Oranje havikskruid

Hoe herken je een oranje havikskruid?

Groeivorm

Lage bladrozetten met kruipende, bovengrondse uitlopers; de bloemstengels worden 20–40 cm hoog.

Blad

Langwerpig tot lancetvormig, grijsgroen en bedekt met korte haartjes; de rozetten blijven vlak bij de grond.

Bloem

Oranjerode, paardenbloemachtige hoofdjes in een compacte tros bovenaan de stengel, van juni tot augustus. De stengel heeft donkere, bijna zwarte haartjes.

Zaad

Pluizige zaadjes met een kroontje van haren, die met de wind meekomen.

Wortels

Ondiep en vezelig. De plant breidt zich uit met uitlopers (stolonen).

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Heldere oranjerode bloemen van juni tot augustus, een kleur die je in de zomerborder zelden vindt.
• Bijen en vlinders komen graag op de bloemen af.
• Groeit op schrale, droge grond waar weinig anders wil, ook in volle zon.
• Goede bodembedekker voor zonnige randen, droge hellingen en bloemrijke gazons.
• Volledig winterhard (tot ongeveer −30 °C) en zonder verzorging een sterke plant.

Waar staat een oranje havikskruid graag?

• Volle zon tot lichte halfschaduw; hoe zonniger, hoe rijker de bloei.
• Schrale, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot neutraal. Op rijke grond groeit hij weliger en woekert hij sneller.
• Droog tot normaal vochtig; hij is goed bestand tegen droogte.
• Kies een plek met een natuurlijke grens: een pad, muur, bestrating of een gazon dat je regelmatig maait.
• Reken op 30–40 cm per plant; de plant sluit zich snel.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Margriet: Wit en geel naast het vurige oranje, in dezelfde zon en droge grond.
• Knoopkruid: Paarsroze distelachtige bloemen met dezelfde bijenvriendelijke karakter.
• Grasklokje: Fijne blauwe klokjes die goed contrasteren met oranje.
• Blauw zwenkgras: Een fijn, blauwgrijs gras dat de felle kleur rustig maakt.

Hoe en wanneer plant je een oranje havikskruid?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren is.
2. Kies een plek met een grens, of plant hem in een diepe bak of kuip die je in de grond zet of laat staan.
3. Gebruik schrale grond; er is geen compost nodig. Rijke grond maakt hem alleen woekeriger.
4. Graaf een gat even diep als de pot en zet de plant even diep als in de pot.
5. Houd 30–40 cm afstand tussen de planten.
6. Geef meteen water en daarna alleen bij droogte tot hij is aangeslagen.

Verzorgen

Water

Alleen het eerste jaar bij droogte. Daarna is hij zeer zelfstandig.

Bemesten

Niet nodig. Rijke grond geeft veel blad, minder bloei en meer woekering.

Mulchen

Niet nodig; een dun laagje grind is prima.

Uitgebloeide bloemen

Knip de stengels weg voor het pluizige zaad rijp is. Dat is het belangrijkste onderhoud.

Uitlopers beheren

Steek de rand van de plant één of twee keer per jaar af en trek te ver uitgelopen rozetten uit de grond.

Tip: Geef hem een begrensde plek: een pad, muur of maaigazon rond de plant houdt hem onder controle. Knip uitgebloeide stengels weg voor het zaadpluis uitwaait.

Wanneer snoei je een oranje havikskruid?

Snoeimaanden: juli–augustus.

Wanneer: In juli–augustus, zodra de bloemen verwelken en voor het zaadpluis rijp is.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide stengels tot aan de rozet af, of maai ze weg.
• In een bloemrijk gazon maai je na de bloei op hoge stand.
• Steek de randen van de plant af om de uitlopers te begrenzen.

Let op: Gooi afgeknipte bloemen met zaadpluis niet op een koude composthoop of in de natuur: het zaad kan kiemen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In het voorjaar of in september: steek bewortelde rozetten met uitlopers af en plant ze meteen op de gewenste plek.

Zaaien

In het voorjaar in een zaaibak met schrale grond; strooi het zaad op de grond en bedek het nauwelijks. Meestal niet nodig, want de plant zaait zich zelf uit.

Hoe komt een oranje havikskruid de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De bladrozetten blijven in milde winters deels groen en komen in het voorjaar weer in groei.
• In een pot of kuip blijft hij beter onder controle. Zet hem beschut en zorg dat het water kan wegvloeien.

Ziektes en plagen

• Woekeren: De plant breidt zich uit met uitlopers en zaad en kan buurplanten overgroeien. Steek de randen af, knip de bloemen weg voor het zaad rijpt en kies een begrensde plek.
• Zaailingen: Het zaad waait weg en kiemt op open grond. Wied zaailingen vroeg en knip bloemen weg.
• Rot in natte grond: Rozetten worden bruin en slap in natte grond. Zorg voor goed doorlatende grond.
• Bladluis: Soms op de bloemstengels. Spuit ze af met water; lieveheersbeestjes helpen.

Het jaar rond

• Maart: Planten. De randen afsteken en uitlopers inkorten.
• April: Planten. Uitlopers controleren.
• Mei: Planten. Op uitlopers letten.
• Juni: Begin van de bloei. Bijen en vlinders bezoeken de bloemen.
• Juli: Bloei. Uitgebloeide stengels afknippen voor het zaad rijpt.
• Augustus: Laatste bloei. Verwelkte stengels wegknippen.
• September: Planten of delen. Uitlopers afsteken.
• Oktober: Planten. Rozetten laten staan voor de winter.
• December: Rust. De rozetten blijven deels groen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• Pilosella komt van het Latijnse woord voor ‘harig’: het blad is behaard en de bloemstengel heeft donkere, bijna zwarte haartjes.
• De Engelse naam ‘fox-and-cubs’ wordt meestal verklaard door de oranjerode bloemen met daaromheen de jongere knoppen, de ‘welpen’.
• Volgens een oude overlevering gebruikten haviken het sap van deze planten om scherp te zien; daar komt de naam havikskruid vandaan.