Foto: Qwert1234, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Asparagaceae
Leliegras
Liriope muscari
In andere talen: Liriope (Français) · Big blue lilyturf (English)
Het leliegras komt uit Oost-Azië: China, Taiwan, Korea en Japan, waar het in bossen en op schaduwrijke hellingen groeit. Ondanks de naam is het geen gras, maar een wintergroene vaste plant uit de aspergefamilie, met dichte pollen van smal, leerachtig, donkergroen blad van ongeveer 30 cm. Van augustus tot oktober verschijnen tussen en boven het blad stevige aren met kleine, bolle, paarse bloempjes, die wat op druifjes lijken. Daarna volgen soms glanzend zwarte bessen. Tuiniers waarderen hem omdat hij laat in het jaar bloeit en in zon en schaduw groeit, ook in droge schaduw; bekende rassen zijn ‘Big Blue’, ‘Monroe White’ met witte bloemen en ‘Variegata’ met geelgerand blad.
Licht
Zon tot schaduw
niet kieskeurig
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
zuur tot neutraal
Winterhard
Volledig winterhard
tot -20 °C
Grootte
0,35 m
hoog, 0,45 m breed
Bloei
augustus–oktober
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 0,35 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | augustus–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een leliegras?
- Groeivorm
- Dichte, langzaam breder wordende pollen van 30–35 cm hoog en ongeveer 45 cm breed.
- Blad
- Smal, lintvormig en leerachtig, donkergroen en glanzend; wintergroen.
- Bloem
- Dichte aren met kleine, bolle bloempjes, van augustus tot oktober.
- Kleur
- Violet tot lila-paars; er zijn ook witte rassen.
- Vrucht
- Glanzend zwarte bessen in de herfst en de winter.
- Wortels
- Vezelige wortels met hier en daar kleine knolletjes; de pol breidt traag uit en woekert niet.
Bloei: augustus–oktober · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit in de herfst, van augustus tot oktober, als veel andere planten al uitgebloeid zijn.
- Wintergroen: een strakke groene rand of bodembedekker het hele jaar door.
- Groeit in zon, halfschaduw én schaduw, ook in droge schaduw.
- Bijen en hommels vinden er laat in het seizoen nog nectar en stuifmeel.
- Vormt nette pollen die niet woekeren: ideaal als borderrand of langs een pad.
- Weinig werk: één keer per jaar het oude blad knippen.
Waar staat een leliegras graag?
- Zon, halfschaduw of schaduw; in diepe schaduw bloeit hij wat minder.
- Lichte, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot neutraal.
- Normale grond; eens ingeworteld verdraagt hij ook droge periodes, maar geen natte voeten.
- Reken op 30–40 cm tussen de planten voor een gesloten rand of bodembedekking.
- Licht
- Zon, halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,35 m hoog, 0,45 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -20 °C)
Mooi samen met
- Herfstcyclaam: Roze bloemen in september–oktober, ook in droge schaduw onder bomen.
- Varens: Fijn, groen blad naast het smalle, donkere blad.
- Elfenbloem: Een wintergroene bodembedekker voor dezelfde droge schaduw.
- Japanse anemoon: Hoge roze of witte bloemen in de nazomer achter de lage pollen.
- Hosta: Groot blad naast de smalle pollen, in de halfschaduw.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een leliegras?
Planten in maart–mei en september–oktober.
- Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Maak de grond los en meng er wat compost door, op zware grond ook wat grof zand.
- Zet de plant even diep als in de pot.
- Houd 30–40 cm afstand; als rand langs een pad volstaat 30 cm.
- Geef meteen water en het eerste jaar regelmatig bij droogte.
- Een laagje bladcompost rond de planten houdt de grond vochtig tot de pollen sluiten.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; daarna enkel in lange droge periodes.
- Bemesten
- In april een dun laagje compost of wat organische mest.
- Oud blad
- Knip in maart het oude blad kort, vóór het nieuwe blad verschijnt.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat de aren staan: de zwarte bessen zijn mooi in de winter. Knip ze in maart samen met het blad weg.
- Scheuren
- Niet nodig, maar grote pollen kun je in het voorjaar verdelen als het hart kaal wordt.
Tip: Knip het oude blad in maart kort, vóór het nieuwe blad verschijnt: zo blijft de pol fris, zonder bruine punten. In droge schaduw geef je het eerste jaar regelmatig water tot hij goed ingeworteld is.
Wanneer snoei je een leliegras?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In maart, vóór het nieuwe blad verschijnt, knip je het oude blad kort.
Hoe:
- Knip het oude blad tot 5–10 cm boven de grond, met een heggenschaar of een scherpe schaar.
- Wacht niet te lang: als de nieuwe bladpunten al uitlopen, knip je die mee af en blijven ze zichtbaar beschadigd.
- Knip de oude bloemaren en bessen meteen mee weg.
- Een grote oppervlakte kun je in maart ook met een grasmaaier op de hoogste stand maaien.
Let op: Knip niet in de herfst: het oude blad beschermt de plant in de winter.
Vermeerderen
- Scheuren
- In maart–april de pol opgraven en verdelen in stukken met elk een paar scheuten en wortels. Meteen opnieuw planten en goed water geven.
- Zaaien
- Zaad uit de zwarte bessen in de herfst schoonmaken en in een pot zaaien. Het kiemt traag; scheuren gaat sneller.
Hoe komt een leliegras de winter door?
Winterhard tot −20 °C.
- Winterhard tot ongeveer −20 °C: in de meeste Belgische winters geen probleem.
- Bij strenge vorst kan het blad bruin worden; knip het in maart weg, de plant loopt opnieuw uit.
- In een pot: zet de pot tegen een beschutte muur en pak hem in bij strenge vorst.
Ziektes en plagen
- Slakken: Vreten aan het jonge blad in het voorjaar. Rapen of een bierval zetten.
- Bruin blad: Na een strenge winter of door droge wind. Knip het oude blad in maart weg.
- Bladvlekken: Rood- of geelbruine vlekken op het blad, vooral bij vochtig weer. Aangetaste bladeren wegknippen en niet over het blad gieten.
- Wortelrot: Gele, slappe pollen in natte, zware grond. Plant op een beter doorlatende plek.
Het jaar rond
- Maart: Oud blad kort knippen vóór het nieuwe blad verschijnt. Compost geven. Scheuren.
- April: Planten of scheuren. Letten op slakken.
- Mei: Planten. Water geven bij droogte.
- Juli: Water geven bij droogte.
- Augustus: Begin van de bloei.
- September: Volle bloei. Bijen op bezoek. Planten.
- Oktober: Einde van de bloei. Planten.
- November: Zwarte bessen. Blad en aren laten staan.
- December: Wintergroen blad en bessen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Ondanks de naam is leliegras geen gras: het hoort bij de aspergefamilie, net als hosta’s en lelietje-van-dalen.
- De soortnaam muscari verwijst naar de bloemaren, die lijken op die van het druifje (Muscari).
- Het geslacht is genoemd naar Liriope, een waternimf uit de Griekse mythologie en de moeder van Narcissus.