Altijdgroene sneeuwbal

Hoe herken je een altijdgroene sneeuwbal?

Groeivorm

Dichte, ronde, groenblijvende struik van 2–3 m.

Blad

Tegenoverstaand, 4–10 cm, ovaal, gaaf, donkergroen en glanzend, met haartjes in de nerfoksels.

Schors

Roodachtige jonge twijgen, later grijsbruin.

Bloem

Roze knoppen en witte, licht geurende bloempjes in platte schermen, van november tot april.

Vrucht

Metaalblauwe besjes in de zomer; giftig.

Verschil met de Gelderse roos

Die verliest zijn gelobde blad en draagt rode bessen.

Verschil met de haagliguster

Die heeft kleiner blad, witte pluimen in juli en zwarte bessen.

Bloei: december–april · Snoeien: april–juni

Herkennen per kenmerk: Groenblijvend blad · Bloei in de winter · Blauwe bessen

Lijkt op, maar is het niet

• Gelderse roos Viburnum opulus: verliest zijn gelobde blad en draagt rode bessen. Verschil met Gelderse roos
• Haagliguster Ligustrum ovalifolium: kleiner blad, witte pluimen in juli en zwarte bessen. Verschil met haagliguster

Waarom in je tuin?

• Bloeit van november tot april, als er weinig anders bloeit.
• Groenblijvend: een dichte haag of struik het hele jaar door.
• Groeit in zon, halfschaduw en schaduw, op bijna elke grond.
• Winterbloemen voor de eerste hommels en bijen; besjes voor vogels.

Waar staat een altijdgroene sneeuwbal graag?

• Zon tot schaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Bijna elke goed doorlatende grond, ook kalkrijk; geen natte voeten.
• Reken op 2–3 m breed als vrije struik; als haag houd je hem smaller.
• Liefst beschut tegen koude oostenwind: in strenge winters kan het blad verbranden.

Licht

Zon tot schaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

3 m hoog, 2,5 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Winterheide: Roze winterbloei aan de voet, in dezelfde maanden.
• Toverhazelaar: Geurende gele of oranje bloemen op kale takken, voor het groenblijvende blad.
• Hulst: Rode bessen naast de witte bloemschermen: een groenblijvende wintergroep.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdraagt schaduw en past onder grote bomen zoals: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn

Hoe en wanneer plant je een altijdgroene sneeuwbal?

1. Plant uit pot in het voorjaar (april–mei) of in het begin van de herfst.
2. Voor een haag: 2–3 planten per meter.
3. Graaf een ruim plantgat en meng er wat compost door.
4. Geef na het planten ruim water en houd de grond het eerste jaar vochtig.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna enkel in lange droge zomers.

Bemesten

Wat compost in het voorjaar.

Haag

Eén keer per jaar knippen, meteen na de bloei.

In een pot

Groeit ook in een grote pot; geef geregeld water en bescherm de pot bij strenge vorst.

Tip: Plant hem bij de voordeur of voor een raam: zo heb je de hele winter bloemen in zicht.

Wanneer snoei je een altijdgroene sneeuwbal?

Snoeimaanden: april–juni.

Wanneer: Na de bloei, in april–juni.

Hoe:

• Knip een haag één keer per jaar na de bloei.
• Een vrije struik heeft weinig snoei nodig: knip te lange takken in en haal dode takken weg.
• Een te grote, kale struik verdraagt een stevige verjongingssnoei in april; hij loopt weer uit, maar bloeit dan een winter minder.

Let op: Na juni knippen kost je de bloemen van de volgende winter. Kijk voor het knippen of er geen vogels in de haag nestelen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Neem in de zomer halfrijpe stekken van 10 cm en laat ze wortelen in een pot met zanderige grond, onder plastic.

Afleggen

Buig een lage tak naar de grond en dek hem af met aarde; na een jaar heeft hij wortels.

Hoe komt een altijdgroene sneeuwbal de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Winterhard in een gewone winter; bij strenge vorst kan het blad bruin worden of kunnen twijgen terugvriezen, maar in het voorjaar loopt hij meestal weer uit.
• Vorst kan open bloemen beschadigen; de knoppen gaan daarna gewoon verder open.

Ziektes en plagen

• Sneeuwbalhaantje: Larven en kevertjes vreten gaten in het blad in het voorjaar en de zomer. Knip twijgjes met eitjes (rijtjes kleine bultjes) weg zodra je ze ziet.
• Taxuskever: Halvemaanvormige hapjes uit de bladrand. Bestrijd de larven met aaltjes in het voorjaar of de nazomer.
• Vorstschade: Bruin blad na een strenge winter. Wacht tot april en knip dan de dode delen weg.

Het jaar rond

• Januari: Bloei: witte schermen met roze knoppen.
• Maart: Bloei loopt verder; eerste hommels.
• April: Bloei loopt af; snoeien en planten.
• Mei: Haag knippen.
• Juni: Laatste snoei: later niet meer knippen.
• Juli: Metaalblauwe besjes.
• November: Eerste bloemen.
• December: Winterbloei.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Groenblijvende haag of struik die in de winter bloeit; verdraagt halfschaduw.

Voor de natuur

Winterbloemen voor de eerste hommels en bijen; besjes voor vogels.

Let op: De bessen zijn giftig.

Goed voor dieren

Hommels

Nectar en stuifmeel voor hommels, ook uit diepe bloemen en vroeg in de lente.

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vogels

Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Wist je dat?

• Een van de weinige struiken die in de winter bloeien: goed voor een groenblijvende haag die toch bloeit.
• De blauwe glans van de besjes komt niet van een kleurstof, maar van een laagjesstructuur in de schil die het licht weerkaatst.
• Hij groeit wild in de maquis rond de Middellandse Zee; daarom is hij bij ons wat gevoelig voor strenge vorst.
• Hij komt uit het Middellandse Zeegebied. Tinus was al de Latijnse naam van de struik; laurustinus betekent zoiets als ‘laurier-tinus’, naar het laurierachtige blad.
• De metaalblauwe glans van de besjes komt niet van een kleurstof, maar van piepkleine laagjes vetdruppeltjes in de schil die het licht weerkaatsen: structurele kleur.