Amoerkurkboom

Hoe herken je een amoerkurkboom?

Groeivorm

Brede, open kroon met stevige, overhangende takken; ongeveer 12 m hoog en 12 m breed.

Blad

Geveerd, 25–35 cm lang, met 5–13 glanzend donkergroene deelblaadjes; aromatisch bij kneuzen; geel in de herfst.

Schors

Bij oudere bomen dik, kurkachtig, lichtgrijs en diep gegroefd; de binnenste schors is geel.

Bloem

Kleine, groengele bloempjes in losse pluimen, in juni; mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten op aparte bomen.

Vrucht

Vrouwelijke bomen dragen trossen kleine, zwarte, aromatische besjes van ongeveer 1 cm, die tot in de winter blijven hangen.

Wortels

Breed uitwaaierend en niet erg diep; hij is niet kieskeurig over de grond.

Bloei: juni · Planten: maart–april en oktober–december · Snoeien: februari

Waarom in je tuin?

• Een goede bijenboom: de bloemen in juni geven nectar en stuifmeel.
• Opvallende, kurkachtige schors bij oudere bomen, met mooi reliëf in de winter.
• Geveerd, aromatisch blad dat in de herfst geel kleurt.
• Zeer winterhard, tot ongeveer −35 °C, en weinig veeleisend.
• Geeft in de zomer een brede, luchtige schaduw.

Waar staat een amoerkurkboom graag?

• Volle zon voor de mooiste kroon en herfstkleur.
• Gewone, goed doorlatende tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig; eenmaal ingeburgerd verdraagt hij ook perioden van droogte.
• Verdraagt wind en stadslucht goed.
• Reken op 12 m breedte en houd ruim afstand van gebouwen en leidingen.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

12 m hoog, 12 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Ooievaarsbek: Een stevige bodembedekker voor onder de kroon, die ook droger gaat.
• Vrouwenmantel: Zacht groen blad en gele bloemetjes aan de voet van de boom.
• Narcis: Bloeit in het voorjaar, voor het blad van de boom uitloopt.
• Sneeuwklokje: Een vroege bloeier onder de kale kroon.

Hoe en wanneer plant je een amoerkurkboom?

Planten in maart–april en oktober–december.

1. Plant in maart–april of van oktober tot december, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en even diep. Maak de wanden los zodat de wortels er makkelijk doorheen groeien.
3. Zet de boom even diep als in de pot of kluit: de wortelhals blijft op grondniveau.
4. Zet een boompaal bij en bind de stam los vast met een boombinder. Houd 8–10 m afstand tot gebouwen en andere bomen.
5. Geef meteen een flinke hoeveelheid water, ook als het regent.
6. Leg een laag mulch van 5–8 cm (bladcompost of houtsnippers) rond de boom, zonder de stam te bedekken.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar bij droogte wekelijks flink water geven. Daarna redt hij zich bijna altijd zelf.

Bemesten

Meestal niet nodig. Op arme grond in maart wat compost of organische mest.

Mulchen

Een laag bladcompost of houtsnippers houdt de grond vochtig en onkruid weg.

Boompaal

Laat de paal 2–3 jaar staan en controleer of de binder niet in de schors snijdt.

Zaailingen

Vrouwelijke bomen zaaien zich uit via vogels: trek zaailingen in het voorjaar uit de grond voor ze wortel schieten.

Tip: Plant hem op een ruime plek en kies waar mogelijk een mannelijke boom: die draagt geen vruchten en zaait dus niet uit. De kurkachtige schors ontwikkelt zich pas na vele jaren.

Wanneer snoei je een amoerkurkboom?

Snoeimaanden: februari.

Wanneer: Hij hoeft weinig gesnoeid. Doe een lichte vormsnoei van jonge bomen in februari, bij droog en vorstvrij weer.

Hoe:

• Kies bij een jonge boom één doorgaande stam en haal een dubbele top weg.
• Verwijder dode, zieke, kruisende en wrijvende takken met een scherpe zaag of snoeischaar.
• Haal bij een hoge kroon de onderste takken geleidelijk weg als je meer ruimte onder de boom wilt.
• Laat de brede, open kroon verder met rust: kort de boom niet in.

Let op: Snoei niet in volle groei in het voorjaar: grote wonden genezen dan trager.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Pluk de vruchten in de herfst, verwijder het vruchtvlees en laat de zaden enkele maanden koud en vochtig staan (bijvoorbeeld buiten in een pot of in zand in de koelkast). Zaai in het voorjaar.

Wortelstekken

In de winter stukjes wortel van 5–8 cm rechtop in potgrond zetten; sommige lukken. Kwekers vermeerderen selecties ook door enten.

Hoe komt een amoerkurkboom de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Bij een jonge boom beschermt een mulchlaag de wortels tijdens de eerste winters.
• De kurkachtige schors en de zwarte besjes aan vrouwelijke bomen zijn ook in de winter een mooi detail.

Ziektes en plagen

• Ongewenste zaailingen: Vogels verspreiden de zaden van vrouwelijke bomen. Trek zaailingen uit de grond zolang ze klein zijn, of kies een mannelijke boom.
• Bruine bladranden: Bij hitte of lange droogte verdrogen de randen. Geef jonge bomen ruim water en mulch de wortelzone.
• Wortelrot: Verwelkend blad in grond die lang nat blijft. Plant op een goed doorlatende plek en geef niet te veel water.
• Bladluis: Kleverig blad en kleine luizen op jonge scheuten. Spuit ze af met een krachtige waterstraal; lieveheersbeestjes en vogels helpen.

Het jaar rond

• Februari: Jonge bomen licht vormsnoeien bij droog, vorstvrij weer.
• Maart: Planten kan. Boompaal plaatsen, mulch aanbrengen.
• April: Planten. Zaailingen uittrekken. Nieuwe aanplant water geven bij droogte.
• Mei: Het blad loopt uit. Water geven aan jonge bomen bij droogte.
• Juni: Bloei: bijen op de bloemen. Water geven bij droogte.
• Juli: Jonge bomen water geven bij droogte.
• Augustus: Water geven aan jonge bomen bij hitte.
• September: Vruchten van vrouwelijke bomen kleuren zwart.
• Oktober: Herfstkleur geel. Planten.
• November: Planten. Mulch aanbrengen rond jonge bomen.
• December: Planten kan nog bij open weer. Rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Phellodendron betekent letterlijk ‘kurkboom’ (Grieks phellos = kurk, dendron = boom); amurense verwijst naar het Amoergebied in het noordoosten van Azië.
• Ondanks zijn naam levert hij niet de kurk voor wijnflessen: die komt van de kurkeik.
• Hij is verwant aan citrus: beide behoren tot de rutafamilie, wat de aromatische geur van het blad verklaart.