Fosteriana-tulp

Hoe herken je een fosteriana-tulp?

Groeivorm

Bolgewas van ongeveer 45 cm hoog en 15 cm breed, met stevige, rechtopstaande bloemstelen.

Blad

Breed, grijsgroen, 2–4 bladeren per bol. Het sterft in juni af.

Bloem

Grote, kelkvormige bloemen die in de zon wijd openen, in april. Veelal rood, ook wit, geel of oranje.

Bol

Eirond, 3–5 cm, met een bruin vlies. Vormt na verloop van tijd zijbollen.

Herkomst

Stamt van een wilde tulp uit de bergen van Centraal-Azië; vandaar de behoefte aan zon en een droge zomerrust.

Bloei: april · Planten: oktober–december

Waarom in je tuin?

• Grote, kleurrijke bloemen in april, als de lente op haar mooist is.
• Stevige stelen die goed tegen wind en regen kunnen: je hoeft ze niet te stutten.
• Komen vaak jaren terug, vooral als je ze diep plant en na de bloei met rust laat.
• Prachtig als snijbloem: de bloemen blijven lang mooi in een vaas.
• Een vroege bron van stuifmeel voor bijen en andere insecten.

Waar staat een fosteriana-tulp graag?

• Volle zon; de bloemen openen alleen goed bij licht en warmte.
• Goed doorlatende zand-, leem- of kleigrond, neutraal tot kalkrijk. Meng op zware klei zand door de grond.
• Droog tot normaal vochtig; in de zomer na de bloei mag de grond niet nat zijn.
• Plant in groepjes van 10–15 bollen, 10–15 cm uit elkaar, in de border of in een grote pot.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,45 m hoog, 0,15 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Vergeet-mij-nietje: Een blauw tapijt dat het rood of wit van de tulp laat opvallen.
• Druifhyacint: Blauwe bloemen in dezelfde weken en zon.
• Narcis: Gele bloemen bloeien in dezelfde periode en zijn onverwoestbaar.
• Hoornviooltje: Kleurige bloemetjes die de grond bedekken en lang bloeien.

Hoe en wanneer plant je een fosteriana-tulp?

Planten in oktober–december.

1. Plant in oktober, november of december. Plant liefst in november, als de grond kouder is: dat verkleint de kans op tulpenvuur.
2. Plant ze ongeveer 15 cm diep, met de punt naar boven. Dieper geplant blijven ze meer jaren bloeien.
3. Zet ze 10–15 cm uit elkaar, liefst in groepjes van 10 of meer voor een mooi effect.
4. Meng op zware klei wat grof zand onder en door de grond voor goede afwatering.
5. Druk de grond aan en geef water als het erg droog is.

Verzorgen

Water

Meestal niet nodig: de voorjaarsregen volstaat. Geef water in een droog voorjaar en in een pot als de aarde droog is.

Bemesten

Compost bij het planten volstaat. Na de bloei kun je een lichte gift voor bolgewassen geven.

Uitgebloeide bloemen

Knip de uitgebloeide bloem af zodra de kroonbladen vallen, maar laat de steel en het blad staan.

Blad

Laat het blad vergelen, zo’n zes weken na de bloei: zo vult de bol zijn reserves aan voor volgend jaar.

Zomerrust

Houd de grond na de bloei zo droog mogelijk: een droge, warme zomer helpt de bol aan nieuwe bloemknoppen.

Tip: Plant de bollen 15 cm diep in november in goed doorlatende grond. Dieper geplant bloeien ze meer jaren, en een droge zomerrust helpt de bol bloeien.

Wanneer snoei je een fosteriana-tulp?

Wanneer: Een tulp wordt niet gesnoeid. Je knipt hooguit de uitgebloeide bloem af of snijdt bloemen voor een boeket.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen af als de kroonbladen vallen, zodat de plant geen energie in zaad steekt.
• Laat de steel en het blad staan tot ze geel en slap zijn, meestal in juni.
• Trek of knip het droge blad pas weg als het vanzelf loskomt.

Let op: Knip het blad nooit groen af: dan krijgt de bol te weinig reserves en bloeit hij volgend jaar minder.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zijbollen

Graaf de bollen in juni–juli op, als het blad afgestorven is. Haal de zijbollen los, laat ze drogen en plant ze in oktober opnieuw. Kleine bollen bloeien na een paar jaar.

Zaaien

Zaai het zaad van de soort in de herfst in een pot buiten. Het duurt zes tot zeven jaar tot de eerste bloei; de kleurrijke hybriden komen niet echt uit zaad.

Hoe komt een fosteriana-tulp de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De bollen hebben een koude winter nodig om in het voorjaar te bloeien.
• In een pot of bak: zet hem buiten op een beschutte plek en wikkel de pot in jute of noppenfolie, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Tulpenvuur: Grijze schimmel, bruine vlekken en verkrampte blaadjes in het voorjaar. Verwijder aangetaste planten en bollen en plant minstens drie à vier jaar geen tulpen op die plek.
• Bladluis: Op jonge bladeren en bloemen in het voorjaar. Spuit ze af met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.
• Bolrot: Zachte bollen, vooral in natte grond. Zorg voor goede afwatering en gooi zachte bollen weg.
• Woelmuizen en wild: Muizen, konijnen en reeën eten bollen en bloemen. Plant de bollen in mandjes van kippengaas of in een pot.

Het jaar rond

• Maart: De bladeren komen boven.
• April: Bloei. Bloemen snijden voor een vaas. Uitgebloeide bloemen afknippen.
• Mei: Blad laten vergelen. Water geven bij zeer droog weer.
• Juni: Blad afgestorven. Eventueel bollen rooien en laten drogen.
• Juli: Zomerrust. Droog houden.
• September: Bollen kopen en controleren op rot.
• Oktober: Planten begint, 15 cm diep.
• November: Beste periode om te planten.
• December: Laatste kans om te planten, zolang de grond niet bevroren is.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Tulpen zijn giftig, vooral de bollen: ze geven braken en diarree, ook bij paarden en bij katten en honden die bollen opgraven of eraan knagen. Een tulpenbol lijkt op een ui of sjalot, maar ruikt er niet naar als je hem doorsnijdt. Bewaar bollen die je na de bloei opgraaft dus nooit bij de groenten in de keuken, de kelder of de berging, en zet er een etiket bij. Wie veel bollen hanteert, kan huiduitslag krijgen (tulpenvingers): draag handschoenen bij het planten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De soortnaam fosteriana verwijst naar Michael Foster, een Britse fysioloog en plantenliefhebber die een bekende kweker van bolgewassen en irissen was.
• In de officiële indeling van tulpen vormen de Fosteriana-tulpen een eigen groep (divisie 13).
• ‘Madame Lefeber’ is een van de bekendste Fosteriana-tulpen en wordt in de handel ook ‘Red Emperor’ genoemd.