Trosnarcis

Hoe herken je een trosnarcis?

Groeivorm

Rechtopgaande pol van 30–45 cm hoog, met stevige bloemstengels boven het blad.

Blad

Lintvormig, 1–2 cm breed, blauwgroen; komt vroeg boven, soms al in de herfst of winter.

Bloem

Trossen van drie tot vijftien bloemen van 3–4 cm breed, met witte of gele bloembladen en een klein, schotelvormig kroontje in geel of oranje.

Geur

Zoet en krachtig; binnen kan hij overheersend zijn.

Bol

Grote, eivormige bol met een bruine rok, die na enkele jaren broedbollen vormt.

Bloei: maart–april · Planten: september–november

Waarom in je tuin?

• Meerdere bloemen per stengel en een zoete, krachtige geur, in de tuin en in de vaas.
• Een uitstekende snijbloem die lang mooi blijft.
• Je kunt hem ook binnen laten bloeien in een schaal met grind en water, zonder koudeperiode.
• Een vroege lentebloeier voor een warme plek tegen een muur of in een pot op het terras.
• Muizen en konijnen laten de giftige bollen meestal met rust.

Waar staat een trosnarcis graag?

• Volle zon en een warme, beschutte plek, bijvoorbeeld voor een zuidmuur of in een verhoogd bed.
• Goed doorlatende grond: zand of leem, neutraal tot kalkrijk. In zware, natte grond rot de bol en vriest hij sneller dood.
• Droog tot normaal vochtig: in de zomer rust de bol het liefst warm en droog, zoals in zijn thuisland.
• Plant op 10–15 cm van elkaar, in groepjes van vijf tot tien.
• In een pot van 25–30 cm doorsnede passen zes tot acht bollen.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,1 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -8 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Druifhyacint: Een blauwe vlek aan de voet, die tegelijk bloeit en dezelfde zonnige plek verdraagt.
• Oosterse anemoon: Lage blauwe of witte sterretjes rond de narcissen in het vroege voorjaar.
• Rozemarijn: Een mediterrane struik voor dezelfde warme, droge plek tegen een muur.
• Wolfsmelk: De groenblijvende mediterrane wolfsmelk met gelige bloemschermen bloeit tegelijk en houdt van dezelfde droge grond.

Hoe en wanneer plant je een trosnarcis?

Planten in september–november.

1. Plant de bollen in september–oktober, uiterlijk in november.
2. Kies de warmste plek van de tuin en verbeter zware grond met scherp zand of grind.
3. Plant de bollen 10–15 cm diep, ongeveer drie keer zo diep als de bol hoog is, met de punt naar boven.
4. Houd 10–15 cm tussen de bollen.
5. Geef water na het planten als de grond droog is.
6. Leg na de eerste vorst een losse mulch van stro of bladeren over de plantplek.

Verzorgen

Water

In de tuin meestal niet nodig; in een droog voorjaar water geven tot het blad geel wordt. Houd potten in de zomer droog.

Bemesten

Na de bloei wat compost of bollenmest, zodat de bol zich voor volgend jaar oplaadt.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze af, zodat de plant geen zaad vormt; laat de stengel en het blad staan.

Blad

Laat het blad minstens zes weken na de bloei staan, tot het geel wordt. Knoop het niet samen.

Binnen trekken

Zet in oktober–november bollen dicht bij elkaar in een schaal met grind en water tot net onder de bol. Ze bloeien na enkele weken; daarna zijn ze uitgeput.

Snijbloem

Zet vers gesneden stengels eerst een paar uur apart in water: het slijm uit de stengel doet andere bloemen in de vaas sneller verwelken.

Tip: Plant de trosnarcis voor een zuidmuur, waar de grond in de zomer droog en warm blijft: zo rijpt de bol beter en overleeft hij de winter makkelijker.

Wanneer snoei je een trosnarcis?

