Heester · Aquifoliaceae
Blauwe hulst
Ilex × meserveae
In andere talen: Houx bleu (Français) · Blue holly (English)
De blauwe hulst is een kruising tussen de gewone hulst en een Japanse hulstsoort (Ilex rugosa), die vanaf de jaren 1950 in de Verenigde Staten werd gekweekt. Het is een dichte, groenblijvende struik met glanzend, blauwgroen en stekelig blad op donkerpaarse twijgen. In mei verschijnen kleine witte bloempjes, en vrouwelijke planten dragen in de herfst en winter heldere rode bessen. Tuiniers kiezen hem omdat hij winterharder en compacter is dan de gewone hulst en zich heel goed laat snoeien. Bekende rassen zijn ‘Blue Princess’, vrouwelijk en rijk aan bessen, en ‘Blue Prince’, een mannelijke bestuiver.
Let op: De bessen zijn giftig bij inslikken, en ook het blad is giftig. Vooral jonge kinderen lopen risico, omdat de rode bessen er aantrekkelijk uitzien; ook honden en katten kunnen er ziek van worden. Plant geen vrouwelijke planten waar kleine kinderen spelen en ruim gevallen bessen op. Vogels eten de bessen wel zonder problemen.
Licht
Zon tot schaduw
niet kieskeurig
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
2,5 m
hoog, 1,5 m breed
Bloei
mei
| Snoeimaanden | april en augustus |
|---|---|
| Hoogte | 2,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vogels |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | mei |
Herkennen
Hoe herken je een blauwe hulst?
- Groeivorm
- Dichte, rechtopgaande struik van ongeveer 2–2,5 m hoog en 1,5 m breed; groeit vrij traag.
- Blad
- Eirond, 3–6 cm lang, glanzend blauwgroen, met stekelige tandjes langs de rand, op paarse twijgen.
- Bloem
- Kleine, witte bloempjes in de bladoksels in mei. Mannelijke en vrouwelijke bloemen staan op aparte planten.
- Bessen
- Glanzend rood, ongeveer 1 cm, alleen op vrouwelijke planten en alleen als er een mannelijke hulst in de buurt staat.
- Wortels
- Vrij ondiep en vertakt; oudere planten laten zich slecht verplanten.
Bloei: mei · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: april en augustus
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Het hele jaar groen, met een blauwe glans die zeldzaam is bij groenblijvers.
- Rode bessen op vrouwelijke planten, van de herfst tot diep in de winter: een sieraad en voedsel voor lijsters en merels.
- De bloempjes in mei leveren nectar en stuifmeel voor bijen.
- Ideaal als dichte haag of in vorm geknipt; de stekels houden ongewenste bezoekers tegen.
- Groeit in zon, halfschaduw en zelfs schaduw.
Waar staat een blauwe hulst graag?
- Zon, halfschaduw of schaduw; in de zon wordt hij het dichtst en draagt hij de meeste bessen.
- Elke goed doorlatende tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
- Normaal vochtig; natte voeten en lange droogte verdraagt hij slecht.
- Wat beschut tegen felle wintersoon en koude, droge wind, die het blad kunnen verbranden.
- Plant losse struiken op 1,5 m, een haag op 40–50 cm. Eén mannelijke plant in de buurt kan meerdere vrouwelijke bestuiven.
- Licht
- Zon, halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 2,5 m hoog, 1,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Kerstroos: Witte bloemen in de winter aan de voet van het donkere blad.
- Sneeuwklokje: Een wit tapijt in februari onder de groenblijvende struik.
- Toverhazelaar: Geurende, gele of oranje winterbloemen naast de rode bessen.
- Witte kornoelje: Ondanks de naam felrode winterstengels, een mooi contrast met het blauwgroene blad.
- Varens: Een frisse onderbeplanting voor de schaduwkant.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een blauwe hulst?
Planten in april–mei en september–oktober.
- Plant in april–mei of in september–oktober.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er wat compost door.
- Zet de plant even diep als in de pot of kluit en druk de grond goed aan.
- Houd 1,5 m tussen losse struiken, of 40–50 cm voor een haag.
- Geef meteen een flinke gieter water en het eerste jaar regelmatig bij droogte.
- Leg een laag mulch van bladcompost of schors rond de voet.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar regelmatig bij droogte, ook in een droog voorjaar. Daarna alleen in lange droge periodes.
- Bemesten
- In april wat compost of organische mest.
