Mossteenbreek

Hoe herken je een mossteenbreek?

Groeivorm

Dicht, laag kussen van zo’n 15 cm hoog in bloei en tot 40 cm breed.

Blad

Kleine rozetten van fijn ingesneden, frisgroene blaadjes; groenblijvend.

Bloem

Komvormige bloempjes van ongeveer 1 cm op dunne steeltjes boven het kussen.

Kleur

Wit, roze, rood of karmijn, soms met een lichter hart.

Wortels

Ondiep en fijn; de uitlopers wortelen waar ze de grond raken.

Bloei: april–mei · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juni

Waarom in je tuin?

• Groenblijvende kussens die het hele jaar de grond bedekken.
• Een tapijt van bloempjes in april en mei, samen met de voorjaarsbollen.
• Ideaal voor plekken in halfschaduw: aan de voet van een muur, tussen stenen of als rand langs een pad.
• Onderdrukt onkruid zodra de kussens gesloten zijn.
• Weinig werk: alleen na de bloei de bloemstengels wegknippen.

Waar staat een mossteenbreek graag?

• Halfschaduw of lichte schaduw; in volle zon verbruinen de kussens in de zomer.
• Goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur, neutraal of kalkrijk.
• Normaal vochtig: niet laten uitdrogen, maar ook geen natte voeten in de winter.
• Ideaal tussen stenen, aan de voet van een muur, in een rotstuin of als rand langs een pad.
• Plant op 25–30 cm van elkaar voor een gesloten tapijt.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,15 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Druifjes: Blauwe bloemtrosjes die boven de kussens uitsteken.
• Kaukasisch vergeet-mij-nietje: Hemelsblauwe bloemen in dezelfde periode, voor de halfschaduw.
• Purperklokje: Gekleurd blad als achtergrond voor de lage kussens.
• Aurikel: Ook een plant voor de rotstuin, met geurende bloemen rond dezelfde tijd.
• Steenbreekvaren: Een klein varentje voor muren en stenen, net als de mossteenbreek.

Hoe en wanneer plant je een mossteenbreek?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober.
2. Maak de grond los en meng er wat compost en, op zwaardere grond, grof zand door.
3. Zet de plant even diep als in de pot; het kussen mag niet onder de grond verdwijnen.
4. Hou 25–30 cm afstand tussen de planten.
5. Druk de grond aan en geef meteen water.
6. Strooi eventueel een laagje fijn grind tussen de planten: zo blijft de onderkant van de kussens droog.

Verzorgen

Water

Bij langdurige droogte water geven, vooral in de eerste zomer en op een warme plek.

Bemesten

Weinig nodig: in het voorjaar een dun laagje compost tussen de kussens.

Uitgebloeide bloemen

Knip of scheer de bloemstengels na de bloei weg; zo blijft het kussen compact en netjes.

Kale plekken

Strooi wat zanderige grond in bruine of kale plekken; vaak groeien ze weer dicht.

Verjongen

Om de drie à vier jaar scheuren, want oude kussens worden in het midden kaal.

Tip: Geef hem een plek met ochtendzon en schaduw in de namiddag, bijvoorbeeld aan de oostkant van een muur of rotsblok: daar bloeit hij rijk zonder te verbranden.

Wanneer snoei je een mossteenbreek?

Snoeimaanden: juni.

Wanneer: Na de bloei, in juni. Verder wordt hij niet gesnoeid.

Hoe:

• Knip of scheer de uitgebloeide bloemstengels vlak boven het kussen af.
• Knip bruine, afgestorven rozetten weg om het kussen gezond te houden.
• Haal in de herfst en het voorjaar gevallen blad van de kussens, anders rotten ze eronder.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

Na de bloei of in september een kussen in stukken met wortels verdelen en meteen opnieuw planten. Goed water geven.

Rozetstekken

In mei–juni losse rozetjes afnemen en in een pot met zanderige stekgrond zetten, beschaduwd en licht vochtig. Na enkele weken wortelen ze.

Hoe komt een mossteenbreek de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Groenblijvend: de kussens blijven in de winter groen.
• Natte voeten en een laag rottend blad zijn gevaarlijker dan vorst: haal gevallen blad weg en zorg voor goede drainage.
• In een pot of trog: zet hem tegen een muur en zorg voor een gat in de bodem.

Ziektes en plagen

• Bruine kussens: Door felle zon of droogte in de zomer. Geef water, verplant naar halfschaduw en vul kale plekken op met zanderige grond.
• Rot: Bruine, slijmerige plekken na een natte winter of onder een laag blad. Haal het blad weg, knip rotte delen uit en verbeter de drainage.
• Taxuskever: De larven vreten aan de wortels, waardoor stukken kussen afsterven. Zet aaltjes in tegen de larven.
• Vogels: Merels en mussen trekken soms stukken uit het kussen. Druk losgetrokken stukken terug aan en geef water.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Gevallen blad van de kussens halen. Dun laagje compost geven.
• April: Begin van de bloei.
• Mei: Volle bloei.
• Juni: Uitgebloeide bloemstengels wegknippen. Rozetstekken nemen.
• Juli: Water geven bij droogte en hitte.
• Augustus: Water geven bij droogte. Kale plekken opvullen met zanderige grond.
• September: Planten en scheuren.
• Oktober: Planten. Gevallen blad van de kussens halen.

Wist je dat?

• Saxifraga betekent ‘steenbreker’: veel soorten groeien in rotsspleten, alsof ze de steen openbreken.
• Ondanks de naam is mossteenbreek geen mos maar een bloeiende plant; alleen het fijne blad doet aan mos denken.
• Georg Arends, naar wie deze hybriden genoemd zijn, kweekte ook veel bekende rassen van pluimspirea, Astilbe × arendsii.