Banksroos

Hoe herken je een banksroos?

Groeivorm

Krachtige rambler met lange, buigzame, groene takken; tegen een muur 6–8 m hoog en 3–4 m breed.

Blad

Klein en glanzend, met 3–5 smalle blaadjes; in zachte winters blijft een deel aan de plant.

Bloem

Kleine bloemetjes van 2–3 cm in trossen, geel of wit, enkel of gevuld, in mei–juni.

Geur

Licht bij de gele ‘Lutea’, zoet en naar viooltjes bij de witte vormen.

Doornen

Bijna doornloos: de takken zijn glad en groen.

Bloei: mei–juni · Planten: april–mei en september · Snoeien: juni–juli

Waarom in je tuin?

• Een spectaculaire bloei in mei, als een waterval van kleine gele of witte bloemetjes.
• Bijna geen doornen: aangenaam om te snoeien en op te binden, ook naast een pad of terras.
• Bedekt een grote muur, pergola of carport helemaal.
• Minder gevoelig voor sterroetdauw dan veel andere rozen.
• De enkelbloemige vormen zijn een vroege voedselbron voor bijen; de witte vormen geuren naar viooltjes.

Waar staat een banksroos graag?

• Volle zon, tegen een warme zuid- of westmuur.
• Goed doorlatende grond: zand, leem of klei, licht zuur tot kalkrijk.
• Droog tot gewoon vochtig; natte, koude grond in de winter verdraagt hij slecht.
• Beschut tegen koude oosten- en noordenwind.
• Reken op 3–4 m muurbreedte en een stevig draadwerk of een pergola.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

8 m hoog, 4 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -12 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Italiaanse clematis: Bloeit in de zomer door de roos heen, na zijn bloei in mei.
• Lavendel: Geurend en paars aan de voet van de warme muur.
• Baardiris: Bloeit in mei–juni samen met de roos, op dezelfde zonnige, droge plek.
• Rozemarijn: Groenblijvend en geurend, voor dezelfde warme muurvoet.

Hoe en wanneer plant je een banksroos?

Planten in april–mei en september.

1. Plant in april–mei of in september, op een warme, beschutte plek.
2. Graaf een ruim plantgat op 30–40 cm van de muur, waar de grond minder uitdroogt, en meng er compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot; is hij geënt, dan komt de entplaats net onder de grond.
4. Span vooraf horizontale draden tegen de muur, op 30–40 cm van elkaar.
5. Leid de takken schuin naar de draden en bind ze losjes vast.
6. Geef meteen ruim water en mulch de voet met compost.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte; tegen een muur blijft de grond vaak droog.

Bemesten

In maart–april compost of organische rozenmest.

Opbinden

Bind de lange nieuwe scheuten in de zomer zo horizontaal mogelijk vast: dan vormen ze meer bloeitakjes.

Mulchen

Een laag compost in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.

Geduld

Een jonge plant bloeit de eerste jaren meestal nog weinig; met de jaren wordt de bloei rijker.

Tip: Plant hem tegen een warme, beschutte zuidmuur en snoei alleen direct na de bloei, want hij bloeit op oud hout. Geef een jonge plant een paar jaar de tijd om goed op gang te komen.

Wanneer snoei je een banksroos?

Snoeimaanden: juni–juli.

Wanneer: Snoei direct na de bloei, in juni–juli. Hij bloeit op takken van een of meer jaar oud.

Hoe:

• Knip uitgebloeide zijtakjes terug tot een paar knoppen boven de hoofdtak.
• Haal elk jaar een paar van de oudste, minst bloeiende takken weg, aan de voet of boven een sterke jonge scheut.
• Bind de nieuwe lange scheuten vast: die bloeien volgend jaar.
• Haal dode of bevroren takken weg zodra je ze ziet.

Let op: Snoei niet in de winter of het voorjaar: dan knip je de bloemknoppen van dit jaar weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfrijpe stekken

In augustus–september: stekken van 15–20 cm van hout van dit jaar, in een pot met zanderige stekgrond, in een koude bak of onder plastic. Ze wortelen meestal goed.

Afleggen

In de zomer een lange, lage tak in de grond leggen en vastpinnen; na een jaar loskoppelen.

Hoe komt een banksroos de winter door?

Winterhard tot −12 °C: beschermen in strenge winters.

• Matig winterhard, tot ongeveer −12 °C: in koude winters kan hij in België terugvriezen.
• Bescherm jonge planten met een dikke laag mulch of stro aan de voet en bij strenge vorst een winterdoek over de takken.
• Na een strenge winter loopt hij vaak opnieuw uit vanaf de voet of de oudere takken; knip het bevroren hout weg.
• In zachte winters houdt hij een deel van zijn blad.

Ziektes en plagen

• Bladluis: Op jonge scheuten en knoppen in het voorjaar. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes helpen mee.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad bij droogte tegen een warme muur. Geef water aan de voet en zorg voor luchtstroming.
• Vorstschade: Bruine, dode takken na een strenge winter. Knip ze weg tot in gezond hout; de plant loopt meestal weer uit.
• Weinig bloei: Door een te jonge plant, te veel schaduw of snoei op het verkeerde moment. Geef hem tijd en een zonnige muur, en snoei alleen na de bloei.

Het jaar rond

• Maart: Compost geven. Bevroren takken wegknippen.
• April: Planten. Jonge scheuten opbinden.
• Mei: Volle bloei.
• Juni: Laatste bloei. Direct daarna snoeien.
• Juli: Snoeien en nieuwe scheuten opbinden.
• Augustus: Water geven bij droogte. Stekken nemen.
• September: Planten. Stekken nemen.
• November: Mulch of stro aan de voet van jonge planten.
• December: Jonge planten bij strenge vorst afdekken met winterdoek.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De roos is genoemd naar Lady Dorothea Banks, de vrouw van de Engelse plantkundige Sir Joseph Banks.
• In Tombstone, in de Amerikaanse staat Arizona, groeit een Banksroos uit 1885 die als een van de grootste rozenstruiken ter wereld geldt en een hele pergola bedekt.
• De eerste Banksrozen die begin 19e eeuw in Europa aankwamen, waren gevulde vormen uit Chinese tuinen; de wilde, enkelbloemige vorm werd pas later beschreven.