
Foto: Alexander Klink, CC BY 4.0 · bron
Vaste plant · Polygonaceae
Sierrabarber
Rheum palmatum
In andere talen: Rhubarbe de Chine (Français) · Chinese rhubarb (English)
De sierrabarber komt uit de bergen van Noordwest-China en Tibet. Het is een reusachtige vaste plant met handvormig, diep ingesneden blad dat tot bijna een meter breed wordt, op dikke, roodachtige stelen. In juni en juli groeien daartussen bloeistengels tot 2 m hoog met grote pluimen van kleine roomwitte tot dieproze bloempjes. Tuiniers kiezen hem voor zijn architecturale, bijna tropische uitstraling aan een vijver of in een grote border. Bekend is ‘Atrosanguineum’, waarvan het jonge blad diep purperrood uitloopt en de bloemen karmijnroze zijn, en de variëteit tanguticum met sterk ingesneden, roodgetint blad.
Let op: Giftig: het blad bevat veel oxaalzuur en ook de wortels zijn schadelijk als je ze opeet. Hou kinderen, honden, katten en grazende dieren zoals paarden, schapen en geiten weg van de plant, en gooi afgeknipt blad niet in een weide. Het is geen moesrabarber: eet de stelen niet.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Leem, klei of veen
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
2 m
hoog, 1,8 m breed
Bloei
juni–juli
| Snoeimaanden | augustus en oktober |
|---|---|
| Hoogte | 2 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | juni–juli |
Herkennen
Hoe herken je een sierrabarber?
- Groeivorm
- Machtige pol van ongeveer 2 m hoog in bloei en 1,8 m breed; het blad zelf vormt een koepel van 1–1,5 m hoog.
- Blad
- Handvormig en diep ingesneden in spitse lobben, tot bijna 1 m breed, op dikke stelen. Jong vaak rood, later donkergroen; bij sommige rassen blijft de onderkant roodachtig.
- Bloem
- Grote, luchtige pluimen van talloze kleine bloempjes op stevige, holle stengels tot 2 m.
- Kleur
- Roomwit, roze of karmijnrood, afhankelijk van het ras.
- Vrucht
- Kleine, gevleugelde, roodachtige zaadjes die de pluimen een tweede sierwaarde geven.
- Wortels
- Een dikke, vlezige wortelstok die diep de grond in gaat.
Bloei: juni–juli · Planten: maart–april en oktober · Snoeien: augustus en oktober
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Spectaculair blad dat in één seizoen een hele plek vult: een blikvanger aan een vijver of in een grote border.
- Imposante bloempluimen tot 2 m in juni en juli, gevolgd door roodachtige zaadpluimen.
- Het jonge blad loopt in het voorjaar vaak dieprood uit, wat erg decoratief is.
- Volledig winterhard en lang levend.
- Groeit op zware klei en natte grond, waar veel andere planten het moeilijk hebben.
Waar staat een sierrabarber graag?
- Zon of halfschaduw; in volle zon alleen als de grond vochtig blijft, anders verlept het blad.
- Diepe, voedselrijke leem-, klei- of veengrond; zuur, neutraal of kalkrijk maakt weinig uit.
- Vochtig tot nat, bijvoorbeeld aan een vijver of beek, maar de kroon mag in de winter niet in stilstaand water staan.
- Beschut tegen harde wind, die het grote blad scheurt.
- Reken op minstens 1,8–2 m ruimte: hij heeft plaats nodig om zijn blad uit te spreiden.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Leem, klei of veen
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal of nat
- Grootte
- 2 m hoog, 1,8 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Rodgersia: Ook een plant met groot blad voor vochtige grond, maar lager en met gekleurde pluimen.
- Siberische iris: Smal, rechtopstaand blad als contrast met de brede rabarberbladeren.
- Moerasspirea: Romige, geurende pluimen in de zomer, op dezelfde natte grond.
- Struisvaren: Fijn, frisgroen loof voor de schaduwkant van de pol.
- Prachtriet: Hoog siergras dat in de herfst de plaats van het verdwijnende blad overneemt.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een sierrabarber?
Planten in maart–april en oktober.
- Plant in maart–april of in oktober.
- Graaf een ruim plantgat, twee keer zo breed als de kluit, en meng er veel compost of goed verteerde stalmest door.
- Zet de plant zo dat de knoppen op de wortelstok net onder het grondoppervlak liggen, niet dieper.
- Hou minstens 1,8 m afstand tot andere grote planten.
