Sarcococca

Hoe herken je een sarcococca?

Groeivorm

Compacte, groenblijvende struik van 0,8–1 m hoog en breed, die langzaam breder wordt met uitlopers.

Blad

Smal lancetvormig, spits, 5–10 cm lang; glanzend donkergroen en leerachtig.

Bloem

Klein, wit met roze getinte meeldraden, in bundeltjes aan de bladoksels, van december tot maart.

Geur

Zoet en sterk, doet denken aan honing en vanille; draagt over enkele meters, vooral op zachte dagen.

Vrucht

Kleine, ronde, zwarte bessen na de bloei. Niet eten.

Wortels

Vezelig, ondiep en met uitlopers; ze houden niet van uitdrogen.

Bloei: december–maart · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: april

Waarom in je tuin?

• Bloeit in de donkere maanden van december tot maart met een sterke, zoete geur.
• Groenblijvend, glanzend blad dat het hele jaar structuur geeft.
• Groeit in schaduw en halfschaduw, ook onder bomen waar weinig anders bloeit.
• Op zachte winterdagen bezoeken bijen de bloemetjes, een van de weinige nectarbronnen in die tijd.
• Weinig snoei en weinig onderhoud nodig; gedijt zonder gedoe.

Waar staat een sarcococca graag?

• Halfschaduw tot schaduw; hij verdraagt ook droge schaduw onder bomen en een koude, noordelijke ligging.
• Humusrijke, goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig; hij groeit het best in grond die niet uitdroogt, maar verdraagt geen blijvend natte voeten.
• Beschut tegen koude, uitdrogende oostenwind, die het blad kan beschadigen.
• Reken op 1 m ruimte per plant; voor een dichte groep zet je ze op 60–80 cm.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

1 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Kerstroos: Bloeit ook in de winter, in dezelfde schaduw.
• Sneeuwklokje: Bloeit vroeg in het voorjaar tussen de groenblijvende bladeren.
• Elfenbloem: Een bodembedekker voor schaduw die in het voorjaar bloeit.
• Varens: Zachte, fijne bladeren naast het stijve, glanzende blad.
• Bergenia: Grote, ronde bladeren en roze bloemen in het voorjaar.

Hoe en wanneer plant je een sarcococca?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of kletsnat is.
2. Graaf een plantgat dat dubbel zo breed is als de kluit en meng er een paar scheppen bladcompost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Houd 1 m afstand tussen de planten, voor een dichte groep 60–80 cm.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar vochtig.
6. Leg een laag mulch van bladcompost of schors rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks flink water geven. Daarna redt hij zich in schaduw meestal zelf; geef extra water in droge zomers.

Bemesten

Weinig nodig. Een laag compost of bladcompost in het voorjaar volstaat.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar of het najaar houdt de grond koel, vochtig en humusrijk.

Opruimen

Haal dode of beschadigde takken in het voorjaar weg; laat ’s winters de bloemen met rust.

Pot

Gebruik een grote pot met goede afvoer en een humusrijke potgrond; zet hem bij een deur om van de geur te genieten.

Tip: Plant hem bij een deur, pad of zitplek in de schaduw: de winterse geur is al op enkele meters te ruiken. Geef hem humusrijke grond en bescherm hem tegen koude oostenwind.

Wanneer snoei je een sarcococca?

Snoeimaanden: april.

Wanneer: In april, direct na de bloei. Veel snoei is niet nodig.

Hoe:

• Haal dode, beschadigde en kruisende takken helemaal weg.
• Kort lange of uitstekende takken in tot een zijtak om de vorm te houden.
• Een oude, uitgegroeide struik kun je na de bloei tot de helft inkorten; hij loopt weer uit.
• Neem uitlopers weg waar de struik niet mag uitbreiden.

Let op: Snoei niet in de herfst of winter: je knipt dan de knoppen weg en verliest de bloei.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In juli–september stekken van 8–10 cm van halfverhoute scheuten, onderste bladeren weg, in stekgrond met zand, onder plastic of in een koude bak. Wortelt in enkele maanden, soms pas na een winter.

Delen

In april–mei, na de bloei, een stuk met wortels en scheuten van de rand van de struik afsteken en meteen elders planten.

Hoe komt een sarcococca de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in Belgische winters is geen bescherming nodig.
• Bij strenge vorst of droge wind kunnen bloemen en blad even lijden, maar hij herstelt vlot.
• In een pot: zet de pot tegen een muur of bij een beschutte deur en wikkel hem in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Bruin blad: Meestal door strenge vorst of koude, droge wind in de winter, of door droogte. Knip beschadigde stengels in het voorjaar weg.
• Geel blad: Vaak door natte voeten of een te dichte, voedselarme grond. Verbeter de afvoer en geef bladcompost.
• Schildluis: Kleine bruine schildjes op takken en bladeren, soms met kleverige honingdauw. Wrijf ze af of snoei aangetaste takken weg.
• Buxusschimmel: Kan als verwant van buxus voorkomen; bruine vlekken en bladval. Ruim afgevallen blad op en zorg voor lucht.

Het jaar rond

• Januari: Bloei: geur in de tuin. Geen snoei.
• Februari: Bloei. Geniet van de geur bij de deur.
• Maart: Einde van de bloei.
• April: Snoeien na de bloei. Planten. Compost geven.
• Mei: Planten. Water geven aan jonge planten.
• Juni: Water geven bij droogte.
• Juli: Stekken nemen. Water geven bij droogte.
• Augustus: Stekken nemen.
• September: Planten. Stekken nemen.
• Oktober: Planten. Bladcompost als mulch.
• December: Bloei begint: geurende bloempjes.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Sarcococca hoort bij de buxusfamilie (Buxaceae), net als de bekende buxus.
• De bloempjes zijn klein, maar hun geur is zo sterk dat je hem op een zachte winterdag al op enkele meters ruikt.
• Hij bloeit midden in de winter, wanneer weinig andere planten bloeien; op zachte dagen zijn de bloemetjes een voedselbron voor bijen.