Molukse melisse

Hoe herken je een Molukse melisse?

Groeivorm

Rechtopgaande, weinig vertakte eenjarige van 60–90 cm hoog en 30 cm breed.

Blad

Rond tot eirond, met een gekartelde rand en lichtgroen; onderaan de stengel het grootst.

Bloem

Kleine, witte tot roze bloempjes in groene, schelpvormige kelken die in kransen rond de stengel staan. Van juli tot september.

Kelk

Groot, trechtervormig, lichtgroen met een netpatroon en kleine scherpe tandjes langs de rand.

Stengel

Stevig en rechtopgaand; de kleine stekeltjes onder de kelken kunnen prikken.

Bloei: juli–september · Zaaien: maart–mei · Planten: mei

Waarom in je tuin?

• Opvallende, frisgroene bloemstengels: een zeldzame groene snijbloem tussen de kleurige zomerbloemen.
• Een uitstekende snijbloem die lang in de vaas staat en ook goed droogt.
• Bijen bezoeken de kleine bloemen in de kelken van juli tot en met september.
• Verticale accenten achteraan in de border of in een snijbloemenrij.
• Eenjarig en makkelijk te kweken; je hebt in één zomer volwassen planten.

Waar staat een Molukse melisse graag?

• Volle zon voor stevige stengels en veel kelken.
• Gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk; goed doorlatend is het best.
• Normaal vochtig; houd de grond gelijkmatig vochtig, maar niet drassig.
• Op 25–30 cm van elkaar. Beschutting of steun voorkomt dat de hoge stengels omvallen.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,8 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Zinnia: Kleurige bloemen naast het frisse groen, ook goed samen in een boeket.
• Dahlia: Grote, kleurrijke bloemen die contrasteren met de groene kelken.
• Cosmea: Luchtige bloemen en fijn blad, mooi in dezelfde snijbloemenrij.
• Ridderspoor: Blauwe aren, een koele combinatie met het lichte groen.

Hoe en wanneer plant je een Molukse melisse?

Planten in mei.

1. Voorzaaien in maart–april binnen: het zaad kiemt beter na ongeveer een week in de koelkast, in een vochtig zakje of potje.
2. Zaai het zaad aan de oppervlakte of heel ondiep, druk aan en houd het vochtig bij ongeveer 15–18 °C; het kiemt traag en onregelmatig.
3. Plant uit na half mei, als er geen vorst meer dreigt, met de kluit heel en zonder de wortels te beschadigen.
4. Zet de planten op 25–30 cm van elkaar op een zonnige plek.
5. Geef na het uitplanten water. Wil je ter plaatse zaaien, doe dat in mei op een warme, goed gedraineerde grond.

Verzorgen

Water

Houd de grond gelijkmatig vochtig, vooral in droge perioden. Geef water aan de voet, niet over de kelken.

Bemesten

Meestal niet nodig; te veel voeding geeft zacht groen en slappe stengels.

Steun

Zet planten in een windrijke tuin vast met takken of een net; de stengels worden hoog en zwaar.

Snijden

Snijd de stengels als de meeste kelken onderaan open zijn; de knoppen bovenaan vullen zich in de vaas.

Opruimen

Trek de planten in oktober uit en gooi ze op de compost.

Tip: Laat het zaad een week in de koelkast liggen voor het zaaien en plant pas na half mei uit. Draag handschoenen bij het plukken: de kelken hebben kleine stekeltjes.

Wanneer snoei je een Molukse melisse?

Wanneer: Een eenjarige wordt niet gesnoeid; je knipt de stengels alleen voor de vaas of om te drogen.

Hoe:

• Snijd de stengels in de ochtend en haal de bladeren er meteen af; de kelken zelf houd je.
• Wil je drogen, hang de stengels ondersteboven op een droge, luchtige plek weg van direct zonlicht; ze worden crèmekleurig.
• Draag handschoenen: de kleine stekeltjes onder de kelken kunnen steken.
• Trek de plant in de herfst uit en ruim hem op.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In maart–april binnen, na een week in de koelkast, bij 15–18 °C; kieming kan traag en onregelmatig zijn. Rechtstreeks buiten kan in mei.

Zaad oogsten

Laat enkele planten uitrijpen; de gedroogde kelken bevatten het zaad. Bewaar het koel en droog.

Hoe komt een Molukse melisse de winter door?

Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.

• Eenjarig: de plant sterft bij de eerste vorst. Hij is niet winterhard, want jonge planten verdragen hooguit een nachtje rond 0 °C.
• Bewaar zaad in een papieren zakje op een koele, droge plek.
• Gedroogde stengels kunnen de winter lang in een vaas of een droogboeket staan.

Ziektes en plagen

• Omvallen: Hoge stengels buigen door bij wind of regen. Steun ze vroeg en plant beschut.
• Slakken: Jonge planten worden snel opgegeten. Zoek ze ’s avonds of leg een rand van grof zand of schelpengruis.
• Omvalziekte: Zaailingen vallen om bij de grond. Gebruik schone zaaigrond, zaai niet te dicht en geef niet te veel water.
• Slecht kiemen: Het zaad kiemt traag en onregelmatig. Een week koelkast en een constante temperatuur bij 15–18 °C helpen; wees geduldig.

Het jaar rond

• Maart: Zaad een week in de koelkast, daarna binnen zaaien.
• April: Zaailingen verspenen. Eventueel nog zaaien.
• Mei: Uitplanten na half mei. Eventueel buiten zaaien.
• Juni: Steun plaatsen. Letten op slakken.
• Juli: Begin van de bloei. Eerste stengels snijden.
• Augustus: Volle bloei. Snijden voor de vaas of om te drogen.
• September: Laatste stengels snijden voor het droogboeket.
• Oktober: Planten opruimen. Zaad bewaren.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Ondanks de naam komt de plant niet van de Molukken of uit Ierland, maar uit Turkije, Syrië en omgeving.
• De ‘bloemen’ die je ziet zijn eigenlijk groene kelken; de echte bloempjes zijn klein en wit.
• Molukse melisse hoort bij de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), net als munt, salie en lavendel.