Ranonkelstruik

Hoe herken je een ranonkelstruik?

Groeivorm

Struik van 1,5–2 m met veel dunne, opgaande tot overhangende twijgen; vormt uitlopers.

Blad

Verspreid, 4–8 cm, eirond met een lange spitse top, scherp dubbel gezaagd, met diep ingedrukte nerven.

Schors

Heldergroene, dunne, gestreepte twijgen, ook in de winter groen.

Bloem

Goudgele bloemen in april–mei; bij ‘Pleniflora’ dubbel gevuld als pomponnetjes.

Vrucht

Zelden: kleine, bruinzwarte nootjes.

Verschil met forsythia

Forsythia bloeit vroeger (maart) op kale takken en heeft tegenoverstaand blad.

Bloei: april–mei · Snoeien: mei–juni

Herkennen per kenmerk: Gele bloemen in het voorjaar

Lijkt op, maar is het niet

• Forsythia Forsythia: bloeit vroeger (maart) op kale takken en heeft tegenoverstaand blad. Verschil met forsythia

Waarom in je tuin?

• Goudgele bloei in april–mei, ook in de halfschaduw.
• Heldergroene twijgen die de struik ook in de winter kleur geven.
• Sterk en makkelijk: groeit op bijna elke grond en vraagt weinig zorg.
• De enkelbloemige vorm is goed voor bijen en andere insecten.

Waar staat een ranonkelstruik graag?

• Zon tot halfschaduw; in de halfschaduw verbleken de bloemen minder snel.
• Bijna elke gewone tuingrond, niet te droog en niet te nat.
• Reken op 2 m breed, en wat meer na een paar jaar door de uitlopers.
• Mooi in een border, aan de rand van een struikengroep of voor een donkere haag.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

2 m hoog, 2 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Rode kornoelje: Rode twijgen in de winter naast de groene van de ranonkelstruik.
• Kleine maagdenpalm: Blauwe bloempjes in april onder de gele ranonkelstruik, ook in de halfschaduw.
• Sierkwee: Rode of oranje bloemen in het voorjaar, rond dezelfde tijd als de gele bloei.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn

Hoe en wanneer plant je een ranonkelstruik?

1. Plant van oktober tot maart; een struik uit pot kan het hele jaar, behalve bij vorst of droogte.
2. Graaf een ruim plantgat en meng er wat compost door.
3. Zet de struik even diep als hij stond en druk de grond aan.
4. Geef na het planten ruim water.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna enkel in lange droge zomers.

Bemesten

Wat compost in het voorjaar is genoeg.

Uitlopers

Steek uitlopers af als de struik te breed wordt; je kan ze meteen elders planten.

Dode twijgen

Oude twijgen worden na enkele jaren bruin en sterven af: knip ze bij de grond weg.

Tip: Plant hem voor een donkere haag of muur: daar komen de groene twijgen in de winter en de gele bloemen in het voorjaar het best uit.

Wanneer snoei je een ranonkelstruik?

Snoeimaanden: mei–juni.

Wanneer: Na de bloei, in mei–juni.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide twijgen terug tot een jonge zijscheut.
• Haal elk jaar de oudste twijgen bij de grond weg, zodat er plaats komt voor nieuwe groene scheuten.
• Steek uitlopers af als hij te breed wordt.

Let op: Snoei niet in de winter of het vroege voorjaar: dan knip je de bloemknoppen weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Uitlopers

Steek in de herfst of het vroege voorjaar een uitloper met wortels af en plant hem apart; makkelijker kan niet.

Winterstek

Steek in de winter stukken van 15–20 cm uit eenjarige twijgen voor twee derde in de grond.

Hoe komt een ranonkelstruik de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• De groene twijgen geven kleur in de winter, vooral tegen een donkere achtergrond.

Ziektes en plagen

• Te breed: De uitlopers schuiven elk jaar wat verder op. Steek ze af of plaats een wortelscherm.
• Bleke bloemen: In de volle zon verbleken de bloemen snel. Een plek in de halfschaduw houdt ze goudgeel.
• Dode twijgen: Twijgen die bruin worden en afsterven, zijn meestal gewoon oud. Knip ze bij de grond weg; nieuwe scheuten nemen het over.

Het jaar rond

• Januari: Groene twijgen in de winter.
• Maart: Laatste maand voor planten; wat compost rond de voet.
• April: Bloei begint.
• Mei: Bloei; daarna de uitgebloeide twijgen terugknippen.
• Juni: Snoei afronden: oudste twijgen bij de grond weg.
• Oktober: Planten en uitlopers verplanten.
• November: Uitlopers afsteken en winterstekken.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Makkelijke struik met gele voorjaarsbloei, ook in de halfschaduw; groene twijgen in de winter.

Voor de natuur

De enkelbloemige vorm is beter voor insecten dan de gevulde.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Vormt uitlopers en maakt zo vanzelf een dichte groep.
• Het geslacht Kerria is genoemd naar William Kerr, een Schotse tuinman die de gevulde vorm begin 19e eeuw vanuit China naar Engeland stuurde.
• De Nederlandse naam verwijst naar de gevulde bloemen, die op kleine gele ranonkels lijken.
• Kerria is genoemd naar William Kerr, een Schotse tuinman die de gevulde vorm begin 19e eeuw vanuit China naar Kew stuurde. De enkelbloemige wilde vorm kwam pas later naar Europa.
• De ranonkelstruik is de enige soort in zijn geslacht. In Japan heet hij yamabuki, en het goudgeel van zijn bloemen is er een traditionele kleurnaam: yamabuki-iro.