Wanneer: De trosnarcis wordt niet gesnoeid. Na de bloei knip je de uitgebloeide bloemen af en laat je het blad vanzelf afsterven.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemtrossen net onder de bloemen of aan de voet van de stengel af.
• Laat het blad staan tot het geel en slap is, meestal in juni; trek het dan voorzichtig los.
• Maai of knip het groene blad nooit weg: het voedt de bol voor de bloei van volgend jaar.

Let op: Draag handschoenen als je veel stengels plukt: het sap kan de huid irriteren.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Broedbollen

Na enkele jaren vormt de bol broedbollen. Neem de groep in juni op als het blad is afgestorven, scheid de bollen, bewaar ze droog en luchtig en plant ze in september opnieuw.

Zaad

Mogelijk, maar traag: zaailingen bloeien pas na vier à vijf jaar en rassen komen niet zuiver uit zaad.

Hoe komt een trosnarcis de winter door?

Winterhard tot −8 °C: beschermen in strenge winters.

• Minder winterhard dan de meeste narcissen: de bol verdraagt ongeveer −8 °C. In een strenge Belgische winter kan hij doodvriezen, vooral in natte grond.
• Het blad komt vroeg boven en kan door vorst beschadigd raken. Dek de plek bij strenge vorst af met stro, bladeren of vliesdoek.
• Een warme plek tegen een zuidmuur en goed doorlatende grond zijn de beste bescherming.
• Zet potten bij strenge vorst in een koele, vorstvrije schuur of garage en daarna weer buiten in het licht.

Ziektes en plagen

• Narcisvlieg: Een made vreet de bol van binnen leeg: zachte bollen, een paar smalle, grasachtige bladeren en geen bloemen. Gooi aangetaste bollen weg en dek de plantplek af met aarde of mulch als het blad afsterft, zodat de vlieg moeilijker bij de bol komt.
• Basisrot: De bol wordt zacht en bruin vanaf de onderkant, vaak na een natte periode. Gooi zieke bollen weg en plant op goed doorlatende grond.
• Geen bloemen: Wel blad maar geen bloemen: de bollen staan te dicht of te ondiep, of het blad werd te vroeg weggeknipt. Scheur te dichte groepen en laat het blad afsterven.
• Vorstschade: Bruine, slappe bladpunten en knoppen na strenge vorst. Dek de planten af tijdens een vorstperiode of kies een warmere plek.

Het jaar rond

• Januari: Bij strenge vorst afdekken met stro of vlies.
• Februari: Blad en knoppen komen boven. Afdekken bij strenge vorst.
• Maart: Bloei. Stengels snijden voor de vaas.
• April: Laatste bloei. Uitgebloeide bloemen afknippen en wat bollenmest geven.
• Mei: Blad laten staan tot het geel wordt.
• Juni: Blad opruimen. Te dichte groepen opnemen en broedbollen scheiden.
• September: Bollen planten, 10–15 cm diep, op een warme plek.
• Oktober: Planten. Bollen binnen in een schaal met grind en water zetten.
• November: Laatste plantmoment. Nog bollen binnen laten bloeien.
• December: Binnen getrokken bollen bloeien. Buiten afdekken bij strenge vorst.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van narcissen zijn giftig, vooral de bollen: die worden geregeld verward met uien of sjalotten, en de bladeren met prei of daslook. Bewaar de bollen dus nooit bij de groenten in de keuken of de kelder. Het sap van de stengels irriteert de huid en maakt andere bloemen in een vaas sneller slap. Ook giftig voor honden en katten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• Een vorm van de trosnarcis wordt in China al eeuwen gekweekt en bloeit er traditioneel binnen rond Chinees Nieuwjaar.
• De naam tazetta komt van het Italiaanse tazzetta, kopje, en verwijst naar het kleine kroontje.
• Omdat trosnarcissen geen koudeperiode nodig hebben, kun je ze zonder voorbehandeling binnen laten bloeien in een schaal met water en grind.