Pimpernoot

Hoe herken je een pimpernoot?

Groeivorm

Rechtopgaande, meerstammige struik van ongeveer 3 m hoog en breed, met de jaren soms nog hoger.

Blad

Geveerd, met vijf tot zeven eironde, gezaagde deelblaadjes; tegenoverstaand aan de takken.

Bloem

Hangende pluimen van wit tot lichtroze, klokvormige bloemen met een zachte geur, in mei–juni.

Vrucht

Opgeblazen, papierachtige zaaddozen van 3–5 cm, eerst groen, later strokleurig, met harde zaden die erin ratelen.

Bast

Gladde, groengrijze bast met lichte strepen, die ook in de winter mooi is.

Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: juni

Waarom in je tuin?

• Geurende, witte bloemtrossen in mei–juni, populair bij bijen.
• De opgeblazen, groene zaaddozen zijn een bijzonder sieraad in de late zomer en de herfst.
• Groeit op elke goede tuingrond, ook op kalk, en in zon of halfschaduw.
• Volledig winterhard, sterk en weinig gevoelig voor ziekten.
• De takken met zaaddozen zijn mooi in een vaas of droogboeket.

Waar staat een pimpernoot graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij rijker.
• Gewone, goede tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtige, goed doorlatende grond; geen staand water.
• Een beschutte plek bij een terras of pad geeft het meeste plezier van de geur.
• Reken op 2,5–3 m ruimte per plant.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

3 m hoog, 3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Gelderse roos: Dezelfde grond en plek, met witte bloemschermen en rode bessen in de herfst.
• Weigela: Bloeit tegelijk, in roze en rood naast de witte trossen.
• Ooievaarsbek: Vult de ruimte onder de struik en bloeit mee in mei–juni.
• Hosta: Grote bladeren onder de struik, in de halfschaduw.

Hoe en wanneer plant je een pimpernoot?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er wat compost door.
3. Zet de struik even diep als hij in de pot stond en druk de grond goed aan.
4. Houd 2,5–3 m afstand tot andere struiken en gebouwen.
5. Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
6. Leg een laag mulch van compost of schors rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Daarna redt hij zich met regen, behalve in lange droge zomers.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost of een handvol organische meststof.

Mulchen

Een laag compost of schors houdt de grond vochtig en onderdrukt onkruid.

Zaailingen

Er kunnen jonge plantjes onder de struik opkomen. Trek ze uit of verplant ze in de herfst.

Onderhoud

Haal dode en beschadigde takken weg zodra je ze ziet; meer werk is niet nodig.

Tip: Plant hem bij een terras of pad, waar je de geur van mei ruikt. Laat de zaaddozen tot ze papierachtig zijn en snijd er takken voor een droogboeket af.

Wanneer snoei je een pimpernoot?

Snoeimaanden: juni.

Wanneer: Na de bloei, in juni. Hij heeft weinig snoei nodig.

Hoe:

• Haal dode, beschadigde en kruisende takken helemaal aan de voet weg.
• Knip te lange of storende takken terug tot een zijtak.
• Neem om de paar jaar een paar van de oudste stammen aan de grond weg om de struik jong te houden.

Let op: Snoei niet in de winter of het vroege voorjaar: de bloemknoppen zitten dan al aan de takken.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai verse zaden in de herfst in potten buiten; ze hebben een koude periode nodig en kiemen vaak pas na een of twee winters.

Zachte stekken

In juni: stekken van 8–10 cm van jonge scheuten, in vochtige stekgrond onder plastic; wortelen kan enkele weken duren.

Wortelopslag

In de herfst of het vroege voorjaar een opslagplant met wortels afsteken en verplanten.

Hoe komt een pimpernoot de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: in België is bescherming nooit nodig.
• De zaaddozen blijven vaak tot in de herfst aan de struik; laat ze hangen, ze zijn een sieraad.
• In een pot: zet hem op een beschutte plek en wikkel de pot in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Koraalpustelziekte: Kleine oranjerode puntjes op dode takken. Knip aangetast hout terug tot in gezond hout en ruim de snoeisels op; desinfecteer de snoeischaar.
• Bladluis: Op jonge scheuten in mei. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met een krachtige waterstraal.
• Opslag en zaailingen: De struik zaait zich uit en kan wortelopslag geven. Trek jonge plantjes uit voor ze groot zijn.
• Droogtestress: Slap blad bij jonge struiken in droge zomers. Geef water aan de voet en leg een laag mulch.

Het jaar rond

• Maart: Planten of verplanten. Compost geven.
• April: Mulch aanbrengen. Water geven bij droogte.
• Mei: Begin van de bloei. Letten op bladluis.
• Juni: Bloei. Snoeien na de bloei. Zachte stekken nemen.
• Juli: Water geven bij droogte. De zaaddozen groeien.
• Augustus: De opgeblazen zaaddozen zijn mooi. Water geven bij droogte.
• September: Zaaddozen oogsten voor een droogboeket. Verse zaden verzamelen.
• Oktober: Planten. Zaaien in potten.
• November: Planten. Dode takken wegknippen.
• December: Rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam Staphylea komt van het Griekse staphyle, ‘druiventros’, naar de hangende bloemtrossen.
• De zaden ratelen in de droge, papierachtige zaaddozen, vandaar de Engelse naam bladdernut: ‘blaasnoot’.
• De soortnaam pinnata betekent ‘gevind’, naar het geveerde, samengestelde blad.