Waterdrieblad

Hoe herken je een waterdrieblad?

Groeivorm

Lage plant van 20–30 cm hoog, met dikke, kruipende stengels die over de grond en het water groeien en tot 60 cm of meer uitbreiden.

Blad

Drietallig: drie gladde, eironde, wat dikke blaadjes aan een lange steel, zoals bij een tuinboon.

Bloem

Een rechtopstaande tros boven het blad, met roze knoppen en witte, stervormige bloemen met vijf slippen vol witte franjeharen; de buitenkant is vaak roze getint.

Vrucht

Een ronde doosvrucht met zaden die kunnen drijven.

Wortels

De dikke, sponsachtige stengel wortelt op de knopen in de modder.

Bloei: april–juni · Planten: april–juni · Snoeien: juli en september

Waarom in je tuin?

• Een van de mooiste inheemse vijverplanten: witte, gefranjerde bloemen die van dichtbij verrassend fijn zijn.
• Bloeit al in het voorjaar, als de meeste andere vijverplanten nog moeten beginnen.
• Bijen en hommels bezoeken de bloemen.
• De kruipende stengels groeien over de rand en verbergen de vijverfolie of de rand van de mand.
• Inheems: een aanwinst voor een natuurlijke vijver of een moerastuin.
• Groeit ook in halfschaduw en blijft laag, dus geschikt voor kleinere vijvers.

Waar staat een waterdrieblad graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Natte, humusrijke grond: veen of leem, zuur tot neutraal en liefst niet te voedselrijk.
• Aan de vijverrand, in moerasgrond of in ondiep water met 0–15 cm water boven de grond.
• Reken op 40–60 cm per plant; de stengels kruipen verder als je ze laat begaan.
• Schoon, kalkarm water is ideaal; vul bij met regenwater.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem of veen

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Nat

Grootte

0,3 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Dotterbloem: Goudgele bloemen in april, samen met de eerste witte trossen.
• Wateraardbei: Een inheemse moerasplant met donkerrode bloemen in de vroege zomer, voor dezelfde natte, zure grond.
• Moerasvergeet-mij-nietje: Hemelsblauwe bloempjes tussen het drietallige blad.
• Veenpluis: Witte pluizen in de late lente, voor een natte, zure moerasbak.
• Dwerglisdodde: Slanke stengels met bruine kolfjes achter het lage blad.

Hoe en wanneer plant je een waterdrieblad?

Planten in april–juni.

1. Plant in april–juni, als het water opwarmt.
2. Gebruik een vijvermand of plantzak met schrale vijveraarde of tuingrond zonder mest.
3. Leg de kruipende stengel horizontaal net onder de grond, met de bladeren erboven, en druk aan.
4. Dek de grond af met een laagje grind en zet de mand op 0–15 cm waterdiepte.
5. Aan de oever plant je direct in natte grond, op 40–60 cm afstand; de grond moet altijd nat blijven.

Verzorgen

Water

Hij moet altijd in water of in natte grond staan. Vul de vijver in droge zomers bij met regenwater; kalkrijk leidingwater vindt hij minder fijn.

Bemesten

Niet nodig en zelfs ongewenst: in voedselrijk water groeit hij minder goed en krijg je meer algen.

Uitgebloeide bloemen

Knip in juli de uitgebloeide bloemstengels weg, tenzij je zaad wilt oogsten.

Inkorten

Kort in september de stengels in die te ver over het water kruipen.

Oud blad

Haal in de herfst geel en afgestorven blad uit het water.

Tip: Laat de kruipende stengels over de rand van de vijver groeien: zo verdwijnt de rand van de folie of de mand uit het zicht en krijg je een natuurlijke overgang naar de oever.

Wanneer snoei je een waterdrieblad?

Snoeimaanden: juli en september.

Wanneer: Hij hoeft nauwelijks gesnoeid te worden. In juli knip je de uitgebloeide bloemstengels weg en in september kort je te lange stengels in.

Hoe:

• Knip uitgebloeide trossen af vlak boven het blad.
• Knip kruipende stengels die te ver over het water of de oever groeien terug tot de gewenste lengte; afgeknipte stukken met wortels kun je opnieuw planten.
• Haal geel blad en afgestorven stengels uit het water, zodat ze niet rotten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stengelstekken

Van mei tot augustus stukken kruipende stengel van 10–15 cm met een paar bladeren afsnijden en op natte grond of in ondiep water leggen. Ze wortelen snel op de knopen.

Scheuren

In april–mei een stuk van de plant met wortels losmaken en elders planten.

Zaad

In de herfst vers zaad zaaien in een pot met natte grond en buiten laten staan: de winterkou helpt het kiemen.

Hoe komt een waterdrieblad de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: geen bescherming nodig.
• Het blad sterft in de herfst af; de dikke stengels overwinteren in de natte grond of onder water.
• Planten in een mand mogen gewoon in de vijver blijven, ook als die dichtvriest.

Ziektes en plagen

• Bladluis: Op jonge bladeren en bloemstengels in de lente of zomer. Spuit de luizen in het water, waar vissen ze opeten.
• Slakkenvraat: Waterslakken en, aan de oever, naaktslakken vreten gaatjes in het blad. Meestal valt de schade mee; haal naaktslakken ’s avonds weg.
• Geel blad en trage groei: Vaak door kalkrijk of te voedselrijk water. Vul bij met regenwater en bemest niet.
• Weinig bloemen: Te veel schaduw of een te diepe plek. Zet de mand zonniger en ondieper.

Het jaar rond

• Maart: Oud blad en afgestorven stengels uit het water halen.
• April: De eerste bloemen verschijnen. Planten.
• Mei: Volle bloei: bijen en hommels bezoeken de bloemen. Planten of scheuren.
• Juni: Laatste bloemen. Planten. Stengelstekken nemen.
• Juli: Uitgebloeide bloemstengels wegknippen. De vijver bijvullen bij droogte, liefst met regenwater.
• Augustus: Stengelstekken nemen.
• September: Te lange stengels inkorten.
• Oktober: Vers zaad zaaien en de pot buiten zetten.
• November: Geel en afgestorven blad uit het water halen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De bloemen bestaan in twee vormen: bij de ene plant steekt de stijl boven de meeldraden uit, bij de andere zit hij lager. Zo helpen insecten de bloemen kruisbestuiven.
• De bladeren smaken zeer bitter. In Scandinavië werden ze vroeger soms gebruikt om bier bitter te maken, in plaats van hop.
• In de natuur kruipt hij met zijn stengels vanaf de oever over het water en helpt zo open water langzaam dicht te groeien tot moeras.