- Mulchen
- Een laag bladcompost houdt de grond koel en vochtig.
- Bestuiving
- Bessen komen alleen op vrouwelijke planten met een mannelijke in de buurt; ‘Blue Prince’ is een goede bestuiver.
- Handschoenen
- Draag stevige handschoenen bij het snoeien en opruimen: het blad prikt.
Tip: Plant één mannelijke hulst, zoals ‘Blue Prince’, tussen de vrouwelijke planten: hij kan er meerdere bestuiven, zodat ze allemaal rijk aan bessen zijn.
Wanneer snoei je een blauwe hulst?
Snoeimaanden: april en augustus.
Wanneer: In april of eind augustus, als je hem in vorm wilt houden. Een losse struik hoeft nauwelijks gesnoeid te worden.
Hoe:
- Knip een haag één keer per jaar, in april of eind augustus, met een heggenschaar of snoeischaar.
- Houd een haag onderaan iets breder dan bovenaan, zodat ze tot onderaan vol blad blijft.
- Snoei vrouwelijke planten met mate: hoe harder je snoeit, hoe minder bloemen en bessen.
- Haal dode of beschadigde takken weg tot op gezond hout.
Let op: Draag stevige handschoenen en ruim stekelig snoeiafval en gevallen bessen op, zeker waar kinderen of huisdieren komen.
Vermeerderen
- Halfrijpe stekken
- In augustus–september stekken van 10–15 cm met een hieltje nemen en in vochtige stekgrond zetten, onder plastic of in een koude bak. Ze wortelen traag, vaak pas na enkele maanden.
- Afleggen
- Een lage tak in het voorjaar licht inkerven, in de grond leggen en vastpinnen. Na 1–2 jaar loskoppelen en verplanten.
- Zaad
- Kiemt pas na 1–3 jaar, en je weet niet of de plant mannelijk of vrouwelijk wordt. Voor de tuin is dat niet de moeite.
Hoe komt een blauwe hulst de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Winterhard tot ongeveer −25 °C, en winterharder dan de gewone hulst: in België is geen bescherming nodig.
- Felle wintersoon op bevroren grond kan bruine bladeren geven: een plek met wat schaduw in de winter helpt.
- De rode bessen blijven vaak tot in de late winter hangen, tot de vogels ze opeten.
- In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute bij strenge vorst.
Ziektes en plagen
- Hulstvlieg: Gele tot bruine vlekken en gangetjes in het blad, door de larven van een klein vliegje. Onschuldig voor de plant; knip zwaar aangetaste bladeren weg.
- Schildluis: Kleine bruine of witte schildjes op twijgen en onder de bladeren, vaak met kleverig blad. Borstel ze weg of was het blad met een zachte zeepoplossing.
- Geen bessen: De plant is mannelijk, of er staat geen mannelijke hulst in de buurt. Plant een mannelijke bestuiver bij.
- Bruin blad: Door wintersoon op bevroren grond, droogte of natte voeten. Zorg voor een goede afwatering, water bij droogte en wat winterschaduw.
Het jaar rond
- April: Planten. In vorm snoeien. Compost geven.
- Mei: Kleine witte bloempjes. Planten.
- Juni: Water geven bij droogte.
- Augustus: Eind augustus een haag in vorm knippen. Halfrijpe stekken nemen.
- September: Planten. Stekken nemen.
- Oktober: Planten. De bessen kleuren rood.
- November: Rode bessen: voedsel voor lijsters en merels.
- December: Takjes met bessen knippen voor de kerstversiering, buiten bereik van kinderen en huisdieren.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
Niet eetbaar. De bessen en het blad van hulst zijn giftig: een paar bessen geven bij kinderen al braken, buikpijn en diarree, en ook honden en katten worden er ziek van. De glanzende rode of zwarte bessen blijven tot diep in de winter hangen, en komen met takken voor de kerstversiering ook binnen. Plant geen vrouwelijke planten waar kleine kinderen spelen, ruim gevallen bessen op en hang versiering met bessen buiten hun bereik. Vogels eten de bessen wel zonder problemen. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Vogels
- Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Hij werd gekweekt door Kathleen Meserve, een amateurtuinierster op Long Island bij New York, en is naar haar genoemd.
- Hulst is tweehuizig: elke plant is mannelijk of vrouwelijk, en alleen vrouwelijke planten dragen bessen.
- Dankzij zijn Japanse ouder is hij beter bestand tegen strenge vorst dan de gewone hulst.