Gevlekte dovenetel

Hoe herken je een gevlekte dovenetel?

Groeivorm

Kruipende en opgaande stengels van 15–20 cm hoog, die aan de knopen wortelen en matten tot 60 cm breed vormen.

Blad

Hartvormig, gekarteld en licht behaard, tot 5 cm lang; groen met een zilverwitte vlek of streep in het midden, bij rassen soms bijna helemaal zilver of geel.

Bloem

Lipbloemen van 2–3 cm in kransen bovenaan de stengels, van april tot juli.

Kleur

Roze tot purperroze, bij sommige rassen wit.

Stengels

Vierkant, zoals bij alle lipbloemigen; liggende stengels wortelen vanzelf.

Bloei: april–juli · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en juni

Waarom in je tuin?

• Een lange bloeier voor de schaduw: van april tot in juli, en na terugknippen vaak nog eens.
• Het zilvergevlekte blad licht donkere hoeken onder bomen en struiken op.
• Geliefd bij hommels, die met hun lange tong goed bij de nectar kunnen.
• Een snelle, lage bodembedekker die onkruid kort houdt onder struiken en heesters.
• Inheems en weinig veeleisend: elke grond, van zand tot klei, is goed.

Waar staat een gevlekte dovenetel graag?

• Halfschaduw of schaduw; in volle zon verbrandt het blad, zeker bij de zilverbladige rassen.
• Elke grond is goed, van zand tot klei, zuur, neutraal of kalkrijk.
• Gewone grond die niet kurkdroog en niet drassig is.
• Plant 6–8 planten per m², op 35–40 cm van elkaar, bijvoorbeeld onder struiken.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,2 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Hosta: Grote, effen bladeren naast het fijne, gevlekte blad.
• Varens: Groen, luchtig blad boven de zilverige mat.
• Kerstroos: Groenblijvend blad en winterbloei in dezelfde halfschaduw.
• Hortensia: De dovenetel bedekt de grond onder de heester.
• Sneeuwklokje: Bloeit vroeg, nog voor de dovenetel goed uitloopt.

Hoe en wanneer plant je een gevlekte dovenetel?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Maak de grond los en meng er wat compost of bladcompost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Zet 6–8 planten per m², op 35–40 cm van elkaar.
5. Geef meteen goed water en houd de grond de eerste weken vochtig.
6. Een dunne mulch van bladcompost helpt de jonge planten op weg.

Verzorgen

Water

Bij lange droogte, vooral het eerste jaar en onder bomen met veel wortels.

Bemesten

Wat compost in het voorjaar volstaat; te veel mest geeft lange, slappe stengels.

Terugknippen

Knip de plant na de eerste bloei kort terug: je krijgt fris blad en vaak een tweede bloei.

Uitbreiding

Wordt hij te uitbundig, trek dan stengels los of steek een stuk af.

Opruimen

Haal in maart dode stengels en door vorst beschadigd blad weg.

Tip: Knip na de eerste bloei kort terug en geef water: binnen enkele weken heb je fris, zilverig blad en vaak een tweede bloei.

Wanneer snoei je een gevlekte dovenetel?

Snoeimaanden: maart en juni.

Wanneer: Na de eerste bloei, in juni, knip je de plant kort terug. In maart ruim je dode stengels op.

Hoe:

• Knip in juni de stengels terug tot 5–10 cm boven de grond, of scheer de plant met de heggenschaar.
• Geef daarna water en wat compost: binnen enkele weken staat er fris blad en volgt vaak een tweede bloei.
• Haal in maart dode, kale stengels weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Afleggers

Liggende stengels wortelen vaak vanzelf: steek ze in het voorjaar of in september af en plant ze opnieuw.

Delen

In het voorjaar of in september de pollen in stukken steken en opnieuw planten.

Stekken

In de zomer: topstekken van 5–8 cm wortelen vlot in vochtige stekgrond op een schaduwrijke plek.

Hoe komt een gevlekte dovenetel de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: bescherming is niet nodig.
• In zachte winters blijft een deel van het blad staan; in strenge winters sterft hij boven de grond af en loopt hij in het voorjaar weer uit.
• In potten en bakken overwintert hij gewoon buiten.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge zomers. Knip aangetast blad weg, geef water en knip de plant eventueel helemaal terug.
• Verbrand blad: Bruine vlekken en randen in volle zon, vooral bij zilverbladige rassen. Verplaats de plant naar meer schaduw.
• Kaal in het midden: Oudere matten worden open en kaal. Knip terug na de bloei of plant jonge stukken opnieuw.
• Te uitbundig: Op een goede plek overgroeit hij soms kleinere buren. Trek stengels los of steek stukken af.

Het jaar rond

• Maart: Dode stengels opruimen. Compost geven. Planten.
• April: Begin van de bloei. Planten.
• Mei: Volle bloei. Planten.
• Juni: Na de eerste bloei kort terugknippen. Water en compost geven.
• Juli: Fris blad en vaak een tweede bloei. Stekken nemen.
• Augustus: Water geven bij droogte.
• September: Planten en delen.
• Oktober: Planten.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Dovenetel heet zo omdat hij op een brandnetel lijkt maar niet prikt: het is een ‘dove’ netel.
• Hij is geen familie van de brandnetel, maar van munt, salie en tijm.
• De bloemen hebben een lange kroonbuis: vooral hommels met een lange tong kunnen bij de nectar.