Welriekende salomonszegel

Hoe herken je een welriekende salomonszegel?

Groeivorm

Losse pol van 30–60 cm hoog en ongeveer 40 cm breed met hoekige, boogvormig overhangende stengels, die uit een kruipende wortelstok komen.

Blad

Eirond tot langwerpig, 5–12 cm lang, afwisselend in twee rijen langs de stengel; in de herfst geel.

Bloem

Witte, buisvormige klokjes met groene tipjes, 1–2 per bladoksel onder de stengel, geurend, van mei tot juni.

Vrucht

Blauwzwarte bessen van ongeveer 1 cm in de late zomer. Ze zijn giftig.

Wortels

Dikke, kruipende wortelstok met ronde littekens van afgestorven stengels, waarmee de pol langzaam breder wordt.

Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Sierlijke, boogvormige stengels met hangende, witte, geurende klokjes in mei en juni.
• Beter bestand tegen droogte dan de gewone salomonszegel, dus geschikt voor droge schaduw onder bomen.
• Een inheemse plant: bijen en hommels bezoeken de bloemen.
• Mooie gele herfstkleur, waarna de stengels afsterven en de plant in de winter rust.
• Volledig winterhard (tot ongeveer −30 °C) en weinig werk.

Waar staat een welriekende salomonszegel graag?

• Halfschaduw tot schaduw. Hij verdraagt meer zon dan de gewone salomonszegel, zolang de grond niet uitdroogt.
• Goed doorlatende, humusrijke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig; hij is goed bestand tegen droogte, maar niet tegen natte voeten.
• Mooi onder bomen en heesters, in een boskant of tussen varens en hosta’s.
• Reken op 30–40 cm per plant.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,5 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Varens: Fijn, groen blad naast de boogvormige stengels, in dezelfde schaduw.
• Hosta: Breed blad dat contrasteert met de lange, smalle stengels.
• Lenteroos: Bloeit in de winter en het vroege voorjaar, voor de salomonszegel tevoorschijn komt.
• Vrouwenmantel: Zachte, schuimige gele bloemen en rond blad voor de rand.
• Gebroken hartje: Bloeit in mei in dezelfde schaduw, met hangende bloemen als de salomonszegel.

Hoe en wanneer plant je een welriekende salomonszegel?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Werk compost of bladcompost door de grond en zorg voor goede afwatering.
3. Leg de wortelstok horizontaal, ongeveer 3–5 cm onder het oppervlak; een plant uit een pot zet je even diep als in de pot.
4. Houd 30–40 cm afstand tussen de planten.
5. Geef meteen water en houd de grond de eerste weken licht vochtig.
6. Leg een dun laagje bladcompost rond de planten.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte geven. Daarna redt hij zich meestal zelf, ook in droge schaduw.

Bemesten

In het voorjaar een laagje compost of bladcompost; meer is niet nodig.

Mulchen

Een dun laagje bladcompost houdt de grond koel en voedt de bodem.

Afgestorven stengels

Laat ze in de herfst gele kleur tonen en knip ze in maart weg.

Steun

Niet nodig: de boogvormige stengels staan vanzelf mooi.

Tip: Lager en beter bestand tegen droogte dan de gewone salomonszegel, met geurende bloemen. Houd in mei–juni de bladeren in de gaten: bladwespenlarven kunnen ze snel kaalvreten, dus verzamel ze met de hand.

Wanneer snoei je een welriekende salomonszegel?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid; knip de afgestorven stengels in maart weg, voor de nieuwe scheuten doorkomen.

Hoe:

• Knip de verdorde stengels in maart dicht bij de grond af.
• Knip stengels waarvan de bladeren door larven kaalgevreten zijn in de zomer af en voer ze af.
• Haal bij een bont ras scheuten met volledig groen blad weg.

Let op: Draag handschoenen: de bessen en de wortelstok zijn giftig. Was je handen na het werken.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In september–oktober of in maart: graaf de wortelstok uit en deel hem in stukken van minstens 5–8 cm met één of meer knoppen. Leg ze horizontaal in de grond, ongeveer 3–5 cm diep.

Zaaien

Zaai in de herfst in een zaaibak en zet die buiten. Kieming is traag en kan een jaar of langer duren; deze weg is niet voor bonte rassen.

Hoe komt een welriekende salomonszegel de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De stengels sterven in de herfst af; de wortelstok blijft ondergronds en loopt in het voorjaar weer uit.
• In een pot: zet hem beschut en laat de grond in de winter niet helemaal uitdrogen. Wikkel de pot bij strenge vorst in jute.

Ziektes en plagen

• Bladwesp: In mei en juni vreten grijsgroene larven het blad tot op de nerven kaal. Verzamel de larven met de hand, knip zwaar aangetaste stengels af en voer ze af.
• Slakken: Jonge scheuten worden in het voorjaar aangevreten. Zoek ze ’s avonds op en bescherm de scheuten.
• Bruine bladranden: Het blad verdort bij te veel zon of droogte. Geef meer schaduw en water.
• Rot in natte grond: De wortelstok rot in drassige grond. Zorg voor goede afwatering.

Het jaar rond

• Maart: Afgestorven stengels wegknippen. Planten of delen.
• April: Planten. Nieuwe scheuten beschermen tegen slakken.
• Mei: Begin van de bloei. Letten op larven van de bladwesp.
• Juni: Bloei. Larven verzamelen; bij droogte water geven.
• Juli: Water geven bij droogte.
• Augustus: Bessen rijpen en worden blauwzwart. Ze zijn giftig.
• September: Planten of delen. Gele herfstkleur begint.
• Oktober: Planten of delen. Herfstkleur.
• December: Rust. Alleen de wortelstok overwintert in de grond.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Salomonszegel is in al zijn delen giftig, vooral de blauwzwarte bessen, die kinderen kunnen aantrekken. De jonge scheuten in het voorjaar lijken op asperges, maar zijn niet om te eten. Ook giftig voor honden en katten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam salomonszegel verwijst naar de ronde littekens op de wortelstok, waar vroegere stengels zijn afgevallen: ze lijken op een zegel.
• De hoekige stengel geeft de plant zijn Engelse naam ‘angular Solomon’s seal’. De soortnaam odoratum betekent ‘geurend’.
• Hij is familie van de lelietje-van-dalen en de asperge: ze horen allemaal tot de Asparagaceae.