
Foto: Hajotthu 09:32, 21. Mai 2009 (CEST), CC BY-SA 3.0 · bron
Kruid · Polygonaceae
Veldzuring
Rumex acetosa
In andere talen: Oseille commune (Français) · Common sorrel (English)
Veldzuring is een meerjarige plant die van nature in vochtige graslanden, bermen en langs akkers in bijna heel Europa groeit, ook in Vlaanderen. Hij vormt een rozet van pijlvormige, frisgroene bladeren met een scherpe, zure smaak, die in soepen, sauzen en salades wordt gebruikt. In mei–juli verschijnen de rood-groene bloempluimen op rechte stengels van zo’n 60 cm. De plant is volledig winterhard en komt elk voorjaar vroeg terug. In de moestuin kweek je meestal grootbladige rassen zoals ‘Blonde de Lyon’, die minder snel doorschieten.
Let op: Zuring bevat oxaalzuur: eet het met mate. Knip de bloeistengels weg, anders zaait de plant zich in de tuin flink uit.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Zand, leem of klei
zuur tot neutraal
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,6 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
mei–juli
| Snoeimaanden | mei–juli |
|---|---|
| Hoogte | 0,6 m |
| Inheems in België | Ja |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–juli |
Herkennen
Hoe herken je een veldzuring?
- Groeivorm
- Meerjarige rozetplant van 30–60 cm hoog en 30 cm breed, met een diepe penwortel en rechte bloeistengels.
- Blad
- Pijlvormig, 5–15 cm lang, met twee spitse lobben aan de voet van het blad; frisgroen en iets blauwig.
- Bloem
- Kleine, groenrode bloemetjes in losse pluimen van mei tot juli; mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten op verschillende planten.
- Smaak
- Zuur en fris, met een citroenachtige toon die sterker is bij oud blad.
- Wortels
- Diepe, dikke penwortel: de plant overleeft droge periodes en komt telkens terug.
Bloei: mei–juli · Oogst en vruchten: maart–juni en september–oktober · Zaaien: maart–mei en augustus · Planten: april–mei en september · Snoeien: mei–juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de eerste verse bladgroenten van het jaar: in maart is er al blad te plukken.
- De frisse, zure smaak is heerlijk in soep, in sauzen bij vis en rauw in een salade.
- Volledig winterhard en jarenlang productief met weinig werk.
- Inheemse plant, een waardplant voor onder meer de kleine vuurvlinder.
- Groeit ook in de halfschaduw en op vochtige grond, waar veel groenten het laten afweten.
Waar staat een veldzuring graag?
- Zon tot halfschaduw: in de zon is de smaak sterker, in de halfschaduw blijft het blad zachter en schiet hij minder snel door.
- Humusrijke, vochthoudende grond: zand, leem of klei, zuur tot neutraal.
- Normaal tot nat: de plant verdraagt vochtige plekken goed. Houd de grond in de zomer niet te droog.
- Reken op 25–30 cm tussen de planten; in een rij zo’n 30 cm tussen de rijen.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Normaal of nat
- Grootte
- 0,6 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Bieslook: Dezelfde keuken, dezelfde standplaats en een sterk contrast in blad.
- Kervel: Verdraagt halfschaduw, en past bij zuring in sauzen en soepen.
- Peterselie: Een klassieke kruidencombinatie voor dezelfde grond.
- Rabarber: Een verwante plant die houdt van dezelfde vochtige, voedselrijke grond.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een veldzuring?
Planten in april–mei en september.
- Zaai in maart–mei of in augustus op de definitieve plek; je kunt ook jonge planten zetten in april–mei of in september.
- Werk de grond los en meng er een paar scheppen compost door; haal alle wortels van onkruid weg.
- Zaai dun in rijen van 30 cm op ongeveer 1 cm diepte en druk de grond lichtjes aan; planten zet je even diep als in de pot.
- Dun de zaailingen uit tot 25–30 cm tussen de planten.
- Geef water en leg een laag mulch van compost of gemaaid gras rond de planten.
Verzorgen
- Water
- Houd de grond vochtig, zeker in een droge zomer: droge grond geeft taai blad en versnelt het doorschieten.
- Bemesten
- Geef in het voorjaar compost of organische mest. Geef na een flinke oogst nog eens wat extra.
- Oogsten
- Pluk jonge buitenste bladeren van 5–10 cm lengte en laat het hart staan. Oud blad is zuurder en taaier.
- Bloeistengels
- Knip ze weg zodra ze verschijnen. Zo komt er nieuw blad en zaait de plant zich niet uit.
