Hulst

Hoe herken je een hulst?

Groeivorm

Groenblijvende struik of kleine boom van 3–15 m, vaak smal kegelvormig; als haag dicht te knippen.

Blad

Verspreid, groenblijvend, leerachtig en glanzend donkergroen, 5–10 cm; golvende rand met scherpe stekels. Hoger in de boom zijn de bladeren vaak gaaf.

Schors

Glad en grijs, ook bij oude bomen.

Bloem

Kleine witte bloempjes in mei–juni; mannelijke en vrouwelijke bloemen staan op aparte planten.

Vrucht

Rode bessen op vrouwelijke bomen, van de herfst tot in de lente. Giftig voor mensen.

Verschil met de laurierkers

De laurierkers heeft groter blad (10–20 cm) zonder stekels.

Bloei: mei · Snoeien: maart–april en juli–augustus

Herkennen per kenmerk: Stekelige bladeren · Groenblijvend blad · Rode bessen

Lijkt op, maar is het niet

• Laurierkers Prunus laurocerasus: groter blad zonder stekels. Verschil met laurierkers

Waarom in je tuin?

• Een van de weinige inheemse groenblijvers: het hele jaar groen, ook in diepe schaduw.
• Een stekelige, groenblijvende haag die ongewenste bezoekers tegenhoudt.
• Rode bessen in de winter: voedsel voor lijsters en merels, en kerstgroen voor binnen.
• Dichte beschutting en veilige nestplaatsen voor vogels.
• Groeit op bijna elke grond, in zon, halfschaduw of schaduw.

Waar staat een hulst graag?

• Zon, halfschaduw of schaduw: hulst is een echte schaduwplant, maar in de zon bloeit hij rijker en draagt hij meer bessen.
• Bijna elke goed doorlatende grond; geen natte voeten of grond die lang onder water staat.
• Onder grote bomen, zoals beuk en eik, voelt hij zich thuis.
• Reken op 4–5 m breed voor een vrijstaande boom; als haag past hij in elke tuin.

Licht

Zon tot schaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

12 m hoog, 5 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Beuk: Hulst groeit graag in de schaduw onder beuken: wintergroen onder een kale kroon.
• Zomereik: In de onderlaag van een eikenbos of bosrand voelt hulst zich thuis.
• Klimop: Nog een inheemse groenblijver voor de schaduw; samen voeden ze het boomblauwtje.
• Taxus: Groenblijvend en schaduwverdragend: samen een dichte, gemengde haag.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Samen een gemengde inheemse haag, goed voor vogels en insecten: eenstijlige meidoorn, sleedoorn, hazelaar, hondsroos, rode kornoelje, gelderse roos, wilde liguster, spaanse aak
• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een hulst?

1. Plant in het vroege najaar (september–oktober) of in het voorjaar (april), met kluit of uit pot: hulst verdraagt verplanten met blote wortels slecht.
2. Wil je bessen, plant dan een vrouwelijke plant met een mannelijke in de buurt, of kies een zelfbestuivend ras als ‘J.C. van Tol’.
3. Voor een haag: 2–3 planten per meter.
4. Graaf een ruim plantgat, meng er wat compost door en zet de plant even diep als ze stond.
5. Geef ruim water na het planten en het eerste jaar bij droogte: een groenblijver verdampt ook in de winter water.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte; daarna zelden nodig.

Bemesten

Wat compost of bladaarde in het voorjaar; meer is niet nodig.

Mulch

Een laag bladcompost of houtsnippers houdt de grond koel en vochtig, zoals in het bos.

Afgevallen blad

Oud hulstblad valt vooral in het voorjaar en blijft lang stekelig: hark het weg bij paden, gazon en zandbak.

Tip: Komt de hulst bij een pad, een zitplek of een speelhoek? Kies dan een ras met weinig stekels, zoals ‘J.C. van Tol’.

Wanneer snoei je een hulst?

Snoeimaanden: maart–april en juli–augustus.

Wanneer: Een haag knip je in de zomer (juli–augustus). Vormsnoei of verjonging eind maart–april.