- Giet goed aan en hou de grond het eerste jaar vochtig.
- Leg een dikke laag compost of mulch rond de plant, maar niet op de knoppen.
Verzorgen
- Water
- Bij droogte veel water geven: het grote blad verdampt veel en hangt anders slap.
- Bemesten
- Elk voorjaar een dikke laag goed verteerde stalmest of compost rond de plant.
- Mulchen
- Een mulchlaag houdt de grond vochtig en voedt de plant.
- Bloeistengel
- Knip de uitgebloeide stengel weg als je hem niet mooi vindt, of laat de zaadpluimen staan.
- Blad
- Knip in de herfst het afgestorven blad weg, zodat slakken zich er niet in verschuilen.
- Verplanten
- Een grote, oude plant is moeilijk te verplaatsen: kies meteen een definitieve plek.
Tip: Geef hem elk voorjaar een kruiwagen stalmest of compost: hoe voedzamer en vochtiger de grond, hoe groter het blad.
Wanneer snoei je een sierrabarber?
Snoeimaanden: augustus en oktober.
Wanneer: Hij wordt nauwelijks gesnoeid. Knip in augustus de uitgebloeide bloeistengels weg en ruim in oktober het afgestorven blad op.
Hoe:
- Snij de bloeistengel na de bloei vlak boven de grond af, of laat hem staan voor de decoratieve zaadpluimen.
- Knip in de herfst het vergeelde en afgestorven blad aan de voet weg.
- Haal gescheurd of beschadigd blad in de zomer gerust weg; er komt nieuw blad bij.
- Draag handschoenen en laat geen afgeknipt blad slingeren waar kinderen of dieren erbij kunnen.
Let op: Snij bij het opruimen de knoppen op de wortelstok niet weg: daaruit groeit volgend voorjaar het nieuwe blad.
Vermeerderen
- Scheuren
- In maart, net voor de knoppen uitlopen, een stuk van de wortelstok met minstens één knop met een scherpe spade afsteken en meteen elders planten.
- Zaaien
- Vers zaad in de herfst in een pot zaaien en buiten laten staan. Zaailingen kunnen verschillen van de moederplant en hebben een paar jaar nodig om groot te worden.
Hoe komt een sierrabarber de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
- Het blad sterft in de herfst af; de dikke knoppen overwinteren net onder de grond.
- Late nachtvorst kan het jonge blad in april beschadigen; leg er bij voorspelde vorst een vlies over.
- Op zware, natte grond: zorg dat er in de winter geen water rond de kroon blijft staan, anders rot ze.
Ziektes en plagen
- Kroonrot: Zachte, rottende knoppen en een plant die in het voorjaar niet of zwak uitloopt, vooral in stilstaand water. Verbeter de drainage of verplant naar een plek waar het water wegzakt.
- Slakken: Vreten gaten in het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg en ruim afgestorven blad op.
- Slap of verbrand blad: Een teken van droogte of te felle zon. Geef ruim water, mulch, of kies een plek met schaduw rond de middag.
- Gescheurd blad: Door wind of hagel. Knip beschadigd blad weg en kies een beschutte plek.
Het jaar rond
- Maart: Planten en scheuren. Een dikke laag stalmest of compost geven.
- April: Het jonge, rode blad loopt uit. Beschermen tegen late nachtvorst en slakken.
- Mei: Het blad groeit snel. Water geven bij droogte.
- Juni: Bloeistengels verschijnen. Begin van de bloei.
- Juli: Volle bloei. Ruim water geven bij droogte.
- Augustus: Uitgebloeide stengels wegknippen of laten staan voor de zaadpluimen.
- Oktober: Afgestorven blad wegknippen. Planten.
- November: Rust. Mulch rond de plant leggen, niet op de knoppen.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
Niet eetbaar. Sierrabarber is niet de rabarber uit de moestuin: eet de stelen niet en zeker nooit de bladeren, die veel oxaalzuur bevatten en giftig zijn, ook voor huisdieren. De wortel werkt sterk laxerend. Wil je rabarber eten, kweek dan moestuinrabarber (Rheum × hybridum) en gebruik enkel de stelen. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Hij is familie van de moesrabarber, de zuring en de duizendknoop: allemaal leden van de duizendknoopfamilie.
- De wortelstok van deze Chinese rabarber was eeuwenlang een kostbaar handelsproduct dat over lange karavaanroutes van China naar Europa kwam.
- ‘Palmatum’ betekent handvormig en verwijst naar de vorm van het blad.