Hebe

Hoe herken je een hebe?

Groeivorm

Lage, kussenvormige tot uitwaaierende struik van ongeveer 40 cm hoog en 80 cm breed, met dunne, liggende tot opgaande takken.

Blad

Klein, dik en leerachtig, blauwgrijs, tegenover elkaar aan de stengel; het hele jaar aan de plant.

Bloem

Korte, witte aren in mei en juni, aan de top van de scheuten.

Wortels

Vezelig en ondiep: hij houdt van doorlatende grond en verdraagt geen natte voeten.

Rassen

‘Pagei’ is de bekendste: laag, uitbreidend en met blauwgrijs blad.

Bloei: mei–juni · Planten: april–mei · Snoeien: april en juni

Waarom in je tuin?

• Blauwgrijs, wintergroen blad dat het hele jaar sfeer geeft in een lage beplanting.
• Goede bodembedekker: de brede mat houdt onkruid tegen op een zonnige plek.
• Witte bloemen in mei–juni trekken bijen.
• Behoort tot de winterhardste hebes, tot ongeveer −15 °C.
• Weinig onderhoud: een lichte snoei na de bloei volstaat.

Waar staat een hebe graag?

• Volle zon tot halfschaduw; in zon blijft de plant compact en bloeit hij rijker.
• Doorlatende, niet te rijke grond: zand, leem of lichte klei, zuur tot kalkrijk.
• Matig droog tot normaal vochtig; niet nat in de winter.
• Geschikt voor een rotstuin, een taluds of de voorkant van een border; verdraagt wind.
• Reken op 60–80 cm per plant; als bodembedekker 3–4 planten per m².

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,8 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Zelfde zonnige, doorlatende plek; geurende paarse bloemen.
• Hemelsleutel: Dikke blaadjes en late bloei die de lage mat aanvullen.
• Blauw schapengras: Blauwgrijs gras dat de kleur van het blad herhaalt.
• Kruipende tijm: Lage, geurende bodembedekker voor dezelfde plek.
• Ooievaarsbek: Blauwe tot paarse bloemen die goed passen bij het grijze blad.

Hoe en wanneer plant je een hebe?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, als de grootste vorst voorbij is, zodat de plant tot de winter goed kan wortelen.
2. Graaf een plantgat dubbel zo breed als de kluit; meng op zware grond zand of fijn grind door de aarde.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond stevig aan.
4. Laat 60–80 cm tussen planten; als bodembedekker 3–4 planten per m².
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar licht vochtig.
6. Leg een dun laagje schors of grind rond de voet, zonder de stengels te bedekken.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte, daarna alleen in lange droge periodes. In potten regelmatig, maar nooit met natte voeten.

Bemesten

In april een handvol organische mest of mest voor heesters; niet na augustus.

Mulchen

Een dun laagje schors of grind houdt de grond vochtig en de hals droog.

Uitgebloeide bloemen

Knip de aren na de bloei weg: de mat blijft netter.

Onkruid

Tot de planten sluiten regelmatig wieden; daarna onderdrukt de mat onkruid zelf.

Tip: Knip de uitgebloeide aren in juni weg en geef de plant genoeg zon en doorlatende grond; dan blijft de mat dicht. Zet er na een paar jaar een nieuwe stek tussen als hij open begint te vallen.

Wanneer snoei je een hebe?

Snoeimaanden: april en juni.

Wanneer: Na de bloei, in juni, en een lichte opruimbeurt in april.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide aren weg tot net boven de bladeren.
• Knip uitstekende of te lange takken terug om de vorm te houden, steeds in het groene hout.
• In april: verwijder dode of door vorst beschadigde takjes tot op gezond hout, dat pas in mei goed te zien is.

Let op: Snoei niet diep in het oude, kale hout: daaruit loopt hij vaak niet meer uit. Snoei ook niet in de herfst.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Half verhoute stekken

In juli–september stekken van 5–8 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in zandige potgrond. Meestal na 3–5 weken wortels.

Afleggen

In het voorjaar een lage tak op de grond vastpinnen met een beetje aarde erover; hij wortelt in de loop van de zomer en kan in het najaar worden losgemaakt.

Hoe komt een hebe de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters kan hij buiten blijven, ook als bodembedekker.
• Natte winters zijn gevaarlijker dan vorst: zorg voor drainage en laat geen dikke laag bladeren op de plant liggen.
• In een pot: zet hem tegen een beschutte muur op potvoetjes en bescherm de pot bij strenge vorst.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De plant kwijnt en verliest blad op te natte grond. Verbeter de drainage met zand of verplant op een hogere plek.
• Bladvlekken: Bruine of zwarte vlekken op de bladeren, vooral in natte periodes. Verwijder aangetaste bladeren en geef geen water over het blad.
• Vorstschade: Bruin blad en afgestorven takjes na een strenge winter. Wacht tot mei en knip dan terug tot gezond hout.
• Kale plekken in het midden: Oudere planten worden open in het midden. Knip jaarlijks licht bij, zet er een stek of nieuwe plant tussen en vermijd te veel schaduw.

Het jaar rond

• April: Planten. Dode takjes verwijderen. Mest geven.
• Mei: Planten. Begin van de bloei. Vorstschade wegknippen.
• Juni: Bloei. Uitgebloeide aren wegknippen.
• Juli: Stekken nemen. Water geven bij droogte.
• Augustus: Stekken nemen.
• September: Stekken nemen. Afleggers losmaken.
• Oktober: Laag bladeren van de plant houden.
• November: Potten vorstvrij zetten. Jonge planten inpakken.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De soortnaam pinguifolia komt uit het Latijn en betekent ‘met dikke bladeren’, naar de kleine, vlezige blaadjes.
• Hebes werden lang als een eigen geslacht beschouwd, maar worden nu bij de ereprijzen (Veronica) gerekend.
• Dankzij zijn herkomst uit de bergen van Nieuw-Zeeland is hij een van de winterhardste hebes.