Ruit

Hoe herken je een ruit?

Groeivorm

Hoge, rechtopstaande pol van 1,5–2 m en ongeveer 60 cm breed, met slanke, purperachtige stengels.

Blad

Fijn, blauwgroen, meervoudig geveerd met kleine, afgeronde deelblaadjes, zoals bij een akelei.

Bloem

Grote, luchtige pluimen met kleine lavendelkleurige bloemetjes en lichtgele meeldraden, van juli tot in september.

Kleur

Lavendel tot lila, met geel; de kleur komt van kelkblaadjes en meeldraden, want de bloem heeft geen kroonblaadjes.

Wortels

Vezelig wortelstelsel dat langzaam een pol vormt; hij houdt niet van verplanten.

Bloei: juli–september · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juli tot in september met een luchtige wolk van lavendelkleurige bloemetjes.
• Geeft hoogte tot 2 m zonder zwaar te lijken: je kunt er doorheen kijken.
• Stevige stengels die meestal geen steun nodig hebben.
• Het fijne, blauwgroene blad is de hele zomer mooi.
• Bijen en hommels bezoeken de bloemen.

Waar staat een ruit graag?

• Halfschaduw is ideaal; in de zon kan het, als de grond vochtig blijft.
• Humusrijke, vochthoudende grond: leem of klei, zuur tot neutraal.
• Vochtig tot nat; in droge zomers verbrandt het blad en vallen de bloemen sneller af.
• Beschut tegen harde wind, want de hoge stengels kunnen knikken.
• Reken op ongeveer 50–60 cm tussen de planten.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

2 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Zilverkaars: Hoge, witte bloemkaarsen in dezelfde vochtige halfschaduw.
• Japanse anemoon: Bloeit door in september, als de ruit uitbloeit.
• Miscanthus: Een hoog siergras dat de luchtige pluimen steunt.
• Hosta: Een bladrijke rand vooraan voor de hoge stengels.

Hoe en wanneer plant je een ruit?

Planten in maart–mei en september.

1. Plant in maart–mei of in september, als de grond niet bevroren is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er flink wat compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot, met de top van de kluit gelijk met de grond.
4. Houd 50–60 cm afstand tussen de planten.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste seizoen vochtig.
6. Leg een laag mulch van bladcompost of compost rond de plant.

Verzorgen

Water

Houd de grond altijd vochtig. In droge zomers ruim water geven, aan de voet, anders verbrandt het blad.

Bemesten

In het voorjaar een laag compost of verteerde mest.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.

Steun

Meestal niet nodig; op een winderige plek helpen steunen of beschutting.

Uitgebloeide bloemen

Laat de pluimen staan voor de wintersilhouet, of knip ze weg voor een nette border.

Tip: Zet hem achteraan in een vochtige, beschutte border: de luchtige pluimen steken boven lagere planten uit. Houd de grond vochtig; in droge zomers verbrandt het blad.

Wanneer snoei je een ruit?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen.

Hoe:

• Knip alle oude stengels tot ongeveer 10 cm boven de grond.
• Gebruik een scherpe snoeischaar of heggenschaar en ruim het snoeisel op.
• Haal tussendoor dode of gebroken stengels aan de voet weg.

Let op: Draag handschoenen: de plant is giftig.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april: steek voorzichtig een stuk van de pol af met wortels en scheuten en plant het meteen terug. Hij verdraagt dit niet goed, doe het alleen als het nodig is.

Zaaien

Zaai vers zaad in de herfst buiten, of in het voorjaar in zaaitrays; het zaad kiemt het best na een koude periode.

Hoe komt een ruit de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Laat de oude stengels staan tot maart: ze beschermen de voet tegen vorst.
• In een pot: te hoog en te groot voor de meeste potten; plant hem bij voorkeur in de volle grond.

Ziektes en plagen

• Slakken: Ze vreten de jonge scheuten in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op en bescherm de nieuwe scheuten.
• Verbrand blad: Bruine randen op een te zonnige of te droge plek. Geef ruim water, mulch dik en verplaats hem naar halfschaduw.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad aan het einde van de zomer, vooral bij droogte. Water geven aan de voet en aangetaste bladeren wegknippen.
• Omknikkende stengels: Bij harde wind. Zet hem op een beschutte plek of steun de stengels.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels terugknippen tot 10 cm. Compost geven. Planten.
• April: Planten. Dikke laag mulch aanbrengen.
• Mei: Planten. Op slakken letten.
• Juni: Stengels schieten omhoog. Water geven bij droogte.
• Juli: Bloei begint. Ruim water geven bij droogte.
• Augustus: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• September: Laatste bloemen. Planten kan nog.
• Oktober: Pluimen laten staan. Rust.
• November: Rust.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van ruit (Thalictrum) zijn giftig bij inname: ze bevatten alkaloïden die braken, buikpijn en diarree geven, zoals bij veel planten uit de ranonkelfamilie. Ondanks de naam is dit geen keukenkruid en geen wijnruit, en het fijne blad lijkt op dat van akelei of van een varen: pluk het niet voor thee, salade of als kruid. Grazende dieren zoals paarden, koeien, schapen en geiten lopen risico als ze ervan eten; poelruit groeit in het wild in natte weiden. Plant ruit niet in of aan een weide en gooi snoeiafval nooit in een weide of hok. Houd jonge kinderen, katten en honden weg, en draag handschoenen bij het snoeien als je een gevoelige huid hebt. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De lavendelkleur komt niet van bloemblaadjes: de bloem heeft geen kroonblaadjes en wat je ziet zijn kelkblaadjes en meeldraden.
• De soort komt uit de bergen van Japan.
• Door de dunne stengels en fijne bloemen is hij een echte doorkijkplant: je ziet de planten erachter nog.