Oosterse papaver

Hoe herken je een oosterse papaver?

Groeivorm

Een brede pol grof blad, met bloemstengels tot 90 cm hoog; ongeveer 60 cm breed.

Blad

Diep ingesneden, ruw behaard en grijsgroen; sterft na de bloei af en komt in de herfst terug als wintergroen rozet.

Bloem

Komvormig, 10–15 cm breed, met verfrommelde, zijdeachtige bloemblaadjes rond een krans donkere meeldraden, in mei–juni.

Kleur

Oranjerood met zwarte vlekken aan de basis; bij rassen ook roze, zalm, pruimpaars of wit.

Vrucht

Een ronde zaaddoos met een plat dekseltje; de zaden vallen eruit door gaatjes onder de rand.

Wortels

Een dikke, diepe penwortel: hij houdt niet van verplanten.

Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juli

Waarom in je tuin?

• Spectaculaire, grote, zijdeachtige bloemen op het hoogtepunt van de voorjaarsborder.
• Hommels en bijen verzamelen graag het overvloedige stuifmeel.
• Een mooie snijbloem, en de zaaddozen zijn decoratief in droogboeketten.
• Volledig winterhard en dankzij de diepe penwortel goed bestand tegen droogte.
• Eens ingeworteld, blijft hij vele jaren op dezelfde plek staan.

Waar staat een oosterse papaver graag?

• Volle zon; in de schaduw worden de stengels slap en bloeit hij weinig.
• Elke goed doorlatende grond, van zand tot klei, zuur, neutraal of kalkrijk.
• Droge tot gewone grond; natte grond, vooral in de winter, verdraagt hij slecht.
• Zet de planten 50–60 cm uit elkaar en plan laatbloeiers ernaast om het gat na de bloei op te vullen.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,9 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Gipskruid: Een wolk van witte bloempjes die het gat na de bloei opvult.
• Herfstaster: Bloeit laat en neemt de plek in de nazomer over.
• Siergras: Groeit door in de zomer en vult de lege plek.
• Kattenkruid: Blauwe bloemen samen met de papaver, en na terugknippen nog eens.
• Baardiris: Bloeit tegelijk en houdt ook van een zonnige, droge plek.

Hoe en wanneer plant je een oosterse papaver?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet nat is.
2. Kies meteen de juiste plek: door de diepe penwortel houdt hij niet van verplanten.
3. Graaf een diep plantgat en maak de grond eronder goed los; meng zware grond met grof zand.
4. Zet de plant even diep als in de pot, zonder de wortelkluit te breken.
5. Zet de planten 50–60 cm uit elkaar.
6. Geef goed water bij het planten; daarna alleen het eerste jaar bij droogte.

Verzorgen

Water

Weinig nodig: alleen het eerste jaar bij lange droogte. Natte grond is gevaarlijker dan droogte.

Bemesten

Weinig: een beetje compost in het voorjaar. Te veel mest geeft slappe stengels.

Steun

Zet in april een plantensteun of ring rond de pol: de zware bloemen vallen na regen of wind makkelijk om.

Snijbloem

Pluk in knop, als de kleur al zichtbaar is, en dompel de snijwond even in heet water of schroei ze dicht.

Na de bloei

Knip het afstervende blad kort en laat laatbloeiers de plek innemen.

Tip: Zet laatbloeiers zoals gipskruid of asters vlak naast de papaver: als het blad in juli afsterft, groeien zij over het gat heen.

Wanneer snoei je een oosterse papaver?

Snoeimaanden: juli.

Wanneer: In juli, na de bloei, als het blad geel wordt en afsterft.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen af, tenzij je de decoratieve zaaddozen wilt houden.
• Knip het afstervende blad en de stengels terug tot net boven de grond.
• In september–oktober verschijnt een nieuw rozet dat de winter doorkomt: laat dat staan.

Let op: Draag handschoenen bij het snoeien: het melksap is giftig en kan de huid irriteren.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Wortelstekken

In de winter: graaf de pol voorzichtig bloot, snijd stukken dikke wortel van 5–8 cm af en steek ze rechtop in zanderige stekgrond, met de bovenkant net onder het oppervlak. Snijd bovenaan recht en onderaan schuin, zodat je weet wat boven is.

Delen

Kan in het vroege voorjaar of na de bloei, maar lukt minder goed door de penwortel. Steek grote stukken met veel wortel af.

Zaaien

In het voorjaar op een zonnige plek; de kleur van tuinrassen komt dan zelden terug.

Hoe komt een oosterse papaver de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C.
• Het wintergroene rozet heeft geen bescherming nodig.
• Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst: zorg voor een goede afvoer.

Ziektes en plagen

• Valse meeldauw: Gele vlekken en vervormd blad met grijspaars schimmelpluis aan de onderkant, vooral bij vochtig weer. Knip aangetast blad weg en gooi het niet op de composthoop.
• Wortelrot: In natte, zware grond verwelkt de plant en rot de penwortel. Plant op een drogere, beter doorlatende plek.
• Omvallen: Zware bloemen en stengels vallen om na regen. Zet in april een plantensteun.
• Bladluis: Zwarte luizen op stengels en knoppen. Spuit ze af met water.
• Gat in de border: Na de bloei sterft het blad af. Zet laatbloeiers ernaast die de plek overnemen.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Een beetje compost geven.
• April: Plantensteun plaatsen. Planten.
• Mei: Begin van de bloei. Bloemen in knop snijden voor de vaas.
• Juni: Bloei. Uitgebloeide bloemen afknippen of zaaddozen laten staan.
• Juli: Afstervend blad kort knippen. Laatbloeiers laten overnemen.
• Augustus: Rust: weinig of geen water nodig.
• September: Een nieuw rozet verschijnt. Planten.
• Oktober: Planten.
• November: Wortelstekken nemen.
• December: Wortelstekken nemen.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van deze papavers zijn giftig, vooral het melksap en de onrijpe zaaddozen: ze bevatten alkaloïden die bij inslikken misselijkheid, braken, buikpijn en sufheid geven, bij kinderen en ook bij honden, katten en grazend vee. Het zijn geen slaapbollen: het maanzaad uit de bakkerij komt van de slaapbol (Papaver somniferum), en van deze papavers eet je het zaad niet. Maak geen thee van bloemen of zaaddozen, en hang droogboeketten met zaaddozen buiten het bereik van kinderen. Het sap kan de huid irriteren: draag handschoenen bij het snijden voor de vaas en zet de vaas buiten het bereik van kleine kinderen en katten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De knoppen hangen eerst naar beneden en richten zich pas op vlak voor ze opengaan; bij het openen vallen de twee behaarde kelkblaadjes af.
• De zaaddoos werkt als een peperbus: bij wind schudden de zaadjes eruit door kleine gaatjes onder het dekseltje.
• Hij is familie van de klaproos en van stinkende gouwe, die net als hij melksap hebben.