Kasjmirlijsterbes

Hoe herken je een kasjmirlijsterbes?

Groeivorm

Kleine boom of grote struik, 5–6 m hoog en 4–5 m breed, met een losse, ronde kroon.

Blad

Gevind, ongeveer 15–20 cm lang, met veel smalle, getande blaadjes; donkergroen.

Bloem

Lichtroze tot witte bloemen in vlakke trossen in mei.

Vrucht

Parelwitte bessen van ongeveer 1 cm in hangende trossen, die tot in de winter blijven hangen.

Herfstkleur

Geel tot rood in oktober.

Bloei: mei · Planten: maart–april en oktober–december · Snoeien: januari–februari

Waarom in je tuin?

• Rijke bloei in mei: lichtroze bloemtrossen die bijen en andere insecten aantrekken.
• Grote, parelwitte bessen die lang aan de boom blijven en de kale takken in de winter sieren.
• Mooie herfstkleur van het gevinde blad, van geel tot rood.
• Blijft klein (5–6 m) en past daardoor in een kleinere tuin.
• Witte bessen worden door vogels vaak later opgegeten dan rode, zodat de boom langer mooi blijft.

Waar staat een kasjmirlijsterbes graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon is de herfstkleur het mooist.
• Humusrijke, vochthoudende zand- of leemgrond, zuur tot neutraal. Mijd kalkrijke grond.
• Normaal vochtig: bij langdurige droogte laat hij blad vallen.
• Beschut tegen harde wind; geef hem 4–5 m ruimte.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

6 m hoog, 5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Kornoelje: Rode takken in de winter contrasteren met de witte bessen.
• Sneeuwklokje: Bloeit in februari–maart onder de kale kroon.
• Winterheide: Laag, wintergroen en bloeit in de winter, op doorlatende, zure tot neutrale grond.
• Hosta: Grote bladeren in de lichte schaduw onder de boom.
• Varens: Frisse, groene onderbeplanting voor de lichte schaduw.

Hoe en wanneer plant je een kasjmirlijsterbes?

Planten in maart–april en oktober–december.

1. Plant in oktober–december of in maart–april, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en even diep. Maak de wanden los.
3. Meng wat compost of bladcompost door de uitgegraven grond.
4. Zet de boom even diep als hij in de kwekerij stond; zet een paal en bind losjes.
5. Geef meteen 15–20 liter water.
6. Leg een mulchlaag van 5–8 cm bladcompost of schors rond de voet, zonder tegen de stam.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar bij droogte wekelijks 10–15 liter. Daarna alleen bij langdurige droogte.

Bemesten

In het voorjaar een laagje compost. Vermijd veel stikstof: dat geeft zachte scheuten die gevoeliger zijn voor bacterievuur.

Mulchen

Een mulchlaag in het voorjaar houdt de grond vochtig. Houd de cirkel grasvrij.

Steun

Een paal tijdens de eerste 2–3 jaar; haal die daarna weg.

Vruchten

Laat de bessen hangen: vogels eten ze vaak pas laat in de winter.

Tip: Zet hem op een plek die je in de winter vanuit het raam ziet: de witte bessen en de kale takken zijn dan op hun mooist. Snoei enkel in de winter en bij droog weer, vanwege bacterievuur.

Wanneer snoei je een kasjmirlijsterbes?

Snoeimaanden: januari–februari.

Wanneer: Nauwelijks nodig. Snoei in januari–februari, bij droog en vorstvrij weer.

Hoe:

• Verwijder dode, zieke en kruisende takken, en wortelopslag aan de voet.
• Houd de kroon open en licht; neem niet meer dan een kwart van de takken in één keer weg.
• Reinig het snoeigereedschap met alcohol, zeker na het wegnemen van zieke takken.

Let op: Snoei niet in de zomer of bij vochtig weer: de bacterie die bacterievuur veroorzaakt, verspreidt zich dan makkelijk via snoeiwonden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Haal het zaad uit de bessen en zaai in oktober in een bak die je buiten laat overwinteren. Het kiemt in het voorjaar, soms pas na een jaar. Zaailingen kunnen verschillen van de moederboom.

Enten

Kwekers enten de boom meestal op een onderstam van gewone lijsterbes. Dat is geen tuinwerk.

Hoe komt een kasjmirlijsterbes de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −25 °C: geen bescherming nodig.
• De witte bessen sieren de boom tot diep in de winter; laat ze hangen voor de vogels.
• Een mulchlaag rond de voet beschermt de wortels van jonge bomen tijdens strenge vorst.

Ziektes en plagen

• Bacterievuur: Twijgen en bloemen verdorren plots, worden bruin tot zwart en de top buigt als een herdersstaf; het blad blijft verbrand hangen. Knip in droog weer 30–50 cm onder de aantasting in gezond hout en reinig je schaar. Composteer het afval niet. Bij twijfel vraag je advies aan een boomverzorger.
• Bladluis: Krullend blad en kleverige scheuten in mei–juni. Spuit af met water; lieveheersbeestjes ruimen ze meestal op.
• Geel blad (chlorose): Bleekgeel blad met groene nerven op kalkrijke grond. Mulch met bladcompost; kies bij kalkrijke grond een andere plek.
• Droogtestress: Bruine bladranden en vroege bladval in een droge zomer. Geef water en houd de mulchlaag aan.

Het jaar rond

• Januari: Snoeien bij droog, vorstvrij weer.
• Februari: Laatste kans om te snoeien. Palen controleren.
• Maart: Planten. Een laagje compost geven.
• April: Planten. Mulch aanbrengen.
• Mei: Bloei met roze bloemtrossen; bijen en hommels. Letten op bacterievuur.
• Juni: Letten op bladluis. Water geven bij droogte.
• Juli: Water geven bij droogte.
• Augustus: Water geven bij droogte.
• September: De witte bessen kleuren.
• Oktober: Planten. Herfstkleur geel tot rood.
• November: Planten. Witte bessen laten hangen voor de vogels.
• December: Planten. De witte bessen sieren de kale boom.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Sorbus behoort tot de rozenfamilie, net als appel en peer, en is net als die gevoelig voor bacterievuur.
• Witte bessen blijven vaak langer hangen dan rode bessen van andere lijsterbessen, omdat vogels ze later eten.
• Hij groeit van nature in berggebieden van de westelijke Himalaya.