Hebe

Hoe herken je een hebe?

Groeivorm

Dichte, ronde struik van ongeveer 1 m hoog en 1 m breed, met stevige, vertakte stengels.

Blad

Ovaal tot lancetvormig, tot ongeveer 5 cm, glanzend groen en leerachtig; het hele jaar aan de plant.

Bloem

Dichte, rechtopstaande bloemaren in paarse tinten, van juli tot oktober.

Wortels

Dicht, vezelig en ondiep: de plant houdt van doorlatende grond en verdraagt geen natte voeten.

Rassen

‘Blue Gem’ heeft diepblauw-paarse bloemen; er bestaan ook bontbladige vormen met crèmerand.

Bloei: juli–oktober · Planten: april–mei · Snoeien: april

Waarom in je tuin?

• Bloeit lang, van juli tot in oktober, wanneer veel andere struiken uitgebloeid zijn.
• Wintergroen, glanzend blad: het hele jaar een nette, ronde vorm.
• Trekt bijen en vlinders aan tot laat in het seizoen.
• Verdraagt zeewind en zilte lucht: een topper voor een tuin aan de kust.
• Compact en weinig onderhoud; geschikt voor een pot, een dakterras of een lage haag.

Waar staat een hebe graag?

• Volle zon tot halfschaduw; in zon bloeit hij het rijkst, in halfschaduw blijft hij frisser.
• Doorlatende, humusrijke grond: zand, leem of lichte klei, zuur tot kalkrijk.
• Matig droog tot normaal: niet te nat in de winter, maar ook niet kurkdroog in de zomer.
• Beschut tegen koude oostenwind en strenge vorst; zeewind verdraagt hij wel.
• Reken op 1 m ruimte per plant; als lage haag op 60–80 cm.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

1 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Lavendel: Zelfde zonnige, doorlatende plek; geurende paarse bloemen.
• Hemelsleutel: Bloeit tegelijk, in september, en trekt eveneens vlinders.
• Lampenpoetsersgras: Zachte pluimen die contrasteren met het ronde, glanzende blad.
• Ooievaarsbek: Blauwe tot paarse bloemen die de kleur herhalen.

Hoe en wanneer plant je een hebe?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, als de grootste vorst voorbij is, zodat de plant tot de winter goed kan wortelen.
2. Graaf een plantgat dubbel zo breed als de kluit; meng er compost en wat zand door op zware grond.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond stevig aan.
4. Laat 80–100 cm tussen planten; voor een lage haag 60–80 cm.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar licht vochtig.
6. Leg een laag mulch van bladcompost of schors rond de voet, zonder de stengels te bedekken.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte, daarna alleen in lange droge periodes. In potten regelmatig, maar nooit met natte voeten.

Bemesten

In april een handvol organische mest of mest voor heesters; niet na augustus, anders blijven de scheuten zacht.

Mulchen

Een laag schors of bladcompost in het voorjaar houdt de grond vochtig en beschermt de wortels in de winter.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide aren weg: de plant blijft netter en bloeit vaak langer door.

Verpotten

Potplanten om de 2–3 jaar in april verpotten in een grotere pot met doorlatende grond.

Tip: Plant hem in april op een beschutte plek en leg in oktober een laag bladeren rond de voet. Wacht in het voorjaar met het wegknippen van bruine takken tot je ziet welke de winter overleefd hebben.

Wanneer snoei je een hebe?

Snoeimaanden: april.

Wanneer: In april, wanneer de vorstkans voorbij is en de nieuwe scheuten uitlopen.

Hoe:

• Knip de bol licht bij, tot ongeveer een derde van de jonge scheuten, boven een paar bladeren.
• Haal door vorst beschadigde en dode takken weg tot op gezond hout, dat vaak pas in mei goed zichtbaar is.
• Knip uitgebloeide aren in de herfst of het voorjaar weg.

Let op: Snoei niet diep in het oude, kale hout: daaruit loopt hij vaak niet meer uit. Snoei ook niet in de herfst.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Half verhoute stekken

In juli–september stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in zandige potgrond. Meestal na 3–5 weken wortels.

Zaaien

Rassen komen niet zuiver uit zaad; stekken is de betrouwbare manier.

Hoe komt een hebe de winter door?

Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.

• Matig winterhard, tot ongeveer −10 °C: aan de kust en in beschutte tuinen meestal prima, in strenge winters in het binnenland kan hij bevriezen.
• Leg in oktober een laag bladeren of stro rond de voet en wikkel jonge planten bij strenge vorst in een winterdoek.
• In een pot: zet hem vorstvrij, in een koude serre of lichte kelder, en geef weinig water.

Ziektes en plagen

• Vorstschade: Bruin, slap blad en afgestorven takken na een strenge winter. Wacht tot mei en knip dan terug tot gezond hout; vaak loopt hij uit de voet weer uit.
• Bladvlekken: Bruine of zwarte vlekken op de bladeren. Verwijder aangetaste bladeren, geef geen water over het blad en laat de plant ventileren.
• Wortelrot: Kwijnende plant op te natte grond. Verbeter de drainage met zand of verplant op een hogere plek.
• Kale, verholte plant: Te diep gesnoeid of te schaduwrijk. Snoei jaarlijks licht en geef meer zon.

Het jaar rond

• April: Planten. Licht bijknippen. Mest geven.
• Mei: Planten. Vorstschade wegknippen.
• Juni: Water geven bij droogte.
• Juli: Begin van de bloei. Half verhoute stekken nemen.
• Augustus: Bloei. Uitgebloeide aren wegknippen.
• September: Bloei, veel vlinders.
• Oktober: Laatste bloei. Mulch of bladeren rond de voet leggen.
• November: Potten vorstvrij zetten. Jonge planten inpakken.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• Hebes werden lang als een eigen geslacht beschouwd, maar worden nu bij de ereprijzen (Veronica) gerekend; de Nieuw-Zeelandse soorten vormen daarbinnen een eigen groep.
• De naam Hebe verwijst naar de Griekse godin van de jeugd.
• Dankzij zijn leerachtige blad verdraagt de kusthebe zeewind beter dan veel andere struiken.