Hertshooi

Hoe herken je een hertshooi?

Groeivorm

Lage, breed uitgroeiende struik van 40–50 cm hoog en tot 80 cm breed, met boogvormig overhangende takken.

Blad

Ovaal, 3–5 cm, tegenoverstaand, donkergroen met een blauwgroene onderkant; in zachte winters blijft een deel aan de plant.

Bloem

Komvormig, 5–6 cm breed, met vijf goudgele kroonbladen, aan de toppen van de nieuwe scheuten.

Meeldraden

Een dichte krans van lange gele meeldraden met roodachtige helmknoppen in het hart van de bloem.

Takken

Roodachtig, vooral bij jonge scheuten; ze lopen elk voorjaar opnieuw uit vanaf de voet.

Bloei: juli–september · Planten: april–mei · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Drie maanden lang grote goudgele bloemen, van juli tot september.
• Bijen en hommels verzamelen graag het vele stuifmeel.
• Een lage struik of bodembedekker voor taluds, randen en moeilijke, droge plekken.
• Groeit op zand, leem en klei, van zuur tot kalkrijk.
• Weinig werk: één snoeibeurt per jaar in maart volstaat.

Waar staat een hertshooi graag?

• Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Elke goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur, neutraal of kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig; natte voeten in de winter verdraagt hij slecht.
• In koude streken liefst wat beschut, bijvoorbeeld tegen een zuidmuur of tussen andere struiken.
• Plant op 60–80 cm afstand; als bodembedekker 2–3 planten per vierkante meter.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,5 m hoog, 0,8 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Paarsblauwe aren naast het goudgeel, op dezelfde zonnige, droge plek.
• Blauwe spirea: Blauwe bloemen in augustus–september, ook een struik die je in maart kort snoeit.
• Loodkruid: Lage, blauwe bodembedekker met rode herfstkleur.
• Ooievaarsbek: Paarse of blauwe bloemen die de voet van de struik vullen.
• Siergrassen: Luchtige halmen die mooi afsteken tegen de stevige, ronde struikjes.

Hoe en wanneer plant je een hertshooi?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, zodat de plant goed geworteld is voor de eerste winter.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er wat compost door; op zware klei ook wat grof zand.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Houd 60–80 cm tussen de planten.
5. Geef meteen een flinke gieter water en het eerste seizoen regelmatig bij droogte.
6. Leg een laag mulch van houtsnippers of compost rond de planten.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte. Eenmaal gevestigd verdraagt hij vrij veel droogte; geef enkel water bij lange hittegolven.

Bemesten

Na de snoei in maart een schep compost rond de voet is genoeg.

Mulchen

Een laag houtsnippers of compost houdt het onkruid weg tot de planten aaneengesloten zijn.

Uitgebloeide bloemen

Niet nodig: de bloemblaadjes vallen vanzelf af en er volgen steeds nieuwe knoppen.

Wieden

Het eerste jaar regelmatig wieden; daarna sluit de beplanting zich.

Tip: Durf in maart echt kort te snoeien, tot een handbreedte boven de grond. Hij bloeit op de scheuten van dit jaar en blijft zo compact en vol bloemen.

Wanneer snoei je een hertshooi?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten goed uitlopen.

Hoe:

• Knip alle takken terug tot een handbreedte, ongeveer 10–15 cm, boven de grond.
• Haal dode en bevroren takken helemaal weg.
• Hij bloeit op de nieuwe scheuten van dit jaar, dus hard snoeien kost geen bloemen.
• Wil je een iets grotere struik, kort de takken dan met de helft in in plaats van tot vlak boven de grond.

Let op: Snoei niet in de herfst: de oude takken beschermen de voet tijdens de winter.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken

In mei–juni: stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste blad weg, in vochtige stekgrond onder plastic. Na enkele weken wortels.

Halfrijpe stekken

In juli–augustus: iets steviger stekken van 10 cm, in een koude bak of onder plastic. Volgend voorjaar uitplanten.

Hoe komt een hertshooi de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C. In een gewone Belgische winter blijft hij gezond buiten staan.
• In strenge winters vriezen de takken terug, maar na de snoei in maart loopt hij vanaf de voet weer uit.
• In koude streken: een laag bladcompost of mulch rond de voet beschermt de wortels.
• In een pot: zet hem tegen een beschutte muur en wikkel de pot in jute.

Ziektes en plagen

• Roest: Oranje tot bruine poederhoopjes aan de onderkant van het blad, waarna het blad afvalt. Haal aangetast blad weg, snoei in maart flink terug en geef water aan de voet, niet over het blad.
• Kale, slordige struik: Zonder jaarlijkse snoei wordt hij open en houtig, met weinig bloemen. Snoei elk jaar in maart kort.
• Vorstschade: Bruine, droge takken na een strenge winter. Knip ze in maart weg; de plant loopt meestal vanaf de voet weer uit.
• Weinig bloei: Te veel schaduw of te weinig snoei. Zet hem zonniger en snoei in maart kort.

Het jaar rond

• Maart: Alles terugknippen tot een handbreedte boven de grond. Compost geven.
• April: Planten. De nieuwe scheuten lopen uit.
• Mei: Planten. Mulch aanbrengen. Zachte stekken nemen.
• Juni: Water geven bij droogte, zeker jonge planten. Eerste knoppen.
• Juli: Bloei. Halfrijpe stekken nemen.
• Augustus: Volle bloei. Letten op roest.
• September: Laatste bloemen.
• November: Takken laten staan als winterbescherming.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Hertshooibloemen maken geen nectar, maar wel heel veel stuifmeel. Bijen en hommels komen er vooral op af om stuifmeel te verzamelen.
• De Engelse naam St John’s wort komt van het wilde hertshooi, dat bloeit rond Sint-Jan, op 24 juni.
• Deze kruising werd rond 1887 gekweekt door de Franse kweker Moser in Versailles en is nog altijd een van de bekendste tuinhertshooien.