Hebe

Hoe herken je een hebe?

Groeivorm

Regelmatige, stevige bol van ongeveer 80 cm hoog en 1 m breed, met dicht staande, rechtopgaande takken.

Blad

Klein, lichtgroen tot frisgroen, langwerpig en leerachtig, tegenover elkaar aan de stengel; het hele jaar aan de plant.

Bloem

Korte, witte aren aan de top van de scheuten, in juni en juli.

Wortels

Vezelig en vrij ondiep: hij houdt van doorlatende grond en verdraagt geen natte voeten.

Gebruik

Als solitaire bol, in groepjes in een border of in een pot.

Bloei: juni–juli · Planten: april–mei · Snoeien: april en augustus

Waarom in je tuin?

• Vormt vanzelf een regelmatige, ronde bol, zonder dat je veel hoeft te knippen.
• Een goed alternatief voor buxusbollen, nu veel tuinen last hebben van buxusmot en buxusschimmel.
• Frisgroen blad dat het hele jaar aan de plant blijft.
• Witte bloemen in juni–juli trekken bijen en vlinders.
• Winterhard tot ongeveer −15 °C en weinig onderhoud.

Waar staat een hebe graag?

• Volle zon tot halfschaduw; in zon blijft de bol compact en bloeit hij rijker.
• Doorlatende, niet te rijke grond: zand, leem of lichte klei, zuur tot kalkrijk.
• Matig droog tot normaal vochtig; niet nat in de winter.
• Beschut tegen koude, droge wind, zeker als de plant jong is.
• Reken op 1 m per plant; in een rij van bollen 1 m hart op hart.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,8 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Zelfde zonnige, doorlatende plek; geurende paarse bloemen.
• Siergrassen: Lichte pluimen die contrasteren met de dichte, ronde bollen.
• Ooievaarsbek: Blauwe tot paarse bloemen naast het frisgroene blad.
• Hemelsleutel: Late bloei in augustus–september op dezelfde grond.
• Rozen: Frisgroene bollen aan de voet van een rozenborder.

Hoe en wanneer plant je een hebe?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, als de grootste vorst voorbij is, zodat de plant tot de winter goed kan wortelen.
2. Graaf een plantgat dubbel zo breed als de kluit; meng op zware grond zand of fijn grind door de aarde.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond stevig aan.
4. Laat 1 m tussen planten; wil je dat de bollen elkaar raken, dan 80 cm.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar licht vochtig.
6. Leg een laag schors of bladcompost rond de voet, zonder de stengels te bedekken.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte, daarna alleen in lange droge periodes. In potten regelmatig, maar nooit met natte voeten.

Bemesten

In april een handvol organische mest of mest voor heesters; niet na augustus.

Mulchen

Een laag schors of bladcompost in het voorjaar houdt de grond vochtig en beschermt de wortels in de winter.

Uitgebloeide bloemen

Knip de aren na de bloei weg: de bol blijft strak.

Verpotten

Potplanten om de 2–3 jaar in april verpotten in een grotere pot met doorlatende grond.

Tip: Zet een paar hebes in een rij of groepje op een zonnige, doorlatende plek: dan krijg je het effect van buxusbollen zonder buxusmot. Knip alleen na de bloei bij en nooit in het kale hout.

Wanneer snoei je een hebe?

Snoeimaanden: april en augustus.

Wanneer: Na de bloei, in augustus, en een lichte opruimbeurt in april.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide aren weg tot net boven de bladeren.
• Hij houdt zijn bolvorm bijna vanzelf; knip alleen uitstekende takken terug, steeds in het groene hout.
• In april: verwijder dode of door vorst beschadigde takjes tot op gezond hout, dat pas in mei goed te zien is.

Let op: Snoei niet diep in het oude, kale hout: daaruit loopt hij vaak niet meer uit. Snoei ook niet in de herfst.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Half verhoute stekken

In juli–september stekken van 5–8 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in zandige potgrond. Meestal na 3–5 weken wortels.

Zaaien

Kan, maar rassen komen niet zuiver uit zaad; stekken is de betrouwbare manier.

Hoe komt een hebe de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters kan hij buiten blijven.
• Bescherm jonge planten bij strenge vorst met een winterdoek en leg in oktober een laag bladeren of schors rond de voet.
• In een pot: zet hem tegen een beschutte muur en wikkel de pot in jute, of zet hem vorstvrij.

Ziektes en plagen

• Vorstschade: Bruin blad en afgestorven takjes na een strenge winter. Wacht tot mei en knip dan terug tot gezond hout; vaak loopt hij uit de voet weer uit.
• Wortelrot: De plant kwijnt en verliest blad op te natte grond. Verbeter de drainage met zand of verplant op een hogere plek.
• Bladvlekken: Bruine of zwarte vlekken op de bladeren, vooral in natte periodes. Verwijder aangetaste bladeren en geef geen water over het blad.
• Open bol: Te veel schaduw of te hard gesnoeid. Geef meer zon en snoei jaarlijks licht.

Het jaar rond

• April: Planten. Dode takjes verwijderen. Mest geven.
• Mei: Planten. Vorstschade wegknippen.
• Juni: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
• Juli: Volle bloei, bijen en vlinders. Stekken nemen vanaf eind juli.
• Augustus: Uitgebloeide aren wegknippen. Bol bijwerken. Stekken nemen.
• September: Stekken nemen.
• Oktober: Mulch of bladeren rond de voet leggen.
• November: Potten vorstvrij zetten. Jonge planten inpakken.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De soortnaam verwijst naar de Rakaia, een rivier op het Zuidereiland van Nieuw-Zeeland.
• Hebes werden lang als een eigen geslacht beschouwd, maar worden nu bij de ereprijzen (Veronica) gerekend.
• De naam Hebe verwijst naar de Griekse godin van de jeugd.