Lilium davidii

Hoe herken je een Lilium davidii?

Groeivorm

Rechtopstaande bolplant van ongeveer 1,2 m hoog en 30 cm breed, met veel smalle bladeren langs de stengel.

Blad

Smal, lijnvormig, donkergroen, verspreid langs de hele stengel.

Bloem

Hangende bloemen met teruggekrulde blaadjes (turbanvorm), in een losse tros aan de top van de stengel, van juli tot augustus.

Kleur

Oranjerood met zwarte stippen in de keel.

Wortels

Naast de wortels onder de bol vormt hij ook wortels aan het stuk stengel boven de bol: plant hem dus diep.

Bloei: juli–augustus · Planten: maart–april en oktober–november

Waarom in je tuin?

• Opvallende oranjerode turbanbloemen in juli–augustus, als veel borders stil worden.
• Sterke, rechte stengels die zelden steun nodig hebben.
• Volledig winterhard (tot ongeveer −25 °C) en jarenlang in de grond te laten staan.
• Bijen en hommels bezoeken de bloemen; ze zijn ook mooi als snijbloem.
• Verdraagt halfschaduw en ook kalkrijke grond, wat sommige andere lelies niet doen.

Waar staat een Lilium davidii graag?

• Zon tot halfschaduw; de bloemen hebben veel licht nodig, maar de voet houdt van schaduw en een koele bodem.
• Doorlatende, humusrijke grond: zand, leem of klei; zuur tot kalkrijk is allemaal goed.
• Normaal vochtig: geef bij droogte water, maar staand water in de winter laat de bol rotten.
• Beschut tegen harde wind; de stengels zijn hoog, al zijn ze sterk.
• Plant de bollen 30 cm uit elkaar, in groepjes van drie tot vijf.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

1,2 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Hosta: Breed blad aan de voet houdt de grond koel.
• Ooievaarsbek: Blauw en paars passen bij het oranjerood.
• Siergras: Zachte pluimen laten de turbanbloemen goed uitkomen.
• Phlox: Bloeit tegelijk in roze, wit of paars.

Hoe en wanneer plant je een Lilium davidii?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in oktober–november of in maart–april; in de herfst planten geeft de beste wortels.
2. Graaf een plantgat van 15–20 cm diep en meng zware grond met compost en zand.
3. Zet de bol rechtop, op een handvol zand tegen rot, 30 cm uit elkaar.
4. Bedek met aarde en geef meteen goed water, ook als het regent.
5. Leg een laag bladcompost over de grond; lage planten rondom houden de voet koel.

Verzorgen

Water

Geef bij droogte een flinke gieter, vooral in mei–augustus. Geen natte voeten in de winter.

Bemesten

In het voorjaar een beetje compost of bloembollenmeststof. Niet te veel stikstof.

Mulchen

Een laag bladcompost houdt de grond koel en vochtig en stimuleert de stengelwortels.

Steun

Meestal niet nodig; op een winderige plek steek je een bamboestok bij de stengel.

Uitgebloeide bloemen

Knip de uitgebloeide bloemen weg, maar laat stengel en blad staan: ze voeden de bol.

Tip: Plant hem 15–20 cm diep: hij vormt ook wortels aan de stengel, en diep geplant staat hij steviger en droogt hij minder snel uit. Lage planten rond de voet houden de wortels koel.

Wanneer snoei je een Lilium davidii?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Knip uitgebloeide bloemen weg en haal de stengels pas weg als ze helemaal verdord zijn, in oktober–november.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen weg, net onder de bloem.
• Laat de stengel en het blad staan tot ze geel zijn: ze voeden de bol.
• Knip de verdorde stengel in de herfst af, vlak boven de grond.

Let op: Knip een groene stengel nooit te vroeg af: de bol heeft het blad nodig om op te laden voor volgend jaar.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Schubben

In de herfst een paar gezonde schubben van de bol afbreken, in vochtig zand of perliet in een plastic zakje bij kamertemperatuur leggen; na enkele weken vormen zich nieuwe bolletjes.

Bolletjes delen

Verdeel dichte groepen in oktober–november en plant de bolletjes meteen terug op 15–20 cm.

Zaad

Zaai in het voorjaar in potten; de zaailingen hebben enkele jaren nodig om te bloeien.

Hoe komt een Lilium davidii de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard in België (tot ongeveer −25 °C): geen bescherming nodig als de grond doorlatend is.
• Een laag bladeren of compost over de bol houdt het vocht binnen en de vorst buiten.
• In een pot: zet de pot beschut en droog tegen een muur, en laat hem niet in water staan.

Ziektes en plagen

• Lelietorretje: Een felrood kevertje en slijmerige larven (bedekt met eigen uitwerpselen) vreten het blad in april–juli. Plukken met de hand is de beste aanpak.
• Botrytis: Bruine vlekken op het blad in nat weer. Knip aangetast blad weg, laat ruimte tussen de planten en water niet over het blad.
• Bolrot: In natte grond verrotten de bollen. Plant in doorlatende grond en meng klei met zand.
• Slakken: Eten de jonge scheuten in het voorjaar. Verzamel ze ’s avonds met de hand.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Jonge scheuten verschijnen.
• April: Planten. Compost geven. Letten op lelietorretjes.
• Mei: Water geven bij droogte. Slakken tegenhouden.
• Juni: Knoppen vormen zich. Steun plaatsen indien nodig.
• Juli: Bloei begint. Bloemen snijden voor de vaas.
• Augustus: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
• September: Blad vergeelt. Laten staan.
• Oktober: Planten. Verdorde stengels afknippen.
• November: Planten. Mulchen met bladcompost.
• December: Rust onder de grond.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Lelies zijn levensgevaarlijk voor katten: alle delen, ook het stuifmeel en het water uit de vaas, geven al in kleine hoeveelheden acuut nierfalen, dat zonder snelle behandeling vaak dodelijk afloopt. Een beetje stuifmeel dat een kat uit haar vacht likt, kan al genoeg zijn. Heeft je kat aan een lelie gezeten of stuifmeel op haar vacht, bel dan meteen je dierenarts, ook als ze nog niets laat merken. Zet geen snijlelies in huis als je een kat hebt (de meeldraden wegknippen is niet genoeg) en plant ze niet waar katten vaak komen. Voor kinderen en honden zijn lelies veel minder gevaarlijk, maar ook zij kunnen er maag- en darmklachten van krijgen. Verwar ze niet met daglelies (Hemerocallis), waarvan je de knoppen en bloemen wel kunt eten (al zijn ook die gevaarlijk voor katten): eet nooit van een echte lelie. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De plant is genoemd naar pater Armand David, die in de 19e eeuw in China ook de reuzenpanda onder de aandacht van het Westen bracht.
• In China wordt de variëteit unicolor als eetbare lelie geteeld: de bollen zijn er een bekend gerecht. Eet je tuinbollen niet zomaar op.
• Anders dan de meeste lelies vormt hij ook wortels aan het stuk stengel boven de bol.