- Vernieuwen
- Deel of vervang de plant na 3–4 jaar: oude planten geven grover, zuurder blad.
Tip: Zaai in het voorjaar of in augustus en pluk de jonge bladeren voor soep en saus. Eet er niet te veel van: zuring bevat veel oxaalzuur.
Wanneer snoei je een veldzuring?
Snoeimaanden: mei–juli.
Wanneer: In mei–juli: knip de bloeistengels weg zodra ze verschijnen en snijd de plant in de zomer terug voor nieuw blad.
Hoe:
- Knip bloeistengels aan de voet af, nog voor de bloemen openen.
- Snijd na een flinke oogst of in juli alle bladeren terug tot 5 cm boven de grond; er komt vers, zacht blad terug.
- Verwijder vergeelde of aangetaste bladeren het hele seizoen.
- In februari–maart kun je het dode blad van vorig jaar wegruimen.
Let op: Zuring bevat oxaalzuur: gebruik het met mate in de keuken. Als je de bloeistengels laat staan, zaait de plant zich flink uit.
Vermeerderen
- Zaaien
- In maart–mei en in augustus op 1 cm diepte, in rijen van 30 cm. Kiemt binnen 2–3 weken.
- Delen
- In het voorjaar of in september: graaf de pol op, deel hem in stukken met wortels en plant ze apart.
Hoe komt een veldzuring de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: ook in strenge winters is geen bescherming nodig.
- Het blad sterft in de winter af of blijft slap; in maart komen er verse scheuten.
- In een pot: zet de pot beschut en wikkel hem in jute, zodat de wortels niet doorvriezen.
Ziektes en plagen
- Slakken: Gaten in het jonge blad. Verzamel ze, of leg een barrière rond de planten.
- Doorschieten: De plant maakt bloeistengels en het blad wordt taai. Knip de stengels weg en geef meer water.
- Roest: Oranje pukkeltjes onderaan het blad. Aangetaste bladeren afknippen en weggooien; de plant loopt daarna weer uit.
- Bladluis: Op jonge scheuten. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes ruimen ze meestal op.
Het jaar rond
- Maart: Eerste blad plukken. Zaaien en delen.
- April: Zaaien of planten. Compost geven.
- Mei: Oogsten. Bloeistengels wegknippen.
- Juni: Bloei. Bloeistengels blijven wegknippen. Water geven bij droogte.
- Juli: Plant terugsnijden voor nieuw blad.
- Augustus: Opnieuw zaaien voor blad in de herfst.
- September: Planten of delen. Nog volop oogsten.
- November: Dode bladeren opruimen. Mulch leggen.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
- Blad (maart–juni en september–oktober)
- Pluk de jonge, frisgroene bladeren van maart tot juni en opnieuw in september–oktober; in de zomer, als de plant bloeit, worden ze taai en zuurder. Knip de bloeistengels weg, dan maakt de plant nieuw blad. Zuring smaakt fris en citroenzuur: rauw in een salade, in soep, in een saus bij vis of eieren, of gestoofd als groente.
- Bewaring
- Vers een paar dagen in de koelkast, in een zakje. Gekookt verandert de kleur van felgroen naar olijfgroen: dat is normaal. Gestoofde zuring (een puree) kan je in porties invriezen, tot 6 maanden. Drogen heeft geen zin.
Let op: Zuring bevat oxaalzuur, net als spinazie en rabarber: eet er af en toe van, niet elke dag grote hoeveelheden, zeker niet bij nierstenen, jicht of reuma, en geef jonge kinderen er weinig van. Kook zuring niet in een aluminium of ijzeren pan, want het zuur tast die aan. Verwar jonge zuring niet met jonge aronskelk, die erg giftig is: aronskelk heeft grotere, glanzende, pijlvormige bladeren met een netvormige nervatuur en groeit in schaduwrijke bossen. Pluk enkel als je zeker bent.
Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.
Recepten
- Zuringsoep (Gerecht · 4 personen · 35 min)
- Zuringsaus bij vis (Gerecht · 4 personen · 15 min)
Goed voor dieren
- Vlinders
- Nectar voor dagvlinders.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De soortnaam acetosa komt van het Latijnse acetum (azijn), naar de zure smaak.
- Bij verhitting verliest zuringblad zijn frisgroene kleur en wordt het olijfgroen: dat is normaal en niet erg.
- De rupsen van de kleine vuurvlinder leven op veldzuring en andere zuringsoorten.