
Foto: Kurt Stüber [1], CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Viburnaceae
Sneeuwbal
Viburnum davidii
In andere talen: Viorne de David (Français) · David viburnum (English)
Deze groenblijvende sneeuwbal komt uit de bergen van West-China. Het is een lage, brede struik van 0,6–1 m hoog en 1–1,5 m breed, met leerachtige, donkergroene bladeren waarin drie diepe nerven in de lengte lopen. In mei en juni verschijnen platte schermen kleine, witte bloempjes. In de herfst dragen vrouwelijke planten trossen opvallende, metaalblauwe bessen, op voorwaarde dat er een mannelijke plant in de buurt staat. Tuiniers waarderen hem als nette, groenblijvende struik voor de voorgrond van een border of als brede bodembedekker, ook in de schaduw.
Licht
Zon tot schaduw
niet kieskeurig
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -15 °C
jonge planten beschermen
Grootte
1 m
hoog, 1,5 m breed
Bloei
mei–juni
| Snoeimaanden | april |
|---|---|
| Hoogte | 1 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor vogels |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–juni |
Herkennen
Hoe herken je een sneeuwbal?
- Groeivorm
- Lage, dichte, koepelvormige struik van 0,6–1 m hoog en 1–1,5 m breed.
- Blad
- Elliptisch, 5–15 cm, leerachtig en glanzend donkergroen, met drie diepe nerven die van de voet naar de top lopen.
- Bloem
- Platte schermen van 5–8 cm met kleine, witte bloempjes in mei en juni; de knoppen zijn soms roze getint.
- Vrucht
- Ovale, metaalblauwe bessen van ongeveer 6 mm op vrouwelijke planten, van de herfst tot in de winter.
- Geslacht
- Voor bessen heb je vrouwelijke planten en een mannelijke plant in de buurt nodig.
Bloei: mei–juni · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Het hele jaar door strak, glanzend groen blad met een opvallende nervatuur.
- Metaalblauwe bessen in de herfst en winter, een kleur die je zelden ziet in de tuin.
- Laag en breed: ideaal vooraan in een heesterborder, onder ramen of als bodembedekker.
- Groeit in zon, halfschaduw en schaduw.
- Vogels eten de bessen in de winter.
Waar staat een sneeuwbal graag?
- Zon, halfschaduw of schaduw; in de schaduw blijft het blad het mooist.
- Gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
- Vochthoudend maar goed doorlatend; natte voeten verdraagt hij niet.
- Beschut tegen koude, uitdrogende oostenwind, die het blad bruin kleurt.
- Reken op 1–1,2 m ruimte per plant; als bodembedekker in een groep op 80 cm.
- Licht
- Zon, halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 1 m hoog, 1,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -15 °C)
Mooi samen met
- Lenteroos: Bloeit vroeg in het voorjaar, in dezelfde halfschaduw.
- Sneeuwklokje: Witte bloemetjes aan de rand, als de struik in de winter rustig groen is.
- Varens: Fijn blad naast het grove, generfde blad van de sneeuwbal.
- Japanse anemoon: Bloeit in de nazomer, net als de bessen beginnen te kleuren.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een sneeuwbal?
Planten in april–mei en september–oktober.
- Plant in april–mei of in september–oktober.
- Plant een groepje van minstens drie, met minstens één mannelijke plant tussen de vrouwelijke.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er een paar scheppen compost door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan; houd 80–100 cm afstand.
- Geef meteen ruim water, ook als het regent.
- Leg een laag compost of houtsnippers rond de voet.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Later alleen in lange droge periodes.
- Bemesten
- In april een laag compost of wat organische mest voor heesters.
- Mulchen
- Een laag compost of bladcompost houdt de grond koel en vochtig.
- Bessen
- Laat ze aan de struik: ze sieren de tuin tot in de winter en zijn voer voor vogels.
- Winterschade
- Knip in april bruine bladeren en bevroren takjes weg; nieuwe scheuten vullen de gaten snel op.
Tip: Plant een groepje van minstens drie, met minstens één mannelijke plant tussen de vrouwelijke. Alleen zo krijg je de metaalblauwe bessen.
Wanneer snoei je een sneeuwbal?
Snoeimaanden: april.
Wanneer: Bijna niet nodig. Een lichte snoeibeurt in april volstaat.
Hoe:
- Knip bevroren of bruine takjes terug tot op gezond hout.
- Kort een paar uitstekende takken in om de ronde vorm te bewaren.
- Haal bij een oude, kale struik een paar oude takken aan de voet weg.
Let op: Scheer hem niet in vorm: aan de toppen zitten de bloemknoppen en dus de bessen van dit jaar.
Vermeerderen
- Halfhoutige stekken
- In juli–augustus: stekken van 10 cm van scheuten van dit jaar, grote bladeren halveren, in vochtige stekgrond onder plastic. Een stek houdt het geslacht van de moederplant.
- Afleggen
- In het voorjaar een lage tak naar de grond buigen en vastpinnen onder wat aarde. Na een jaar loskoppelen.
Hoe komt een sneeuwbal de winter door?
Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.
- Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters overleeft hij zonder problemen.
- Bij strenge vorst en koude wind kan het blad bruin worden; de struik loopt in het voorjaar weer uit.
- Een beschutte plek tussen andere struiken of in de schaduw van een muur beperkt de schade.
- In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute, zodat de wortels niet bevriezen.
Ziektes en plagen
- Geen bessen: Er staat geen mannelijke plant in de buurt, of je hebt alleen mannelijke planten. Plant planten van beide geslachten bij elkaar.
- Bruin blad na de winter: Door vorst en koude, droge wind. Knip het in april weg en geef de plant een beschuttere plek.
- Taxuskever: Halvemaanvormige hapjes uit de bladranden; de larven vreten aan de wortels. Zoek de kevers ’s avonds met een zaklamp of gebruik aaltjes tegen de larven.
- Gele bladeren: Vaak door natte, slecht doorlatende grond. Verbeter de grond met compost of kies een drogere plek.
Het jaar rond
- April: Licht snoeien en winterschade wegknippen. Compost geven. Planten.
- Mei: Begin van de bloei. Planten.
- Juni: Bloei. Mulch aanvullen.
- Juli: Halfhoutige stekken nemen. Water geven bij droogte.
- Augustus: Water geven bij droogte. De bessen kleuren.
- September: Metaalblauwe bessen. Planten.
- Oktober: Planten. Bessen sieren de tuin.
- December: Wintergroen blad en blauwe bessen; vogels eten ze.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Vogels
- Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Hij is genoemd naar Armand David, een Franse missionaris en natuuronderzoeker in China; ook de vaantjesboom en het Père Davidshert dragen zijn naam.
- De plantenjager Ernest Wilson bracht hem begin 20e eeuw van China naar Europa.
- De drie diepe nerven in het blad lopen van de voet tot in de top, waardoor je de plant ook zonder bloemen of bessen meteen herkent.