Valse salie

Hoe herken je een valse salie?

Groeivorm

Losse, rechtopgaande pol van 30–40 cm hoog en ongeveer even breed, aan de voet wat houtig, die zich met korte wortelstokken uitbreidt.

Blad

Eirond tot hartvormig, 3–7 cm, gerimpeld en zacht behaard met een gekartelde rand, in paren tegenover elkaar. Bij wrijven ruikt het wat kruidig.

Bloem

Kleine groengele lipbloemen in paren, in slanke, eenzijdige aren, van juli tot september. Ze hebben alleen een onderlip; de meeldraden steken boven de bloem uit.

Vrucht

Vier kleine nootjes in de blijvende kelk.

Wortels

Fijn vertakt, met korte wortelstokken; hij verdraagt droogte goed.

Bloei: juli–september · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Een van de weinige bloeiende vaste planten die het goed doen op droge, zure en arme zandgrond.
• Bloeit van juli tot september, als veel voorjaarsbloeiers in de heidetuin al klaar zijn.
• Een goede bijenplant: hommels en andere bijen bezoeken de bloemen de hele nazomer.
• Inheems en droogtebestendig: na het eerste jaar hoef je bijna nooit water te geven.
• Het zachte, gerimpelde blad blijft fris en sierlijk, zeker bij de gekrulde vorm ‘Crispum’.

Waar staat een valse salie graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon blijft hij compacter en bloeit hij rijker.
• Zand- of leemgrond, zuur tot neutraal en liefst arm. Op kalkrijke grond groeit hij minder goed.
• Droge, goed doorlatende grond. Natte, zware klei in de winter vindt hij niets.
• Plant op 30–40 cm afstand, in groepjes tussen heideplanten of in een droge bosrand.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Droog

Grootte

0,4 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Struikhei: Paarse bloei in dezelfde nazomer, op dezelfde zure, droge zandgrond.
• Grasklokje: Lichtblauwe klokjes tussen de groengele aren.
• Zandblauwtje: Blauwe bolletjes, ook een bijenplant van arme zandgrond.
• Bochtige smele: Een fijn, wuivend gras als losse achtergrond.
• Vingerhoedskruid: Hoge roze aren in de bosrand, vroeger in de zomer.

Hoe en wanneer plant je een valse salie?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober.
2. Maak de grond los en meng op zware grond wat grof zand door voor een goede afwatering. Geen mest of potgrond toevoegen.
3. Graaf een plantgat iets groter dan de pot en zet de plant even diep als in de pot.
4. Houd 30–40 cm tussen de planten.
5. Druk aan en geef flink water. Het eerste jaar wekelijks water geven bij droogte, daarna nauwelijks nog.

Verzorgen

Water

Alleen het eerste jaar bij droogte. Daarna redt hij zich zelf, ook in droge zomers.

Bemesten

Niet nodig. Op rijke grond wordt hij slap en valt hij uit elkaar.

Mulchen

Liever geen dikke laag compost; een dun laagje zand of fijn grind rond de voet houdt de stengelvoet droog.

Uitgebloeide bloemen

Laat ze in de winter staan voor structuur en voor insecten die in de stengels overwinteren.

Verjongen

Om de drie à vier jaar scheuren als het midden van de pol kaal wordt.

Tip: Plant hem op droge, zandige en wat zure grond en bemest niet: hoe armer de grond, hoe steviger hij blijft. Het ras ‘Crispum’ heeft gekruld blad en is ook buiten de bloei sierlijk.

Wanneer snoei je een valse salie?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: Eind februari tot eind maart, voor de nieuwe groei goed op gang komt.

Hoe:

• Knip de oude bloeistengels en het winterblad terug tot een paar centimeter boven de grond of tot boven de nieuwe scheutjes aan de voet.
• Wil je minder zaailingen, knip de uitgebloeide aren dan in september al weg.
• Snoei niet in de herfst: de oude stengels beschermen de voet in de winter.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april: graaf de pol op, steek hem in stukken met elk wortels en scheuten, en plant ze meteen opnieuw.

Stekken

In mei–juni: neem stekken van 5–8 cm van niet-bloeiende scheuten en zet ze in een zanderig stekmengsel. Zo houd je ‘Crispum’ zuiver.

Zaad

De soort zaait zich op open zandgrond zelf uit. Zaailingen kun je in het voorjaar verplanten.

Hoe komt een valse salie de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is meestal geen bescherming nodig.
• Natte voeten zijn een groter gevaar dan vorst. Zorg voor goed doorlatende grond.
• Laat de oude stengels tot maart staan: ze beschermen de voet en bieden insecten een schuilplaats.

Ziektes en plagen

• Natte voeten: Op natte, zware grond rotten de wortels in de winter. Plant op zand of verhoog de plek met zand en grind.
• Slappe groei: Op voedselrijke grond of in te diepe schaduw worden de stengels lang en vallen ze om. Niet bemesten en een zonnigere plek kiezen.
• Te sterke uitbreiding: Op losse zandgrond breidt hij zich met wortelstokken en zaad uit. Steek uitlopers af en trek zaailingen uit.
• Kale pol: Na enkele jaren wordt het midden open. Scheuren in het voorjaar verjongt de plant.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels terugknippen. Planten of scheuren.
• April: Planten. Nieuwe scheuten lopen uit.
• Mei: Stekken nemen van niet-bloeiende scheuten.
• Juli: Begin van de bloei. Hommels op de aren.
• Augustus: Volle bloei. Geen water nodig.
• September: Laatste bloemen. Eventueel uitgebloeide aren wegknippen.
• Oktober: Planten. Stengels laten staan voor de winter.
• December: Rust. De oude aren geven structuur in de heidetuin.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Ondanks de naam is hij geen echte salie: hij hoort bij de gamanders, het geslacht Teucrium, binnen dezelfde lipbloemenfamilie.
• De bloemen hebben geen bovenlip, alleen een grote onderlip. Daardoor steken de meeldraden vrij boven de bloem uit.
• Vroeger werd het blad in sommige streken, zoals op Jersey, gebruikt in plaats van hop om bier te brouwen.