
Foto: Averater, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Boraginaceae
Rood longkruid
Pulmonaria rubra
In andere talen: Pulmonaire rouge (Français) · Red lungwort (English)
Het rode longkruid komt uit de bergbossen van de Karpaten en de Balkan in Zuidoost-Europa. Hij is een van de eerste planten die in het voorjaar bloeien: vanaf februari verschijnen koraalrode bloemen boven zacht, lichtgroen, ongevlekt blad. In tegenstelling tot veel andere longkruiden is hij rood in plaats van blauw. Het blad blijft in zachte winters groen en vormt een brede, bodembedekkende mat van ongeveer 60 cm. Bekende rassen zijn ‘Redstart’, met koraalrode bloemen, en ‘David Ward’, met een crèmewitte rand om het blad. Hij is een snelle, makkelijke bodembedekker voor schaduw onder bomen.
Licht
Halfschaduw of schaduw
verdraagt weinig zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Leem of klei
zuur tot neutraal
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,35 m
hoog, 0,6 m breed
Bloei
februari–april
| Snoeimaanden | april–mei |
|---|---|
| Hoogte | 0,35 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | februari–april |
Herkennen
Hoe herken je een rood longkruid?
- Groeivorm
- Lage, brede mat van ongeveer 35 cm hoog en 60 cm breed, met een kruipende wortelstok.
- Blad
- Eirond tot langwerpig, tot ongeveer 30 cm lang met steel, zacht behaard, lichtgroen en ongevlekt; in zachte winters groen.
- Bloem
- Trosjes trechtervormige bloemen van ongeveer 1,5 cm, van februari tot april.
- Kleur
- Koraalrood tot baksteenrood, soms met een lichte roze gloed; het blad is lichtgroen.
- Wortels
- Kruipende, vezelige wortelstok, ondiep; hij verplant goed.
Bloei: februari–april · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: april–mei
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit al vanaf februari, in een tijd dat er weinig kleur in de tuin is en bijen en hommels nauwelijks voedsel vinden.
- Koraalrode bloemen zijn zeldzaam bij longkruid en vallen op tussen blauwe en roze voorjaarsbloeiers.
- Snelle bodembedekker: een dichte mat onderdrukt onkruid onder bomen en struiken.
- Zacht, lichtgroen blad dat in zachte winters groen blijft.
- Volledig winterhard tot ongeveer −30 °C en trouw op dezelfde plek.
- Weinig werk: een keer terugknippen na de bloei en wat compost is genoeg.
Waar staat een rood longkruid graag?
- Halfschaduw of lichte schaduw, bijvoorbeeld onder bladverliezende bomen en struiken.
- Humusrijke, vochthoudende grond: leem of klei, zuur tot neutraal.
- Gewoon vochtige grond: niet te droog en niet waterlogged.
- Beschut tegen de felle middagzon en tegen uitdrogende wind.
- Reken op 50–60 cm per plant; ze groeien snel dicht.
- Licht
- Halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Leem of klei
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,35 m hoog, 0,6 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Sneeuwklokje: Wit, bloeit tegelijk en vormt een vroege voorjaarstuin.
- Winterakoniet: Gele bloemen die tegelijk bloeien, een felle combinatie met het rood.
- Lenteroos: Grote bloemen en stevig blad in dezelfde halfschaduw.
- Gele narcis: Gele narcissen en rode longkruidbloemen vormen een klassiek voorjaarsduo.
- Mannetjesvaren: Frisgroene bladeren die later in het jaar de plek vullen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een rood longkruid?
Planten in maart–april en september–oktober.
- Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat dat net zo breed is als de kluit en meng er een paar scheppen compost of bladaarde door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Houd 50–60 cm tussen de planten; plant in groepjes van 3–5.
- Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
- Leg een laagje bladcompost als mulch rond de planten, zonder het hart te bedekken.
Verzorgen
- Water
- Houd de grond vochtig, zeker in het eerste jaar en in droge zomers. Slap blad is een teken van droogte.
- Bemesten
- In het voorjaar een laagje compost of verteerde organische mest.
- Mulchen
- Een laagje bladcompost in het najaar houdt de grond koel en vochtig.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip uitgebloeide trossen weg om uitzaaien te beperken.
- Terugknippen
- Knip na de bloei, in april–mei, het oude, winterlelijke blad terug tot aan de grond: er komt vers, schoon blad.
Tip: Plant hem onder bladverliezende bomen: in februari–maart valt er nog veel licht, en later bedekt hij de grond. Knip het oude blad na de bloei terug voor frisse bladeren.
Wanneer snoei je een rood longkruid?
Snoeimaanden: april–mei.
Wanneer: In april–mei, na de bloei, als het oude blad er na de winter slordig uitziet.
Hoe:
- Knip uitgebloeide bloemstelen en het oude blad tot net boven de grond af.
- Gebruik een scherpe schaar en knip niet in de nieuwe bladrozetten.
- Geef daarna water en wat compost, zodat het verse blad snel uitloopt.
Vermeerderen
- Delen
- Deel oudere pollen na de bloei, in mei–juni, of in september–oktober. Haal de plant uit de grond, verdeel hem in stukken met wortels en blad en plant ze meteen terug in vochtige grond. Rassen vermeerder je alleen zo.
- Zaaien
- Zaai vers zaad in de zomer of het najaar in een bak met zaaigrond en zet de bak koud buiten. Zaailingen verschijnen in het voorjaar. Door kruisingen met andere longkruiden lijken ze niet altijd op de moederplant.
Hoe komt een rood longkruid de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Belgische winters is geen bescherming nodig.
- Het blad blijft in zachte winters groen; bij strenge vorst bevriest het deels, maar de plant loopt in het voorjaar opnieuw uit.
- Strenge vorst tijdens de bloei kan open bloemen beschadigen. Er komen daarna nieuwe bloemen bij, of dek ze af met vliesdoek.
- In een pot: kies een vorstbestendige pot en laat de grond niet uitdrogen.
Ziektes en plagen
- Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral bij droogte. Geef water aan de voet, knip aangetast blad weg en geef de planten ruimte.
- Slakken: Gaten in het jonge blad. Raap ze ’s avonds op en ruim schuilplaatsen op.
- Vorstschade: Slappe, bruine bloemen na strenge vorst in de bloeitijd. Er komen daarna nieuwe bloemen; eventueel afdekken met vliesdoek.
- Verschroeid blad: Bruine, droge randen op een te zonnige of droge plek, vooral bij het ras met witte bladrand. Geef ruim water, leg mulch of verplaats hem naar meer schaduw.
Het jaar rond
- Februari: Begin van de bloei. Eventueel afdekken bij strenge vorst.
- Maart: Volle bloei. Planten. Compost geven.
- April: Einde van de bloei. Planten. Oud blad terugknippen.
- Mei: Oud blad terugknippen. Delen.
- Juni: Water geven bij droogte.
- Juli: Water geven bij droogte.
- September: Planten of delen.
- Oktober: Planten. Bladcompost als mulch.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De soortnaam rubra betekent ‘rood’, naar de koraalrode bloemen. Bij de meeste longkruiden zijn de bloemen blauw of roze.
- Hij bloeit al vanaf februari: een belangrijke eerste voedselbron voor hommelkoninginnen en andere vroege bijen.
- Het ras ‘David Ward’ heeft een brede, crèmewitte rand om het blad en bloeit koraalrood.