Spirea (Spiraea × vanhouttei)

Foto: No machine-readable author provided. Prazak assumed (based on copyright claims)., CC BY-SA 3.0 · bron

Heester · Rosaceae

Spirea

Spiraea × vanhouttei

In andere talen: Spirée de Van Houtte (Français) · Bridal wreath (English)

Deze spirea is een oude, geliefde tuinstruik: een kruising van twee Aziatische spirea’s die in de jaren 1860 in Frankrijk ontstond. Hij is genoemd naar Louis Van Houtte, een beroemde Gentse kweker uit de 19e eeuw. De struik wordt 1,5–2 m hoog en nog breder, met sierlijk overhangende takken en klein, blauwgroen blad. In mei zitten de takken over hun hele lengte vol witte bloemschermen, zodat ze doorbuigen als een waterval van bloemen. Hij is volledig winterhard, groeit op bijna elke grond en vraagt weinig verzorging.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand, leem of klei

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -30 °C

  • Grootte

    2 m

    hoog, 2 m breed

  • Bloei

    mei

Feiten op een rij
Snoeimaandenjuni
Hoogte2 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeimei

Herkennen

Hoe herken je een spirea?

Groeivorm
Brede struik van 1,5–2 m hoog en 2–2,5 m breed, met boogvormig overhangende takken.
Blad
Klein, ruitvormig met een gekartelde rand, soms licht gelobd; blauwgroen.
Bloem
Kleine witte bloempjes in dichte, halfronde schermen langs de hele lengte van de takken, in mei.
Hout
Dunne, bruine twijgen. Hij bloeit op de takken die het jaar ervoor gegroeid zijn.
Wortels
Vlak en vezelig; een jonge struik laat zich makkelijk verplanten.

Bloei: mei · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: juni

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Een overvloed aan witte bloemen in mei, als een sneeuwwitte waterval.
  • Bijen bezoeken de bloemen.
  • Volledig winterhard en sterk: groeit in zon en halfschaduw, op zand, leem en klei.
  • Mooi als solitair, in een gemengde border of als losse, vrij uitgroeiende haag.
  • Weinig werk: één snoeibeurt na de bloei volstaat.
  • Bloeiende takken staan prachtig in een vaas.

Waar staat een spirea graag?

  • Zon of halfschaduw; in de volle zon bloeit hij het rijkst.
  • Zand-, leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk.
  • Normaal vochtig: niet te droog en zonder natte voeten.
  • Reken op 2 m ruimte, zodat de takken vrij kunnen overhangen; als vrije haag op 80–100 cm.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Normaal
Grootte
2 m hoog, 2 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

  • Sering: Bloeit tegelijk en voegt kleur en geur toe.
  • Tulpen: Kleur aan de voet in april en mei, voor en tijdens de bloei.
  • Gebroken hartje: Roze hartjes in de halfschaduw, ook in mei.
  • Vergeet-mij-nietje: Een blauwe wolk onder de witte takken.
  • Ooievaarsbek: Bedekt de voet en bloeit door na de spirea.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een spirea?

Planten in maart–april en oktober–november.

  1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
  2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er een paar scheppen compost door.
  3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
  4. Hou 1,5–2 m afstand tussen de struiken, of 80–100 cm in een vrije haag.
  5. Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
  6. Leg een laag mulch van compost of houtsnippers rond de voet.

Verzorgen

Water
Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Daarna alleen in lange, droge zomers.
Bemesten
In maart een laagje compost. Meer is niet nodig.
Mulchen
Een laag compost of houtsnippers houdt de grond vochtig en onkruid weg.
Ruimte
Plant hem niet op een te krappe plek: anders moet je de mooie boogvorm wegsnoeien.
Snijtakken
Knip in mei takken met net openspringende bloemen voor een vaas.

Tip: Plant hem waar zijn overhangende takken vrij kunnen uitgroeien, bijvoorbeeld boven een lage muur of aan de rand van een gazon. Dan hoef je nauwelijks te snoeien en komt de watervalvorm het best tot zijn recht.

Wanneer snoei je een spirea?

Snoeimaanden: juni.

Wanneer: Direct na de bloei, in juni.

Hoe:

  • Knip uitgebloeide takken terug tot een sterke, jonge zijscheut lager op de tak.
  • Haal elk jaar een paar van de oudste takken aan de voet weg, zodat de struik jong blijft.
  • Verwijder dode en zwakke takken.
  • Knip de struik niet in een bolvorm: de natuurlijke, overhangende vorm is het mooiste.
  • Een oude, verwaarloosde struik kun je na de bloei tot net boven de grond terugzetten. Hij loopt weer uit en bloeit na een paar jaar opnieuw volop.

Let op: Hij bloeit op het hout van vorig jaar: wie in de winter of het voorjaar snoeit, knipt de bloemen van dat jaar weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken
In juni–juli: stekken van 10 cm van jonge scheuten, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic.
Winterstekken
Van november tot februari: stukken van 20 cm van eenjarig hout voor twee derde in de grond steken.
Afleggen
Pin in het voorjaar een lage tak vast in de grond en bedek hem met aarde. Na een jaar loskoppelen.

Hoe komt een spirea de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

  • Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
  • Snoei niet in de winter: de bloemknoppen voor mei zitten al op de takken.
  • Ook in een grote pot winterhard; zorg wel dat de potgrond niet uitdroogt.

Ziektes en plagen

  • Weinig bloei: Gesnoeid in de winter of het voorjaar, of te veel schaduw. Snoei alleen na de bloei en geef hem meer licht.
  • Kale, overvolle struik: Te weinig verjongd. Haal elk jaar na de bloei een paar oude takken aan de voet weg.
  • Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met water.
  • Meeldauw: Wit poeder op de bladeren, vooral in droge zomers. Water geven, ruimte laten en aangetaste takjes wegknippen.

Het jaar rond

  • Maart: Planten. Compost geven. Niet snoeien: de bloemknoppen zitten al op de takken.
  • April: Planten. Mulch aanbrengen. De knoppen zwellen.
  • Mei: Volle bloei. Takken snijden voor een vaas.
  • Juni: Snoeien direct na de bloei. Zachte stekken nemen.
  • Juli: Water geven bij droogte. Zachte stekken nemen.
  • Augustus: Water geven bij langdurige droogte.
  • Oktober: Planten.
  • November: Planten. Winterstekken nemen.
  • December: Rust. Winterstekken nemen.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Hij is genoemd naar Louis Van Houtte (1810–1876), een Gentse kweker die met zijn kwekerij en zijn tuinbouwtijdschrift internationaal bekend werd.
  • Het woord aspirine is afgeleid van Spiraea, de vroegere wetenschappelijke naam van moerasspirea, een plant waarin salicylverbindingen werden gevonden.
  • In het Engels heet hij ‘bridal wreath’, bruidskrans, naar de sneeuwwitte slingers van bloemen.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…