Hebe

Hoe herken je een hebe?

Groeivorm

Compacte, ronde bol van ongeveer 60 cm hoog en 90 cm breed, met veel dicht bij elkaar staande, rechtopgaande takjes.

Blad

Klein, dik en leerachtig, blauwgrijs tot grijsgroen, kruiselings tegenover elkaar aan de stengel; het hele jaar aan de plant.

Bloem

Korte, witte bloemaren aan de top van de scheuten, in juni en juli.

Wortels

Dicht, vezelig en vrij ondiep: hij houdt van doorlatende grond en verdraagt geen natte voeten.

Rassen

‘Red Edge’ heeft een fijn rood randje aan het blad dat in de winter het sterkst opvalt.

Bloei: juni–juli · Planten: april–mei · Snoeien: april en augustus

Waarom in je tuin?

• Het blauwgrijze, wintergroene blad geeft het hele jaar een rustige kleur in de border.
• Netjes ronde, compacte vorm zonder snoeien: ideaal voor kleine tuinen, randen en potten.
• Witte bloemaren in juni–juli trekken bijen en vlinders.
• Behoort tot de winterharde hebes en kan na een gewone winter vrijwel altijd blijven staan.
• Weinig onderhoud: enkel de uitgebloeide aren wegknippen.

Waar staat een hebe graag?

• Volle zon tot halfschaduw; in zon blijft de bol compact en bloeit hij rijker.
• Doorlatende, niet te rijke grond: zand, leem of lichte klei, zuur tot kalkrijk.
• Matig droog tot normaal vochtig; niet nat in de winter.
• Beschut tegen koude, droge wind en strenge vorst, vooral als hij jong is.
• Reken op 80–100 cm per plant; als lage rand of haag op 50–60 cm.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,6 m hoog, 0,9 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Zelfde zonnige, doorlatende plek; geurende paarse bloemen.
• Hemelsleutel: Dikke blaadjes en late bloei die de bol aanvult.
• Blauw schapengras: Blauwgrijs gras dat de kleur van het blad herhaalt.
• Rotsroos: Lage, zonnige bloeier op dezelfde droge grond.
• Ooievaarsbek: Blauwe tot paarse bloemen die goed passen bij het grijze blad.

Hoe en wanneer plant je een hebe?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, als de grootste vorst voorbij is, zodat de plant tot de winter goed kan wortelen.
2. Graaf een plantgat dubbel zo breed als de kluit; meng op zware grond zand of fijn grind door de aarde.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond stevig aan.
4. Laat 80–100 cm tussen planten; voor een lage rand 50–60 cm.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar licht vochtig.
6. Leg een laag schors of bladcompost rond de voet, zonder de stengels te bedekken.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte, daarna alleen in lange droge periodes. In potten regelmatig, maar nooit met natte voeten.

Bemesten

In april een handvol organische mest of mest voor heesters; niet na augustus.

Mulchen

Een laag schors of bladcompost in het voorjaar houdt de grond vochtig en beschermt de wortels in de winter.

Uitgebloeide bloemen

Knip de aren na de bloei weg: de plant blijft netter en de bol houdt zijn vorm.

Verpotten

Potplanten om de 2–3 jaar in april verpotten in een grotere pot met doorlatende grond.

Tip: Knip de uitgebloeide aren meteen na de bloei af en snoei nooit in het kale hout. Plant hem op een beschutte, doorlatende plek en geef jonge planten de eerste winters wat bescherming.

Wanneer snoei je een hebe?

Snoeimaanden: april en augustus.

Wanneer: Direct na de bloei, in augustus, en een lichte opruimbeurt in april.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide aren weg tot net boven de bladeren.
• In april: haal dode of door vorst beschadigde takjes weg tot op gezond hout, dat pas in mei goed te zien is.
• Hou de bol rond door af en toe een uitstekende tak in te korten, zodat hij in gezond groen hout blijft.

Let op: Snoei niet diep in het oude, kale hout: daaruit loopt hij vaak niet meer uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Half verhoute stekken

In juli–september stekken van 5–8 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in zandige potgrond. Meestal na 3–5 weken wortels.

Zaaien

Rassen komen niet zuiver uit zaad; stekken is de betrouwbare manier.

Hoe komt een hebe de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters kan hij buiten blijven, maar bescherm jonge planten bij strenge vorst.
• Leg in oktober een laag bladeren of schors rond de voet. Natte winters zijn gevaarlijker dan droge vorst: zorg voor drainage.
• In een pot: zet hem tegen een beschutte muur en wikkel de pot in jute of zet hem in een vorstvrije ruimte.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De plant kwijnt en verliest blad op te natte grond. Verbeter de drainage met zand of verplant op een hogere plek.
• Bladvlekken: Bruine of zwarte vlekken op de bladeren, vooral in natte periodes. Verwijder aangetaste bladeren en geef geen water over het blad.
• Vorstschade: Bruin blad en afgestorven takjes na een strenge winter. Wacht tot mei en knip dan terug tot gezond hout.
• Kale, verholte plant: Te diep gesnoeid of te schaduwrijk. Hou de bol jaarlijks licht in vorm en geef meer zon.

Het jaar rond

• April: Planten. Dode takjes verwijderen. Mest geven.
• Mei: Planten. Vorstschade wegknippen.
• Juni: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
• Juli: Volle bloei, bijen en vlinders.
• Augustus: Uitgebloeide aren wegknippen. Stekken nemen.
• September: Stekken nemen.
• Oktober: Mulch of bladeren rond de voet leggen.
• November: Potten vorstvrij zetten. Jonge planten inpakken.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De soortnaam albicans betekent in het Latijn ‘wittend’ en verwijst naar het bleke, blauwgrijze blad.
• Hebes werden lang als een eigen geslacht beschouwd, maar worden nu bij de ereprijzen (Veronica) gerekend.
• De naam Hebe verwijst naar de Griekse godin van de jeugd.