Iers mos

Hoe herken je een iers mos?

Groeivorm

Dicht, mosachtig kussen, slechts ongeveer 3 cm hoog; breidt zich uit tot 20–30 cm breed.

Blad

Zeer kleine, naaldvormige blaadjes in rozetjes; helder tot fris groen. ‘Aurea’ heeft geelgroen blad.

Bloem

Zeer kleine, witte sterretjes met vijf bloemblaadjes op dunne steeltjes, van juni tot augustus.

Wintergroen

Blijft het hele jaar groen en zorgt ook in de winter voor een groen tapijt.

Wortels

Ondiep en vezelig; de stengels wortelen zelf op de grond, waardoor het kussen langzaam groter wordt.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–mei en september

Waarom in je tuin?

• Vormt een zacht, groen tapijt dat het hele jaar groen blijft.
• Ideaal tussen tegels, stapstenen en in de voegen van een terras.
• Verdraagt licht betreden, zodat je er af en toe overheen kunt lopen.
• Van juni tot augustus bedekt met kleine, witte sterretjes.
• Onderdrukt onkruid en houdt de grond tussen de stenen bedekt.
• Blijft laag: slechts 2–3 cm hoog, ideaal als omlijsting van een bed.

Waar staat een iers mos graag?

• Zon tot halfschaduw; in de volle middagzon verbrandt hij snel, dus liever licht beschut in de middag.
• Doorlatende, zanderige tot lemige grond, zuur tot neutraal; hij houdt niet van natte klei.
• Normaal vochtig: de grond mag niet uitdrogen, maar ook niet drassig blijven.
• Verdraagt af en toe betreden, maar niet dagelijks zwaar belopen worden.
• Reken op 15–20 cm tussen de plantjes; voor 1 m² heb je ongeveer 25–45 plantjes nodig.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,03 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Kruiptijm: Een laag kussen dat tussen stapstenen wordt aangeplant, met een heerlijke geur als je erop stapt.
• Steenbreek: Mosachtige kussentjes met bloemen in het voorjaar, in dezelfde plek.
• Krokus: De bolletjes komen in het vroege voorjaar door het groene tapijt heen.
• Vetkruid: Een lage, droogtetolerante bodembedekker voor naast het tapijt.

Hoe en wanneer plant je een iers mos?

Planten in maart–mei en september.

1. Plant in maart–mei of in september, als de grond niet bevroren is.
2. Maak de grond of de voegen goed schoon van onkruid; dit is moeilijk te verwijderen als het tapijt eenmaal dicht is.
3. Werk wat zand door zware grond of de voegen voor betere drainage.
4. Zet de plantjes op 15–20 cm afstand en druk ze lichtjes aan, met de top net boven de grond.
5. Geef meteen water en houd de grond de eerste weken vochtig.

Verzorgen

Water

Geef water bij droogte, vooral het eerste jaar en op plekken in de zon. Het tapijt wordt bruin als het uitdroogt.

Bemesten

Niet nodig op normale grond; eventueel een beetje compost of organische mest in het voorjaar.

Onkruid

Haal onkruid vroeg met de hand uit het tapijt; niet laten uitgroeien tussen de kussentjes.

Opscherpen

Strooi in het voorjaar een dun laagje zand over het tapijt en veeg het tussen de plantjes.

Mulchen

Niet mulchen: een laag mulch smoort het tapijt.

Tip: Plant hem tussen tegels en stapstenen, houd hem in droge zomers vochtig en kies een plek zonder volle middagzon. Knip bruine plekken in het voorjaar uit en vul aan met stukjes van de rand.

Wanneer snoei je een iers mos?

Wanneer: Je snoeit hem niet echt; in maart–april ruim je het tapijt op.

Hoe:

• Knip bruine, dode plekken weg met een schaar of haal ze er met de hand uit.
• Werk de randen bij met een schaar als het tapijt te ver uitbreidt.
• Vul kale plekken aan met stukjes van de rand van het tapijt, die je opnieuw plant.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In het voorjaar of begin september stukjes van de rand van het tapijt met wortels loswrikken, verdelen in plantjes van enkele cm en op 10–15 cm afstand planten. Vochtig houden.

Zaaien

Het zaad is heel fijn: in het voorjaar oppervlakkig op vochtige zaaigrond strooien en niet bedekken. Het kiemt langzaam.

Hoe komt een iers mos de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: ook in strenge Belgische winters geen bescherming nodig.
• Blijft in de winter groen; na een zeer natte of strenge winter kunnen bruine plekken ontstaan, die je in het voorjaar uitknipt.
• In een pot of kuipje: zet hem op een beschutte plek en laat de grond niet uitdrogen of drassig worden.

Ziektes en plagen

• Bruine plekken: Door droogte of volle middagzon wordt het kussen bruin. Geef water, zoek een lichte beschutting en knip dode delen weg.
• Rot in de winter: Bij natte, zware grond rot het tapijt weg. Zorg voor goede drainage en werk zand door de grond.
• Onkruid: Gras en onkruid groeien snel tussen het tapijt. Wied vroeg met de hand.
• Kale midden: Het midden van een oud kussen sterft soms af. Knip het weg en vul aan met nieuwe stukjes van de rand.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Tapijt opruimen: bruine plekken uitknippen.
• April: Planten. Dun laagje zand strooien. Onkruid wieden.
• Mei: Planten. Water geven bij droogte.
• Juni: Start van de bloei. Water geven bij droogte.
• Juli: Bloei. Water geven bij droogte, zeker in de zon.
• Augustus: Einde van de bloei. Water geven bij droogte.
• September: Planten of delen. Randen bijwerken.
• Oktober: Onkruid wieden. Kale plekken aanvullen.
• December: Rust. Het tapijt blijft groen.

Wist je dat?

• Het is geen echt mos: Iers mos is een bloeiende plant uit de anjerfamilie, die je herkent aan zijn kleine, witte bloemetjes.
• De naam ‘Irish moss’ wordt in de keuken- en voedingswereld ook gebruikt voor een zeewier (Chondrus crispus), een heel andere soort.
• De soortnaam subulata betekent ‘priemvormig’ en verwijst naar de kleine, spitse blaadjes.