Vuurpijl (Kniphofia uvaria)

Foto: Kniphofia_uvaria.jpg: Toby Hudson derivative work: 99of9 (talk), CC BY-SA 3.0 · bron

Vaste plant · Asphodelaceae

Vuurpijl

Kniphofia uvaria

In andere talen: Tritoma (Français) · Red hot poker (English)

De vuurpijl komt uit Zuid-Afrika. Uit een grote pol van lange, smalle, grasachtige bladeren groeien in juli–september stevige, kale stengels van 1–1,2 m met een dichte aar van hangende buisbloemen. De knoppen bovenaan zijn koraalrood en de open bloemen onderaan geel, zodat elke aar op een brandende fakkel lijkt. Er bestaan veel tuinrassen en hybriden in geel, oranje en rood; ‘Nobilis’ is een bekende, hoge vorm van deze soort. Tuiniers kiezen hem voor zijn exotische, opvallende verschijning in de zomerborder, als snijbloem, en omdat bijen en hommels de nectar weten te vinden.

  • Licht

    Volle zon

    warm en licht

  • Vocht

    Droog tot normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand of leem

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    tot -15 °C

    jonge planten beschermen

  • Grootte

    1,2 m

    hoog, 0,6 m breed

  • Bloei

    juli–september

Feiten op een rij
Snoeimaandenapril en september
Hoogte1,2 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeijuli–september

Herkennen

Hoe herken je een vuurpijl?

Groeivorm
Horstvormende vaste plant met een pol blad van ongeveer 60 cm en bloemstengels tot 1–1,2 m; 60–80 cm breed.
Blad
Lang, smal en grasachtig, gekield, grijsgroen; blijft in zachte winters grotendeels staan.
Bloem
Dichte aren van hangende buisbloemen van 3–4 cm op kale, stevige stengels, van juli tot september.
Kleur
Knoppen koraalrood, open bloemen geel: de aar kleurt van onder naar boven geel.
Wortels
Dikke, vlezige wortels en een stevige voet; hij houdt niet van verplanten.

Bloei: juli–september · Planten: april–mei · Snoeien: april en september

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Een opvallende, exotische blikvanger in de zomerborder, van juli tot september.
  • Een stevige snijbloem met een origineel silhouet voor de vaas.
  • Bijen en hommels bezoeken de buisbloemen.
  • Verdraagt droge zomers goed als hij eenmaal geworteld is.
  • Langlevend: een pol kan jarenlang op dezelfde plek blijven staan.

Waar staat een vuurpijl graag?

  • Volle zon; in de schaduw bloeit hij weinig.
  • Goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot kalkrijk.
  • Normaal tot droog in de winter; in de zomer mag de grond wat vocht houden.
  • Beschut tegen koude wind, bijvoorbeeld voor een zuidmuur.
  • Reken op 50–60 cm tussen de planten.
Licht
Zon
Grondsoort
Zand of leem
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Droog of normaal
Grootte
1,2 m hoog, 0,6 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

  • Montbretia: Ook uit Zuid-Afrika, bloeit tegelijk in oranje en rood.
  • Afrikaanse lelie: Blauwe bollen naast de oranje fakkels, eveneens Zuid-Afrikaans.
  • Vlakke kruisdistel: Staalblauwe hoofdjes in dezelfde zonnige, goed doorlatende grond.
  • Reuzenvedergras: Hoge, goudgele pluimen die de stoere aren verzachten.
  • Duizendblad: Platte schermen als contrast met de rechte aren.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een vuurpijl?

Planten in april–mei.

  1. Plant in april–mei, zodat hij een hele zomer heeft om te wortelen voor de eerste winter.
  2. Graaf een ruim plantgat en meng in zwaardere grond grof zand of grind door voor de afwatering.
  3. Zet de plant even diep als in de pot: het hart mag niet onder de grond verdwijnen.
  4. Hou 50–60 cm afstand tussen de planten.
  5. Geef meteen een flinke gieter water en de eerste zomer regelmatig bij droogte.

Verzorgen

Water
De eerste zomer regelmatig bij droogte. Daarna alleen bij lange droogte tijdens de bloei.
Bemesten
In mei wat compost rond de voet, niet over het hart.
Uitgebloeide aren
Knip uitgebloeide bloemstengels aan de voet weg: de pol ziet er netter uit en steekt geen energie in zaad.
Blad samenbinden
Bind het blad in oktober samen boven het hart, zodat de regen langs de buitenkant afloopt.
Rust
Laat de pol jarenlang ongemoeid: hij bloeit rijker als hij goed gevestigd is.

Tip: Plant hem in het voorjaar en niet in de herfst: dan heeft hij een hele zomer om te wortelen en komt hij veel beter door zijn eerste natte winter.

Wanneer snoei je een vuurpijl?

Snoeimaanden: april en september.

Wanneer: Uitgebloeide aren in augustus–september, en het oude blad pas in april.

Hoe:

  • Knip uitgebloeide bloemstengels zo laag mogelijk aan de voet weg, zodra ze uitgebloeid zijn.
  • Knip het blad in de herfst niet af, maar bind het samen boven het hart.
  • Knip in april het oude, dode blad weg en kort het overige blad in tot 10–15 cm, net boven het nieuwe blad.

Let op: Knip het blad nooit in de herfst af: dan ligt het hart open voor regen en vorst.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren
In april–mei jonge rozetten met wortels van de rand van de pol afsteken en apart planten. Ze bloeien meestal na een of twee jaar.

Hoe komt een vuurpijl de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

  • Winterhard tot ongeveer −15 °C, maar alleen in goed doorlatende grond: natte winters zijn zijn grootste vijand.
  • Bind het blad in de herfst samen boven het hart, zodat er geen water in blijft staan.
  • Leg bij strenge vorst wat droog blad of stro rond de voet, niet erover.
  • Jonge planten zijn de eerste winter het kwetsbaarst: plant daarom in het voorjaar.

Ziektes en plagen

  • Hartrot: Het hart wordt bruin en zacht na een natte winter. Bind het blad samen in de herfst en plant op een drogere plek met grind.
  • Weinig of geen bloei: Te jong, te veel schaduw of pas gescheurd. Geef hem tijd en een zonnige plek.
  • Trips: Zilvergrijze vlekjes op blad en bloemen in warme, droge zomers. Afspuiten met water en droogte vermijden helpt.
  • Slakken: Verstoppen zich tussen het blad en vreten aan jonge scheuten. Ruim oud blad op in het voorjaar en raap ze weg.

Het jaar rond

  • April: Oud blad wegknippen. Planten. Scheuren.
  • Mei: Planten. Scheuren. Compost rond de voet.
  • Juni: Bloemstengels groeien. Water geven bij droogte.
  • Juli: Begin van de bloei. Snijden voor de vaas.
  • Augustus: Volle bloei, met bijen en hommels. Uitgebloeide aren wegknippen.
  • September: Laatste bloei. Uitgebloeide aren aan de voet wegknippen.
  • Oktober: Blad samenbinden boven het hart.
  • November: Bij strenge vorst stro rond de voet. Niet terugknippen.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De naam Kniphofia eert Johann Hieronymus Kniphof, een Duitse arts en plantkundige uit de 18e eeuw.
  • In Zuid-Afrika worden de bloemen vooral bezocht door honingzuigers, vogeltjes die met hun gebogen snavel de nectar uit de buisbloemen halen.
  • De Franse naam ‘tritoma’ is een oude geslachtsnaam die in de handel is blijven hangen.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…