Schildzuring

Hoe herken je een schildzuring?

Groeivorm

Laag, kussenvormig tot kruipend kruid van 30–40 cm hoog en breed, dat zich langzaam uitbreidt met een kruipende wortelstok.

Blad

Schild- of pijlvormig, vlezig en blauwgroen, 2–5 cm lang; de bladsteel is dun en recht.

Bloem

Kleine, groenrode bloemetjes in losse pluimen in juni–juli.

Smaak

Fris, citroenzuur en scherp, zachter dan veldzuring.

Wortels

Diepe, vertakte wortelstok: de plant is stevig en verdraagt droge periodes.

Bloei: juni–juli · Oogst en vruchten: april–oktober · Zaaien: april–mei · Planten: april–mei en september · Snoeien: juni–juli

Waarom in je tuin?

• Fris, citroenachtig blad, mooi in salades, sauzen en eiergerechten.
• Laag en compact: ideaal voor de moestuinrand, een rotstuin of een pot op het terras.
• Verdraagt droogte beter dan veldzuring en groeit op arme, doorlatende grond.
• Volledig winterhard en meerjarig: jarenlang plukken met weinig werk.
• Het blauwgroene blad is ook decoratief, bijvoorbeeld als bodembedekker.

Waar staat een schildzuring graag?

• Volle zon tot halfschaduw: in de zon is de smaak sterker, in de halfschaduw blijft het blad zachter.
• Losse, goed doorlatende zand- of leemgrond; zuur tot kalkrijk. Hij groeit ook op arme, steenachtige grond.
• Droog tot normaal vochtig: natte klei in de winter geeft rot.
• Reken op 30–40 cm tussen de planten; in een pot minstens 20 cm doorsnee.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Tijm: Dezelfde droge, zonnige plek en een mooi contrast in blad.
• Bieslook: Dezelfde keuken en standplaats.
• Lavendel: Past bij dezelfde warme, doorlatende grond in een kruidenrand.
• Rotsplanten: In een rotstuin: een mooi vlezig, blauwgroen blad naast kleine bloeiers.

Hoe en wanneer plant je een schildzuring?

Planten in april–mei en september.

1. Plant in april–mei of in september, als de grond niet bevroren of te nat is; zaaien kan in april–mei.
2. Kies een zonnige, doorlatende plek en meng bij zware grond wat zand of grind door de grond.
3. Zet de plant even diep als in de pot, op 30–40 cm van de volgende, en druk de grond aan.
4. Zaai je zelf, zaai dan dun op 1 cm diepte en dun de zaailingen uit tot 30 cm.
5. Geef water en leg een dun laagje mulch; bij voorkeur grind of zand in plaats van dik compost.

Verzorgen

Water

Houd de grond licht vochtig tot de plant goed ingeworteld is. Daarna alleen bij langdurige droogte, want hij is vrij droogtebestendig.

Bemesten

Weinig nodig: een beetje compost in het voorjaar volstaat. Te rijke grond maakt het blad slap.

Oogsten

Pluk jonge bladeren van buiten naar binnen; het hart blijft staan. Gebruik vers, vooral jong blad.

Bloeistengels

Knip ze weg zodra ze verschijnen: dat geeft nieuw blad en beperkt het uitzaaien.

Delen

Deel of vervang de plant na 3–4 jaar in het voorjaar voor vers blad.

Tip: Kleine, schildvormige blaadjes met een frisse, citroenzure smaak, heerlijk in salades. Knip de bloeistengels weg voor nieuw blad.

Wanneer snoei je een schildzuring?

Snoeimaanden: juni–juli.

Wanneer: In juni–juli: knip de bloeistengels weg zodra ze verschijnen en snijd de plant zo nodig terug voor nieuw blad.

Hoe:

• Knip bloeistengels aan de voet weg, nog voor de bloemen openen.
• Snijd na een flinke oogst alle bladeren terug tot 3–5 cm boven de grond; er komt vers, zacht blad terug.
• Verwijder vergeelde of beschadigde bladeren het hele seizoen.
• Ruim in februari–maart het dode blad van vorig jaar op.

Let op: Net als andere zuringsoorten bevat schildzuring oxaalzuur: eet het met mate.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In april–mei op 1 cm diepte, op de definitieve plek of in potten. Kiemt in 2–3 weken.

Delen

In het voorjaar of in september: graaf de pol op, deel hem in stukken met wortels en plant ze apart.

Hoe komt een schildzuring de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: ook in strenge winters geen bescherming nodig, mits de grond doorlatend is.
• Het blad sterft in de winter af of wordt slap; in maart komen verse scheuten.
• In een pot: zet de pot beschut, iets verhoogd, en wikkel hem in jute, zodat de wortels niet doorvriezen.

Ziektes en plagen

• Slakken: Gaten in het jonge blad. Verzamel ze of leg een barrière rond de planten.
• Doorschieten: Bij droogte of hitte komen er bloeistengels en wordt het blad taai. Knip de stengels weg en geef water.
• Wortelrot: Door natte voeten in de winter vergeelt de plant en sterft hij af. Zorg voor een doorlatende grond of een pot met gaten.
• Roest: Oranje pukkeltjes onderaan het blad. Aangetaste bladeren afknippen en weggooien.

Het jaar rond

• Maart: Eerste blad plukken. Planten delen.
• April: Zaaien of planten op een zonnige plek.
• Mei: Zaaien of planten. Oogsten.
• Juni: Bloeistengels wegknippen. Water geven bij droogte.
• Juli: Terugsnijden voor nieuw blad.
• Augustus: Verse bladeren plukken.
• September: Planten of delen.
• November: Dode bladeren opruimen.

Eetbaar en bruikbaar

Blad (april–oktober)

Pluk de kleine, schildvormige blaadjes van april tot oktober, telkens de jongste; knip de bloeistengels weg, dan blijft de plant blad maken. Schildzuring is milder en minder zuur dan veldzuring, met een frisse smaak van citroen en groene appel. Heerlijk rauw in een gemengde salade, op een boterham met kaas, in een omelet of fijngehakt in kruidenboter.

Bewaring

Vers 2 à 3 dagen in de koelkast in een doosje. Fijngehakt kan je de blaadjes invriezen in een beetje water of boter. Drogen loont niet.

Let op: Ook schildzuring bevat oxaalzuur: eet er gerust van, maar niet elke dag grote hoeveelheden, zeker niet bij nierstenen, jicht of reuma. Geef jonge kinderen er weinig van. De plant breidt zich langzaam uit met kruipende stengels; in een kruidenbak blijft hij makkelijk binnen de perken.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Omelet met schildzuring en geitenkaas (Gerecht · 2 personen · 15 min)

Wist je dat?

• De soortnaam scutatus komt van het Latijnse scutum, een schild, naar de vorm van de bladeren.
• In het wild groeit hij op rotsen, steenhellingen en oude muren in de bergen van Zuid- en Midden-Europa.
• In Frankrijk is hij een klassieker in de keuken, bijvoorbeeld in saus bij vis en in omeletten.