Gele dovenetel

Hoe herken je een gele dovenetel?

Groeivorm

Losse mat van zo’n 30 cm hoog, met rechtopgaande bloeistengels en lange, kruipende uitlopers tot 1 m en meer.

Blad

Eirond, getand en tegenoverstaand, groen; bij de tuinvorm met zilveren vlekken. In zachte winters blijft een deel van het blad staan.

Bloem

Heldergele lipbloemen met roodbruine tekening, in kransen in de bladoksels, van april tot juni.

Stengel

Vierkant, zoals bij alle lipbloemigen; de uitlopers wortelen waar ze de grond raken.

Bloei: april–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juli

Waarom in je tuin?

• Groeit in diepe schaduw, ook onder bomen, waar bijna niets anders bloeit.
• Inheems en waardevol voor hommels en andere bijen in het voorjaar.
• Een snelle bodembedekker voor kale, schaduwrijke plekken en hellingen.
• Heldergele bloemen in april–juni brengen licht in een donkere hoek.
• Past perfect in een natuurlijke tuin of bosrand, samen met andere inheemse bosplanten.

Waar staat een gele dovenetel graag?

• Halfschaduw of schaduw; in volle zon verbrandt het blad en droogt hij uit.
• Bijna elke humusrijke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig; eens ingeworteld verdraagt hij ook wat droogte onder bomen.
• Plant hem niet naast een bos of natuurgebied, en niet tussen kleine, tere planten.
• Reken op 40–60 cm tussen de planten; de mat sluit snel.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,3 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Bosanemoon: Witte voorjaarsbloemen in dezelfde bosrand; ze groeien in het wild vaak samen.
• Wilde hyacint: Blauwe bloemen tegelijk met de gele dovenetel, onder bomen.
• Varens: Fijn, groen blad boven de lage mat.
• Hulst: Een groenblijvende heester waaronder hij de grond bedekt.

Hoe en wanneer plant je een gele dovenetel?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Maak de grond los en meng er wat bladcompost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
4. Houd 40–60 cm tussen de planten.
5. Geef meteen water en het eerste jaar opnieuw bij droogte.
6. Kies een plek die begrensd is door een pad, een muur of een gazon dat je maait, zodat je hem in toom kunt houden.

Verzorgen

Water

Alleen het eerste jaar bij droogte; daarna zelden nodig.

Bemesten

Niet nodig: rijke grond maakt hem nog groeizamer.

Terugknippen

Knip na de bloei, in juli, de bloeistengels en lange uitlopers terug voor een compacte mat.

Uitlopers inperken

Trek of steek elk jaar de uitlopers weg die buiten hun plek groeien.

Tuinafval

Gooi uitgetrokken stukken nooit in de natuur: ze wortelen makkelijk opnieuw.

Tip: Plant de zilverbladige vorm alleen waar hij mag uitbreiden, bijvoorbeeld onder grote heesters tussen een pad en een muur; de wilde, groenbladige vorm is minder agressief.

Wanneer snoei je een gele dovenetel?

Snoeimaanden: juli.

Wanneer: In juli, na de bloei, knip je de plant terug. Uitlopers die te ver gaan, haal je weg zodra je ze ziet.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide stengels en lange uitlopers terug tot zo’n 10 cm.
• Voor grote vlakken werkt een heggenschaar of een grasmaaier op de hoogste stand prima.
• Steek de rand van de mat in het voorjaar en de nazomer af met een spade.

Let op: Gooi snoeiafval en uitgetrokken planten niet in een bos of berm: stukjes stengel wortelen opnieuw.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Uitlopers

De makkelijkste manier: snijd in het voorjaar of de nazomer een bewortelde uitloper los en plant hem elders.

Scheuren

In maart–april of in september een stuk van de mat afsteken en meteen opnieuw planten.

Stekken

Kopstekken van niet-bloeiende scheuten wortelen in de zomer snel in vochtige stekgrond.

Hoe komt een gele dovenetel de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• In zachte winters blijft een deel van het blad staan, vooral bij de zilverbladige vorm.
• Laat afgevallen blad van bomen gerust liggen: hij groeit er in het voorjaar doorheen.

Ziektes en plagen

• Woekeren: Vooral de zilverbladige vorm overgroeit buurplanten. Knip na de bloei terug en steek de rand elk jaar af.
• Verbrand blad: Bruine vlekken in de zon of bij droogte. Plant hem in de schaduw en geef water bij lange droogte.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge zomers. Knip de plant terug: er komt vers blad.
• Kale plekken: Oude matten worden in het midden open. Knip terug en vul aan met bewortelde uitlopers.

Het jaar rond

• Maart: Planten of scheuren. Rand van de mat afsteken.
• April: Begin van de bloei. De eerste hommels komen op bezoek.
• Mei: Volle bloei.
• Juni: Laatste bloei.
• Juli: Na de bloei terugknippen. Uitlopers inperken.
• Augustus: Uitlopers weghalen die te ver gaan. Kopstekken nemen.
• September: Planten of scheuren. Rand afsteken.
• Oktober: Planten. Bewortelde uitlopers verplanten.
• December: In zachte winters deels groen blad.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Hoewel het blad op dat van een brandnetel lijkt, prikt een dovenetel niet: vandaar de naam ‘dove’ netel.
• In Vlaanderen en Groot-Brittannië geldt de wilde gele dovenetel als een typische plant van oude bossen.
• In Groot-Brittannië staat de zilverbladige vorm op de lijst van planten die je niet in het wild mag planten of laten verwilderen.