Hoe:

• Hulst loopt goed opnieuw uit, ook na stevige snoei: een te grote of kale struik mag je flink terugzetten.
• Knip takken bij voorkeur één voor één met een snoeischaar; een heggenschaar knipt bladeren doormidden en die worden bruin.
• Verjong een oude haag in twee jaar: het ene jaar de ene kant, het volgende jaar de andere.
• Groene scheuten die opschieten uit een bonte hulst knip je tot op hun basis weg.

Let op: Draag stevige handschoenen tegen de stekels, en knip niet als er nog vogels in de struik nestelen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Neem in de late zomer of de herfst halfhoutige stekken van 10–15 cm en laat ze wortelen in een pot met zanderige grond, onder glas of folie. Een stek is mannelijk of vrouwelijk, net als de moederplant.

Afleggen

Buig een lage tak naar de grond, kerf hem licht in en dek hem af met aarde; na een jaar kan je hem losknippen.

Zaaien

Haal de zaden uit rijpe bessen en zaai ze buiten in een pot; ze kiemen traag, vaak pas na anderhalf jaar. Pas na jaren weet je of een zaailing mannelijk of vrouwelijk is.

Hoe komt een hulst de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• Bij strenge vorst met koude oostenwind kan het blad bruin verbranden, vooral bij bonte vormen en jonge planten; in de lente loopt de plant weer uit.
• De bessen blijven vaak tot in het voorjaar hangen, als lijsters en merels ze niet eerder opeten.

Ziektes en plagen

• Hulstbladmineervlieg: Gele tot bruine vlekken in het blad, door een larve die erin leeft. Onschuldig; knip sterk aangetaste takjes weg.
• Geen bessen: Een mannelijke plant draagt nooit bessen, en een vrouwelijke alleen met een mannelijke in de buurt. Kijk naar de bloemen: mannelijke hebben meeldraden met stuifmeel, vrouwelijke een groen vruchtbeginsel.
• Schildluis: Kleine bruine schildjes onder het blad en op de twijgen, met kleverige honingdauw en zwarte roetdauw. Borstel ze weg of knip aangetaste takjes uit.
• Wortelrot: Gele bladeren en afstervende takken op natte, slecht doorlatende grond. Plant hulst op een goed doorlatende plek.

Het jaar rond

• Januari: Lijsters en merels eten de bessen; laat ze hangen.
• Maart: Eind maart: vormsnoei of verjonging van struik of boom.
• April: Vormsnoei en verjonging; planten met kluit of uit pot.
• Mei: Bloei; oud blad valt: hark het weg bij paden.
• Juni: Kijk naar mineervlieg en schildluis.
• Juli: Haag knippen, als er geen vogels meer nestelen.
• Augustus: Haag knippen; halfhoutige stekken nemen.
• September: Planten met kluit of uit pot; stekken.
• Oktober: De bessen kleuren rood; plantseizoen loopt nog.
• December: Kerstgroen: knip spaarzaam enkele takjes met bessen en laat de rest voor de vogels.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Stekelige, groenblijvende haag (houdt ongewenste bezoekers tegen) en kerstgroen.

Voor de natuur

Bessen als wintervoedsel voor lijsters en merels; dichte beschutting voor vogels.

Hout

Wit, hard hout voor inlegwerk en schaakstukken.

Let op: De bessen zijn giftig voor mensen.

Goed voor dieren

Vogels

Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Rupsen

Waardplant: rupsen van vlinders of nachtvlinders eten van het blad.

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Groeit graag in de schaduw onder beuken en eiken en is een typische kerstversiering.
• Het witte, harde hout werd gebruikt voor inlegwerk en schaakstukken.
• De rupsen van het boomblauwtje eten in het voorjaar van de bloemknoppen van hulst; die van de zomergeneratie leven op klimop.
• Het boomblauwtje, een klein blauw vlindertje, legt in het voorjaar zijn eitjes op de bloemknoppen van hulst; de zomergeneratie kiest vooral klimop.
• De gelige vlekken die je vaak in hulstbladeren ziet, zijn het werk van de larve van een kleine mineervlieg (Phytomyza ilicis), die binnenin het blad eet.