3 paar knoppen; compost geven.
- April: Planten; de nieuwe scheuten lopen uit.
- Juni: Water geven bij droogte; de bloemknoppen verschijnen.
- Juli: Bloei begint: witte pluimen; kopstekken nemen.
- Augustus: Volle bloei; bijen en zweefvliegen op de vruchtbare bloempjes.
- September: De pluimen kleuren roze tot rood.
- Oktober: Planten; droge pluimen laten staan.
- December: Droge pluimen als winterbeeld.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Betrouwbare zomerbloeier, ook in volle zon; mooi als solitair, in een border of als stammetje.
- Voor de natuur
- De kleine vruchtbare bloempjes in de pluim trekken bijen en zweefvliegen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Zijn kleur hangt niet af van de bodem zoals bij de boerenhortensia: de witte pluimen worden vanzelf roze als de nachten koeler worden.
- De grote witte ‘bloemen’ aan de pluim zijn onvruchtbaar: ze lokken insecten naar de kleine, vruchtbare bloempjes ertussen.
- Er zijn tientallen rassen, van compacte struikjes van 1 m tot struiken van 4 m.