Kaukasische vleugelnoot

Hoe herken je een Kaukasische vleugelnoot?

Groeivorm

Snelgroeiende, brede boom van 20–25 m hoog en 15–20 m breed, vaak meerstammig en met veel wortelopslag.

Blad

Geveerd, 20–60 cm lang, met 11–27 blaadjes; donkergroen, in de herfst geel.

Bloem

Lange, groenige katjes in mei; de vrouwelijke hangen in rijen van 20–50 cm.

Vrucht

Kleine nootjes met twee vleugeltjes, in lange hangende rijen in de zomer.

Knoppen

Bruin en behaard, zonder knopschubben; een goed herkenningsteken in de winter.

Wortels

Breed uitwaaierend, met veel wortelopslag die ver van de stam kan opkomen.

Bloei: mei · Planten: maart–april en oktober–december

Waarom in je tuin?

• Groeit snel en geeft in enkele jaren veel schaduw en een stevige, landschappelijke boom.
• Gedijt op natte of vochtige grond waar veel andere grote bomen het moeilijk hebben.
• Bijzondere, lange hangende vruchtrijen vol gevleugelde nootjes in de zomer.
• Grote, geveerde bladeren met gele herfstkleur en een knoestige, brede kroon met karakter.
• Geschikt voor vijverranden, beekoevers en natuurlijke aanplantingen in grote tuinen.

Waar staat een Kaukasische vleugelnoot graag?

• Zon tot halfschaduw; hij groeit het best met veel licht.
• Diepe, vochtige zand-, leem- of kleigrond, zuur tot kalkhoudend; hij verdraagt tijdelijk natte grond en gedijt langs water.
• Normaal tot nat; houd de grond in droge zomers voldoende vochtig, want op te droge grond lijdt hij.
• Reken op 15–20 m vrije ruimte; plant niet in de buurt van huizen, leidingen of buren.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

25 m hoog, 20 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Zwarte els: Een inheemse boom voor natte grond, ideaal voor een vochtige, natuurlijke aanplanting.
• Gele lis: Zet voeten in het water aan de rand van een vijver of sloot.
• Moerasspirea: Hoge, geurende pluimen in een natte border.
• Dotterbloem: Een gele voorjaarsbloeier aan de waterkant.

Hoe en wanneer plant je een Kaukasische vleugelnoot?

Planten in maart–april en oktober–december.

1. Plant in maart–april of in oktober–december, zolang de grond niet bevroren is.
2. Graaf een gat dat twee keer zo breed is als de kluit en even diep. Maak de wanden en de bodem los met de schop.
3. Zet de boom even diep als hij in de kwekerij stond; de wortelhals moet gelijk met de grond zijn.
4. Vul het gat op, druk lichtjes aan, bind de stam aan een boompaal en geef een flinke gieter water.
5. Leg een laag compost of schors rond de voet, maar niet tegen de stam. Plant op een open plek waar je wortelopslag kunt maaien.

Verzorgen

Water

De eerste jaren bij droogte wekelijks flink water geven. Op droge grond ook later in lange droge zomers.

Bemesten

Meestal niet nodig. Op arme grond volstaat wat compost in het voorjaar.

Mulchen

Een laag schors of compost houdt de grond vochtig en onderdrukt onkruid. Houd ze weg van de stam.

Wortelopslag

Maai of verwijder de opslag regelmatig in de zomer; in een gazon verdwijnt hij vanzelf door maaien.

Boompaal

Een boompaal blijft 2–3 jaar staan; controleer of de band de stam niet insnoert.

Tip: Plant hem alleen op een groot, open perceel met vochtige grond, bij voorkeur langs water. Maai de wortelopslag regelmatig, dan blijft de boom onder controle.

Wanneer snoei je een Kaukasische vleugelnoot?

Wanneer: Hij hoeft zelden gesnoeid. Dode of beschadigde takken kun je het hele jaar weghalen; voor noodzakelijke snoei is de zomer het best.

Hoe:

• Knip dode, gebroken of kruisende takken weg tot aan de takkraag.
• Verwijder wortelopslag door hem met een stukje wortel af te steken of uit te trekken, niet alleen af te knippen.
• Houd één doorlopende topscheut en dun zo nodig een meerstammige boom uit tot enkele sterke stammen.

Let op: Walnootachtigen kunnen in het voorjaar veel sap verliezen: snoei liever in de zomer en niet te veel tegelijk.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Wortelopslag

In de herfst of winter een opslagscheut met wortels afsteken en op een nieuwe plek planten. Dit is de makkelijkste en snelste manier.

Zaaien

Zaai verse nootjes in de herfst buiten, of laat ze enkele weken vochtig in de koelkast koud worden en zaai in het voorjaar. Zaailingen groeien snel.

Hoe komt een Kaukasische vleugelnoot de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig voor volwassen bomen.
• Hij loopt vroeg uit: late nachtvorst kan jonge scheuten en bladeren beschadigen. Plant hem niet in een vorstkom.
• Een boom van deze grootte past niet in een pot: plant hem alleen in volle grond.

Ziektes en plagen

• Wortelopslag: Veel scheuten rond de boom, soms op meters afstand. Maai ze regelmatig of steek ze af met een stukje wortel.
• Late vorst: Bruine, verlepte jonge scheuten en bladeren na nachtvorst in het voorjaar. De boom herstelt zich meestal en loopt opnieuw uit; plant niet in een vorstkom.
• Bladrandverbruining: Bruine bladranden in een droge zomer op te droge grond. Geef extra water en leg een mulchlaag.
• Bladluis: Plakkerige honingdauw op blad en eronder. Een grote boom redt zich meestal zelf; parkeer geen auto en zet geen bank eronder.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Dode takken wegnemen. Compost geven.
• April: Planten. De bladeren lopen uit; let op nachtvorst.
• Mei: Bloei met lange katjes. Wortelopslag maaien of afsteken.
• Juni: Water geven bij droogte. Wortelopslag verwijderen.
• Juli: Vruchtrijen vormen zich. Water geven aan jonge bomen.
• Augustus: Water geven bij langdurige droogte. Noodzakelijke snoei.
• Oktober: Planten. Gele herfstkleur. Opslag afsteken.
• November: Planten. Gevallen blad opruimen of laten liggen als mulch.
• December: Planten. Rust.

Wist je dat?

• De naam Pterocarya komt uit het Grieks: pteron ‘vleugel’ en karyon ‘noot’. De soortnaam fraxinifolia betekent ‘met bladeren als een es’.
• Hij hoort tot de notenfamilie, net als de walnoot en de hickory.
• De hangende vruchtrijen kunnen 20–50 cm lang worden en hangen er als lange kettingen van gevleugelde nootjes.